KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Bilimname / 2026 / Sayı: 53

Ergenler ve Genç Yetişkinler İçin İçsel Manevi Değerler Ölçeğinin Geliştirilmesi: Minnettarlık Affedicilik ve Sabır Güçlerinin Değerlendirilmesi

Development of the Scale of Inner Spiritual Values for Adolescents and Young Adults: Assessing the Strengths of Gratitude Forgiveness and Patience

Olcan Aslan(Bursa Uludağ Üniversitesi)0000-0001-9987-0425
Ömer Faruk Kabakçı(Bursa Uludağ Üniversitesi)0000-0002-6191-1305
Sayfa
71–130
Yayın Tarihi
2025-04-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ulaşılan sonuçlara göre ölçeğin gelecekteki araştırmalara katkısı tartışılmış ve araştırmacılar ile saha çalışanlarına içsel manevi değerler ölçeği ile ilgili çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Psikoloji ve din bilimleri eksenindeki çalışmalar genel ruh sağlığı yanında hastalık, doğal afet ve savaş gibi felaketlerde maneviyat ve değerlerin önemli koruyucu faktörler olduğunu vurgulamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Değerlerin içeriğine yönelik birçok sınıflamayı dahil etmesi yönünden kapsamlı etik değerler sınıflandırması içsel değerlere yaptığı vurgu ve maneviyat temelli yaklaşımıyla öne çıkmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Ulaşılan sonuçlara göre ölçeğin gelecekteki araştırmalara katkısı tartışılmış ve araştırmacılar ile saha çalışanlarına içsel manevi değerler ölçeği ile ilgili çeşitli önerilerde bulunulmuştur.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Din Psikolojisi · Ergenler · Gençlik

Özet

Psikoloji ve din bilimleri eksenindeki çalışmalar genel ruh sağlığı yanında hastalık, doğal afet ve savaş gibi felaketlerde maneviyat ve değerlerin önemli koruyucu faktörler olduğunu vurgulamaktadır. Değerlerin içeriğine yönelik birçok sınıflamayı dahil etmesi yönünden kapsamlı etik değerler sınıflandırması içsel değerlere yaptığı vurgu ve maneviyat temelli yaklaşımıyla öne çıkmaktadır. Bu çalışma, kapsamlı etik değerler sınıflamasını temel alarak içsel manevi değerler ölçeği geliştirmeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla öncelikle alan yazın taraması yapılmış ve araştırmacılar tarafından yarı yapılandırılmış bir form geliştirilmiştir. Geliştirilen form ile ergen ve gençler ile öğretmen ve anne-babalardan elde edilen cevaplar ve alan yazın taraması sonucunda madde havuzu oluşturulmuştur. Oluşturulan madde havuzu alanında uzman akademisyenlerin ve Türk dili uzmanı olan akademisyenlerin görüşüne sunulmuştur. Geri dönütler sonucunda pilot form 600 ergen ve genç bireye uygulanmıştır. Uygulama sonrasında açımlayıcı faktör analizi yapılmış ve ölçek için 3 faktörlü, 28 maddeli bir yapı ortaya çıkmıştır. Açımlayıcı faktör analizinde ortay çıkan yapı üzerinde gerçekleştirilen doğrulayıcı faktör analizi sonrasında uyum indeksleri incelenmiş ve ölçeğin 3 faktörlü 28 maddelik yapısı doğrulanmıştır. Sonrasında iç tutarlık analizleri, test yarılama analizi, kompozit güvenirlik, test tekrar test yöntemleri kullanılarak ölçeğin güvenirliği test edilmiş ve bütün yöntemlerle ölçeğin güvenilir olduğu görülmüştür. Ölçeği ölçüt bağıntılı geçerliği için “Yaşam Doyumu Ölçeği” kullanılmış ve yapılan analizler sonucunda içsel manevi değerler ölçeğinin ölçüt bağıntılı geçerliği sağladığı görülmüştür. Ulaşılan sonuçlara göre ölçeğin gelecekteki araştırmalara katkısı tartışılmış ve araştırmacılar ile saha çalışanlarına içsel manevi değerler ölçeği ile ilgili çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract

