Dergiler / Çeşm-i Cihan: Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi E-Dergisi / 2025 / Cilt: 12 Sayı: Dr. Öğr. Ü. Özgür TOKAN Özel Sayısı Özel Sayı

Bartın’da Çıkan Kaynarca Dergisi Üzerine Bir İnceleme

A Review of Kaynarca Magazine Published in Bartın

Mustafa Mutlu(BARTIN ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-3357-4567
Sayfa
13–23
Yayın Tarihi
2025-12-25
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu yönüyle dergi, taşra basınının yalnızca haber verme değil, kültür aktarma ve edebi üretimi destekleme gibi çok yönlü işlevlerini yansıtan bir örnek olarak değerlendirilmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, 1948-1949 yılları arasında Bartın’da yayımlanmış olan Kaynarca dergisini tanıtmayı ve içerdiği bilgiler bağlamında Bartın tarihine ışık tutmayı amaçlamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışmada, Bartın’daki süreli yayıncılığın tarihsel gelişimi özetlenmiş, ardından dergide yer alan yazılar, şiirler ve hikâyeler içerik yönünden değerlendirilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu yönüyle dergi, taşra basınının yalnızca haber verme değil, kültür aktarma ve edebi üretimi destekleme gibi çok yönlü işlevlerini yansıtan bir örnek olarak değerlendirilmektedir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kaynarca · Bartın · Edebiyat

Özet

Bu çalışma, 1948-1949 yılları arasında Bartın’da yayımlanmış olan Kaynarca dergisini tanıtmayı ve içerdiği bilgiler bağlamında Bartın tarihine ışık tutmayı amaçlamaktadır. Kısa süreli bir yayın hayatına sahip olmasına rağmen Kaynarca, erken Cumhuriyet döneminin taşra basını içinde halk eğitimi, edebiyat, folklor ve yerel kimliğe dair önemli içerikler üretmiştir. Çalışmada, Bartın’daki süreli yayıncılığın tarihsel gelişimi özetlenmiş, ardından dergide yer alan yazılar, şiirler ve hikâyeler içerik yönünden değerlendirilmiştir. Halkı bilgilendirme amacı güden içeriklerde eğitim, sağlık ve toplumsal bilinç gibi konular öne çıkarken, folklorik içeriklerde anonim halk anlatıları ve türkü derlemeleri aracılığıyla sözlü kültürün aktarımı yapılmaya çalışılmıştır. Şiirlerde bireysel duygular, vatan sevgisi, aşk, toplumsal hafıza ve taşralı bireyin iç dünyası gibi temalar dikkat çekerken, hikâyelerde yerel yaşam pratikleri, eğitim eksikliği, yalnızlık ve modernleşmeyle birlikte ortaya çıkan sosyal gerilimler işlenmiştir. Kaynarca dergisi, kültürel bir bellek oluşturmanın yanı sıra yerel şair ve yazarların kendilerini ifade edebilecekleri bir mecra işlevi de görmüştür. Bu yönüyle dergi, taşra basınının yalnızca haber verme değil, kültür aktarma ve edebi üretimi destekleme gibi çok yönlü işlevlerini yansıtan bir örnek olarak değerlendirilmektedir.

Abstract

This study aims to introduce the Kaynarca magazine published in Bartın between 1948 and 1949 and shed light on the history of Bartın in the context of the information it contains. Despite its short publication life, Kaynarca produced important content on public education, literature, folklore, and local identity within the provincial press of the early Republican period. The study summarizes the historical development of periodical publishing in Bartın, followed by an evaluation of the articles, poems, and stories published in the journal in terms of content. While topics such as education, health, and social awareness are prominent in content aimed at informing the public, folkloric content attempts to convey oral culture through anonymous folk tales and song collections. While themes such as individual emotions, love of country, romance, social memory, and the inner world of rural individuals stand out in the poems, the stories deal with local life practices, lack of education, loneliness, and social tensions arising from modernization. Kaynarca magazine has served as a platform for local poets and writers to express themselves, as well as creating a cultural memory. In this respect, the magazine is considered an example that reflects the multifaceted functions of the provincial press, which is not only to report news but also to convey culture and support literary production.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Mutlu, M. (2025). Bartın’da Çıkan Kaynarca Dergisi Üzerine Bir İnceleme. Çeşm-i Cihan: Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi E-Dergisi, Cilt: 12 Sayı: Dr. Öğr. Ü. Özgür TOKAN Özel Sayısı Özel Sayı, 13–23. https://doi.org/10.30804/cesmicihan.1799851