Recently, psychology and religious studies have emphasized that spirituality and values are important protective factors in disasters such as illness, natural disasters and war. However, the comprehensive ethical values classification also stands out with its emphasis on intrinsic values and spirituality-based approach. This study aims to develop an inner spiritual values scale using the comprehensive ethical values classification. For this purpose, a literature review was conducted and a semi-structured form was developed by the researchers. An item pool was created as a result of the answers obtained from adolescents and young people and the literature review. The created item pool was presented to the opinions of academicians who are experts in their field and Turkish language experts. As a result of the feedback, the pilot form was applied to 600 adolescents and young people. After the application, exploratory factor analysis was conducted and a structure with 3 factors and 28 items emerged for the scale. In order to confirm the structure that emerged in the exploratory factor analysis, the fit indices were examined after the confirmatory factor analysis and the 3-factor 28-item structure of the scale was confirmed. The reliability of the scale was then tested using internal consistency analyses, test split analysis, composite reliability, and test-retest methods, and all methods showed that the scale was reliable. “Satisfaction with Life Scale” was used for the criterion-related validity of the scale and as a result of the analysis, it was seen that the inner spiritual values scale provided criterion-related validity. According to the results, the contribution of the scale to future research was discussed and various suggestions were made to researchers and field workers regarding the scale Spirituality-Based Inner Values.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Aslan, O., Kabakçı, Ö. F. (2025). Ergenler ve Genç Yetişkinler İçin İçsel Manevi Değerler Ölçeğinin Geliştirilmesi: Minnettarlık Affedicilik ve Sabır Güçlerinin Değerlendirilmesi. Bilimname, Sayı: 53, 71–130. https://doi.org/10.28949/bilimname.1580180

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (82)

  1. Akyıldız, S. & Kahveci, H. (2022). Din psikolojisi dersine yönelik tutum ölçeği formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. Hitit İlahiyat Dergisi, 21(2), 1265-1292. https://doi.org/10.14395/hid.1073985
  2. Altuntaş, S. (2018). Ergenlerde iyi oluşun yordayıcısı olarak yaşamda anlam, minnettarlık ve affedicilik (Unpublished master’s thesis). İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Malatya.
  3. Ardelt, M., Aİ, A. L., & Eichenberger, S. E. (2008). In search for meaning: The differential role of religion for the middle-aged and older persons diagnosed with a life-threatening illness. Journal of Religion, Spirituality & Aging, 20(4), 288–312. https://doi.org/10.1080/15528030802232353
  4. Arnout, B. A., & Almoied, A. A. (2020). A structural model relating gratitude, resilience, psychological well‐being and creativity among psychological counsellors. Counseling and Psychotherapy Research, 20(3), 406-418. https://doi.org/10.1002/capr.12328
  5. Aydın, M. (2003). Gençliğin değer algısı: Konya örneği. Değerler Eğitimi Dergisi, 1(3), 121-144.
  6. Ayten, A. (2009). Affedicilik ve din: affetme eğilimi ve dindarlıkla ilişkisi üzerine ampirik bir araştırma. Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, (37), 111-128.
  7. Bahçecioğlu Turan, G., Yanmış, S. & Özer, Z. (2022). Turkish validity and reliability study of the intrinsic spirituality scale. Archives of Health Science and Research, 9(1), 15-20. https://doi.org/10.1155/2022/8435530
  8. Baumgardner, S. R., & Crothers, M. K. (2009). Positive psychology. Pearson Prentice Hall.
  9. Benzies, K., & Mychasiuk, R. (2009). Fostering family resiliency: A review of the key protective factors. Child & Family Social Work, 14, 103-114. https://doi.org/10.1111/j.1365-2206.2008.00586.x
  10. Bhana, A., & Bachoo, S. (2011). The determinants of family resilience among families in low-and middle-income contexts: a systematic literature review. South african journal of psychology, 41(2), 131-139. https://doi.org/10.1177/008124631104100202
  11. Büyüköztürk, Ş. (2014). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (19th. ed). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  12. Clark, P., Burbank, P., Greene, G., Owens, N., & Riebe, D. (2010). What do we know about resilience in older adults? An exploration of some facts, factors, and facets. In B. Resnick, L. Gwyther, & K. Roberto (Eds.), Resilience in aging: Concepts, research (pp. 51–66). New York, NY: Springer Publishing. https://doi.org/10.1007/978-1-4419-0232-0_4
  13. Curry, O. S., Price, M. E. & Price, J. G. (2008) Patience is a virtue: cooperative people have lower discount rates. Personality and Individual Differences, 44(3): 780-785. https://doi.org/10.1016/j.paid.2007.09.023
  14. Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. & Büyüköztürk, Ş. (2014). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik SPSS ve LISREL uygulamaları (3th ed.). Ankara: Pegem Akademi.
  15. Diener, E. D., Emmons, R. A., Larsen, R. J., & Griffin, S. (1985). The satisfaction with life scale. Journal of personality assessment, 49(1), 71-75. https://doi.org/10.1207/s15327752jpa4901_13
  16. Dilmaç, B. (2007). Bir Grup Fen Lisesi Öğrencisine Verilen İnsani Değerler Eğitiminin İnsani Değerler Ölçeği ile Sınanması (Unpublished master’s thesis). Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
  17. Dilmaç, B., & Gökçe, N. Ö. (2020). Ergenlerin umutsuzluk ve psikolojik sağlamlıklarının sahip oldukları değerler açısından incelenmesi. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(2), 752-763. https://doi.org/10.33206/mjss.557529
  18. Dilmaç, B., Arıcak, O. T., & Cesur, S. (2012). A validity and reliability study on the development of the values scale in turkey. educational sciences: Theory & Practice, 14(5), 1661-1671.
  19. Doğanay, A. (2006). Değerler eğitimi. Hayat bilgisi ve sosyal bilgiler öğretimi. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
  20. Duyan, V., Kılıç, C., & Güre, M.D.P. (2021). Manevi iyilik hali envanteri’ni türkçeye uyarlama çalışması. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 62(2), 477-495. https://doi.org/10.33227/auifd.968816
  21. Elban, M. & Aslan, S. (2022). Manevi duyarlık ölçeğinin Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (28), 215-224. DOI: 10.29000/rumelide.1132545. https://doi.org/10.29000/rumelide.1132545
  22. Emmons, R. A., & Crumpler, C. A. (2000). Gratitude as a human strength: Appraising the evidence. Journal of Social and Clinical Psychology, 19, 56–69. https://doi.org/10.1521/jscp.2000.19.1.56
  23. Emmons, R.A., Mccullough, M.E. & Tsang, J. (2007). The assessment of gratitude. In J.Lopez and C. R. Snyder (Eds), Positive psychological assessment: A handbook of models and measures (pp.327-341), Washington DC: APA. https://doi.org/10.1037/10612-021
  24. Enright, R. D. (1996). Counseling within the forgiveness triad: On forgiving, receiving forgiveness, and self forgiveness. Counseling and Values, 40(2), 107-126. https://doi.org/10.1002/j.2161-007X.1996.tb00844.x
  25. Eraslan, Ç. B., & Arıcıoğlu, A. (2014). Psikolojik sağlamlığın yordayıcısı olarak affedicilik. E. International Journal of Educational Research, 5(4), 70-82.