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (59)

  1. Aker, Zekâi. “Fındık Ziraatı”, Kaynarca, 2 (Aralık 1948), 3, 5.
  2. Arat, Cahit. “Sessiz akademi”, Kaynarca, 3 (Ocak 1949), 6.
  3. Asma, Çetin. Bartın’da Yerel Basın 1924-2012. Bartın: Bartın Belediyesi Kültür Yayınları, 2012.
  4. Asma, Çetin-Yavuzaslan, Güngör. Kalemin Aydınlığında Bir Ömür: İbrahim Cemal Aliş (1906-1977). Bartın: Bartın Belediyesi Kültür Yayınları, 2014.
  5. Aygen, Orhan. “Nar”, Kaynarca, 5 (Mart 1949), 7.
  6. Ayhan, Recep. “Bekleme”, Kaynarca, 1 (Kasım 1948), 3.
  7. Ayhan, Recep. “Benim Sesim”, Kaynarca, 3 (Ocak 1949), 2.
  8. Coşkun, Y. “Bir Mazi”, Kaynarca, 6 (Mayıs 1949), 8.
  9. D. H. “Masal Çiçekleri”, Kaynarca, 1 (Kasım 1948), 6. Emekli. “İftira”, Kaynarca, 5 (Mart 1949), 8.
  10. Ercan, Mehmet. “Çocuklarda olumsuz çağ”, Kaynarca, 2, (Aralık 1948), 6.
  11. Ertür, Nevin. “Namuslu model”, Kaynarca, 6, (Mayıs 1949), 6.
  12. Girgin, Atilla, Türkiye’de Yerel Basın. İstanbul: Der Yayınları, 2009.
  13. Gocul, Basri. “Oğuzlamadan: Korkut Dede’nin Öğüdü”, Kaynarca, 3 (Ocak 1949a), 8.
  14. Gocul, Basri. “Oğuzlamadan: Dua”, Kaynarca, 4 (Şubat 1949b), 7.
  15. Gocul, Basri. “Oğuzlamadan: Alplar başı Kazan Bey Meydan Okuyor”, Kaynarca, 5 (Mart 1949c), 8.
  16. Gocul, Basri. “Oğuzlamadan: Kanturalı”, Kaynarca, 6 (Mayıs 1949d), 7.
  17. Güneş, Miraç. “Akşam Olunca”, Kaynarca, 6 (Mayıs 1949d), 3.
  18. Güneş, Miraç. “Bir Şarkı Ki”, Kaynarca, 4 (Şubat 1949c), 2.
  19. Güneş, Miraç. “Fantezi”, Kaynarca, 1 (Kasım 1948a), 3.
  20. Güneş, Miraç. “Fantezi II”, Kaynarca, 2 (Aralık 1948c), 2.
  21. Güneş, Miraç. “Gönlüme Gelen Bahar”, Kaynarca, 6 (Mayıs 1949e), 3.
  22. Güneş, Miraç. “Gül”, Kaynarca, 3 (Ocak 1949a), 6.
  23. Güneş, Miraç. “İlköğretim, insanlık davasıdır”, Kaynarca, 2 (Aralık 1948d), 2.
  24. Güneş, Miraç. “Kaynarca Adına Dair,” Kaynarca, 3 (Ocak 1949b), 7.
  25. Güneş, Miraç. “Kara Gün”, Kaynarca, 1 (Kasım 1948b), 2.
  26. Güneş, Miraç. “Kime Ne?”, Kaynarca, 6 (Mayıs 1949f), 7.
  27. Güneş, Miraç. “Ömür ve Mum”, Kaynarca, 5 (Mart 1949g), 4.
  28. Güneş, Miraç. “Tarihte erken evlenmeler”, Kaynarca, 5, (Mart 1949h), 6.
  29. Gürel, V. “Bartın’a Hasret”, Kaynarca, 5 (Mart 1949), 6.