  26. Field, A. (2009). Discovering statistics using SPSS (3th ed.). London: SAGE Publications Ltd.
  27. Froh, J. J., Sefick, W. J. & Emmons, R. A. (2008). Counting blessings in early adolescents: An experimental study of gratitude and subjective well-being. Journal of School Psychology, 46(2), 213-233. https://doi.org/10.1016/j.jsp.2007.03.005
  28. Froh, J. J., Yurkewicz, C. & Kashdan, T. B. (2009). Gratitude and subjective well-being in early adolescence: Examining gender differences. Journal of Adolescence, 32, 633-650. https://doi.org/10.1016/j.adolescence.2008.06.006
  29. George, L. K., Kinghorn, W. A., Koenig, H. G., Gammon, P., & Blazer, D. G. (2013). Why gerontologists should care about empirical research on religion and health: Transdisciplinary perspectives. The Gerontologist, 53(6), 898–906. https://doi.org/10.1093/geront/gnt002
  30. Graça, L., & Brandão, T. (2024). Religious/spiritual coping, emotion regulation, psychological well-being, and life satisfaction among university students. Journal of Psychology and Theology, 00916471231223920: 342–358. https://doi.org/10.1177/00916471231223920
  31. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., Anderson, R. E. & Tatham, R. L. (2006). Multivariate data analysis (6th ed.). New Jersey: Pearson Prentice Hall.
  32. Halisdemir, D. (2013). Üniversite öğrencilerinin psikolojik iyi oluşları, kendini affetme düzeyleri ve geçmişe yönelik anne kabul red algıları arasındaki ilişkiler. (Unpublished master’s thesis). Gazi Üniversitesi, Ankara.
  33. Hanel, P. H., Tunç, H., Bhasin, D., Litzellachner, L. F., & Maio, G. R. (2024). Value fulfillment and well‐being: Clarifying directions over time. Journal of Personality, 92(4), 1037-1049. https://doi.org/10.1111/jopy.12869
  34. Haslam, N., Whelan, J., & Bastian, B. (2009). Big Five traits mediate associations between values and subjective well-being. Personality and Individual Differences, 46, 40- 42. https://doi.org/10.1016/j.paid.2008.09.001
  35. Hee-Kyung, K., & Mihyoung, L. (2014). Effectiveness of forgiveness therapy on resilience, self-esteem, and spirituality of wives of alcoholics. Korean Society of Nursing Science, 44(3), 237-247. https://doi.org/10.4040/jkan.2014.44.3.237
  36. Hitt, W. (1996). A Global Ethic. Columbus, OH: Battelle Press.
  37. Hofstede, G. (1998). Culture’s consequence. Beverly Hills CA: Sage.
  38. Jarden, A. J. (2010). Relationships between personal values, and depressed mood and subjective well-being. University of Canterbury, Christchurch, New Zealand. https://doi.org/10.1037/e537902012-295
  39. Kaleta, K., & Mróz, J. (2020). The relationship between basic hope and depression: forgiveness as a mediator. Psychiatric Quarterly, 91(3), 877-886. https://doi.org/10.1007/s11126-020-09759-w
  40. Karaırmak, Ö. (2006). Psikolojik sağlamlık, risk faktörleri ve koruyucu faktörler. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 3(26), 129-142.
  41. Karataş, Z. & Uzun, K. (2020). Şükran mı duyuyoruz yoksa minnettar mıyız? Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (56), 411-440. https//doi.org/10.21764/maeuefd.769436
  42. Karataş, Z., & Uzun, K. (2021). Ergenlerin kendilerini, başkalarını ve durumları affetme eğilimlerinin yordanmasında mükemmeliyetçilik, yalnızlık ve öz-şefkatin etkisi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (58), 248-289. https://doi.org/10.21764/maeuefd.877884