  30. “Kaynarca Doğarken”. Kaynarca, 1 (Kasım 1948), 1.
  31. Kıray, İbrahim. “Grip”, Kaynarca, 4 (Şubat 1949), 4-5.
  32. Köseoğlu, Aslı. Yerel Medyada Dijitalleşme. Ankara: İKSAD Yayınevi, 2022.
  33. Kutay, Nezihe. “Lügat-i Naci”, Kaynarca, 3 (Ocak 1949), 7.
  34. Mine, “Bartın’ım”, Kaynarca, 5, (Mart 1949b), 5.
  35. Mine. “Gül ve Bülbül”, Kaynarca, 6 (Mayıs 1949c), 5.
  36. Mine. “Sevgim”, Kaynarca, 3 (Ocak 1949a), 8.
  37. “Okurlarımıza”. Kaynarca, 6 (Mayıs 1949), 8.
  38. Onat, Kenan. “Hatırlama”, Kaynarca, 6 (Mayıs 1949), 5.
  39. Öder, E. “Beden eğitimine dair”, Kaynarca, 5, (Mart 1949), 5.
  40. Özençi, Kemal. “Bartın’a hasret”, Kaynarca, 5 (Mart 1949a), 6.
  41. Özençi, Kemal. “Yollar”, Kaynarca, 5 (Mart 1949b), 3.
  42. Raycı, H. “Nikbin Olalım”, Kaynarca, 3 (Ocak 1949), 8.
  43. Safalıgil, Bülent. “Okuyan kızlar”, Kaynarca, 5, (Mart 1949), 4.
  44. Samancıoğlu, Kemal. “Bartın’ın Kuruluşu”, Kaynarca, 1 (Kasım 1948), 4, 7.
  45. Samancıoğlu, Kemal. “Bartın’ın Eski İdare Teşkilatı”, Kaynarca, 3 (Ocak 1949), 4-5.
  46. Saraç, Mustafa. “Bir fani konuşuyor”, Kaynarca, 2 (Aralık 1948), 4.
  47. Saraç, Mustafa. “Ceza Yargılamaları Usulü Kanununa Göre Eski Hale Getirme Müessesesi”, Kaynarca, 4 (Şubat 1949), 5.
  48. Sümer, A. K. “Onlar Gibi”, Kaynarca, 3 (Ocak 1949), 8.
  49. Topçugil, Vahit. “Folklor”, Kaynarca, 1 (Kasım 1948a), 6.
  50. Topçugil, Vahit. “Bartın türküleri hakkında”, Kaynarca, 2 (Aralık 1948b), 5.
  51. Topçugil, Vahit. "Bartın türküleri hakkında", Kaynarca, 3 (Ocak 1949), 3.
  52. Tufan, Celâl. “Akhardal”, Kaynarca, 6 (Mayıs 1949c), 3.
  53. Tufan, Celâl. “Yağ Çıkarılan Bitkiler”, Kaynarca, 4 (Şubat 1949a), 3, 7.
  54. Tufan, Celâl. “Yer Fıstığı”, Kaynarca, 5 (Mart 1949b), 3.
  55. Ünal, Şinasi. “Yerel Basın ve Sorunları”, Yeni Türkiye, 12 (1996), 1068-1072.
  56. Ünal, Yenal. “Bartın Matbuat Tarihinin İzini Sürmek: Parthenios Bartın’da Kültür ve Sanat Bülteni Örneği”, Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları dergisi, 31 (Aralık 2015), 453-512.
  57. Yeğen, Eman. “Kısmet”, Kaynarca, 2 (Aralık 1948c), 7-8.
  58. Yeğen, Eman. “Kimyacının ilk vazifesi”, Kaynarca, 2 (Aralık 1948b), 6.
  59. Yeğen, Eman. “Köseler”, Kaynarca, 1 (Kasım 1948a), 8.