  43. Kardaş, F., & Yalçın, İ. (2019). Şükran ölçeği: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 18(69), 13-31.
  44. Kasser, T., & Ryan, R. M. (1996). Further examining the American dream: Differential correlates of intrinsic and extrinsic goals. Personality and social psychology bulletin, 22(3), 280-287. https://doi.org/10.1177/0146167296223006
  45. Khormaei, F., Farmani, A. & Yazdani, F. (2017). Predicting self-control on the basis of patience and ıts components among high school students. Journal of Practice in Clinical Psychology, 5(1), 11-16. https://doi.org/10.18869/acadpub.jpcp.5.1.11
  46. Kline, P. (2014). An easy guide to factor analysis. New York: Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315788135
  47. Kousky, C. (2016). Impacts of natural disasters on children. The Future of children, 73-92. https://doi.org/10.1353/foc.2016.0004
  48. Köker, S. (1991). Normal ve sorunlu ergenlerin yaşam doyumu düzeylerinin karşılaştırılması (Unpublished master’s thesis). Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  49. Landis, J. R., & Koch, G. G. (1977). The measurement of observer agreement for categorical data. Biometrics, 33(1), 159-174. https://doi.org/10.2307/2529310
  50. Lawler Row, K. A., & Piferi, R. L. (2006). The forgiving personality: Describing a life well lived. Personality and Individual Differences, 41(6), 1009-1020. https://doi.org/10.1016/j.paid.2006.04.007
  51. Manning, L., Ferris, M., Narvaez Rosario, C., Prues, M., & Bouchard, L. (2019). Spiritual resilience: Understanding the protection and promotion of well-being in the later life. Journal of religion, spirituality & aging, 31(2), 168-186. https://doi.org/10.1080/15528030.2018.1532859
  52. Marcoulides, G., & Schumacker, R. (2001). New developments and techniques in structural equation modeling. London: Lawrence Erlbaum Assocıates, Publishers. https://doi.org/10.4324/9781410601858
  53. Marhamati, Z., & Khormaei, F. (2016). An investigation of the effect of religiousness, patience, and hope on eudaimonic well-being. Journal of Islamic Psychology, 2(5), 34-66.
  54. Mccullough, M. E., Emmons, R. A., & Tsang, J. A. (2002). The grateful disposition: a conceptual and empirical topography. Journal of personality and social psychology, 82(1), 112.
  55. Mcintire, S. A., & Miller, L. A. (2005). Foundations of psychological testing (2th ed.). New York: Sage Publishing Co. Mercader, V. (2006). Study of the ethical values of college students. (Unpublished doctoral dissertation). University of South Florida.
  56. Murat, Ö., & Figen, A. (2022). Yaşlı Bireylerde öz yeterlik ve psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkide minnettarlığın aracı rolü: malatya ili örneği. Istanbul University Journal of Communication Sciences, (62), 123-142.
  57. National Interfaith Coalition on Aging (1975). Spiritual wellbeing: a definition. athens: NICA.
  58. Ostemdorf, C. L. (2000). Effects of a forgiveness education intervention with adult children of alcoholics. (Unpublished Doctoral Dissertation). University of Wisconsin Madison.
  59. Pallant, J. (2005). SPSS survival manual: A step guide to data analysis using SPSS for windows (2th ed.). Australia: Allen & Unwin.
  60. Peterson, C., & Seligman, M. E. P. (2004). Character strengths and virtues: A handbook and classification. Washington, DC: APA.
  61. Pickard, J. G., & King, M. D. (2011). African American caregivers finding resilience trough faith. In B. Resnick, L. P. Gwyther, & K. A. Roberto (Eds.), Resilience in aging: Concepts, research and outcomes (pp. 261–270). San Francisco, CA: Springer. https://doi.org/10.1007/978-1-4419-0232-0_17
  62. Quıll, N. Y., Tuck, I., & Anderson, L. (2014). Forgiveness, flourishing, and resilience: The influences of expressions of spirituality on mental health recovery. Issues in Mental Health Nursing, 35(4), 277–282. https://doi.org/10.3109/01612840.2014.885623
  63. Regnoli, G. M., Tiano, G., & De Rosa, B. (2024). How Is the Fear of War Impacting Italian Young Adults’ Mental Health? The Mediating Role of Future Anxiety and Intolerance of Uncertainty. European journal of investigation in health, psychology and education, 14(4), 838-855. https://doi.org/10.3390/ejihpe14040054
  64. Robinson, J. P., Shaver, P. R., & Wrightsman, L. S. (1991). Criteria for scale selection and evaluation. Measures of personality and social psychological attitudes, 1(3), 1-16. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-590241-0.50005-8
  65. Rokeach, M. (1973), The Nature of Human Values. New York: The Free Press.
  66. Ryan, R. (2009). Self determination theory and well being. Social Psychology, 84(822), 848.
  67. Scherer, R. F., Wiebe, F. A., Luther, D. C., & Adams, J. S. (1988). Dimensionality of coping: Factor stability using the ways of coping questionnaire. Psychological Reports, 62(3), 763- 770. https://doi.org/10.2466/pr0.1988.62.3.763
  68. Schnitker, S. A. (2012). An examination of patience and well-being. The Journal of Positive Psychology, 7(4), 263-280. https://doi.org/10.1080/17439760.2012.697185
  69. Schumacker, R. E., & Lomax, R. G. (2016). A Beginner's guide to structural equation modeling (3th ed.). New York: Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315749105
  70. Schwartz, S. H. (1992). Universals in the content and structure of values: Theoretical advances and empirical tests in 20 countries. Advances in experimental social psychology/Academic Press. https://doi.org/10.1016/S0065-2601(08)60281-6
  71. Serbest, E., & Şahin, Z. A. (2022). Turkish validity and reliability study of spirituality index of well-being. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, 15(4), 872-878. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.1002394
  72. Sümer, N. (2000). Yapısal eşitlik modelleri: Temel kavramlar ve örnek uygulamalar. Türk Psikoloji Yazıları, 3(6), 49-74.
  73. Tabachnick, B. G., Fidell, L. S. & Ullman, J. B. (2007). Using multivariate statistics (5th ed.). New York, NY: Allyn and Bacon.
  74. Thompson, L. Y., Snyder, C. R., Hoffman, L., Michael, S. T., Rasmussen, H. N., Billings, L. S., & Roberts, D. E. (2005). Dispositional forgiveness of self, others, and situations. Journal of personality, 73(2), 313-360. https://doi.org/10.1111/j.1467-6494.2005.00311.x
  75. Tsang, J. A., Schulwitz, A., & Carlisle, R. D. (2012). An experimental test of the relationship between religion and gratitude. Psychology of religion and spirituality, 4(1), 40. https://doi.org/10.1037/a0025632
  76. Uzun K., & Karataş, Z. (2021). Beliren ve orta yetişkinlik dönemindeki bireylerin minnettarlık ile ilgili görüşleri. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23(3), 1235-1269. https://doi.org/10.16953/deusosbil.811831
  77. Uzun, K., & Karataş, Z. (2023). The examination of the mediator role of optimism, self-compassion, altruism and gratitude in the relationship between cognitive distortions and forgiveness of emerging adults. Emerging Adulthood, 11(4), 845-868. https://doi.org/10.1177/21676968231171200
  78. Vansteenkıste, M., Duriez, B., Simons, J., & Soenens, B. (2006). Materialistic values and well-being among business students: Further evidence of their detrimental effect. Journal of Applied Social Psychology, 36, 2892-2908. https://doi.org/10.1111/j.0021-9029.2006.00134.x
  79. Washington-Nortey, M., Worthington E.L. & Ahmed, R. (2023). The Scientifc Study of Religion/ Spirituality, Forgiveness, and Hope In E. B. Davis et al. (eds.), Handbook of Positive Psychology, Religion, and Spirituality (pp. 361-377). Cham, Switzerland: Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-031-10274-5_23
  80. Watkins, P. C., Woodward, K., Stone, T. & Kolts, R. L. (2003). Gratitude and happiness: Development of a measure of gratitude, and relationships with subjective wellbeing. Social Behavior and Personality, 31(5), 431-452. https://doi.org/10.2224/sbp.2003.31.5.431
  81. Williams, E. (2015). Self-Compassion and Self-Forgiveness as Mediated by Rumination, Shame-Proneness, and Experiential Avoidance: Implications for Mental and Physical Health. Electronic Theses and Dissertations. Electronic Theses and Dissertations.
  82. Witmer, J. M., & Sweeney, T. J. (1992). A holistic model for wellness and prevention over the life span. Journal of Counseling & Development, 71(2), 140-148. https://doi.org/10.1002/j.1556-6676.1992.tb02189.x.