Dergiler / Turkish Studies (Elektronik) / 2017 / Cilt: 12 - Sayı: 3

RİZE ŞEHİR MERKEZİ’NDE BULUNAN OSMANLI DÖNEMİ BEZEMELİ KADIN MEZAR TAŞLARI

OTTOMAN PERIOD ORNAMENTED FEMALE GRAVESTONES IN THE CITY CENTRE OF RİZE

Sayfa
235–308
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuç olarak, Rize'deki kadın mezar taşlarının Türk-İslam mezar taşı geleneği içerisindeki yeri ve önemi belirlenmeye çalışılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Mezar taşları, üzerlerindeki yazı ve süslemeleriyle, yapıldıkları çevrenin ve ait oldukları dönemin, sanatı, tarihi, kültürü, inancı ve dili hakkında bilgiler veren önemli belgelerdir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Rize ili kadın mezar taşları da bu çeşitliliği yansıtır tarzdadırRize şehir merkezi'nde bulunan Osmanlı dönemine ait 42 kadın mezar örneğinin yer aldığı çalışmamızda bezemeli 42 baş taşı ve 3 ayak taşı yer almaktadır. 18. yy.'dan 20. yy.'a uzanan bir zaman dilimini kapsayan bu mezar taşları mezar tipi, mezar taşı formu, malzemesi, kitabesi, başlık-tepelik türü, işleniş tekniği ve özellikle süsleme özellikleri bakımından detaylı bir şekilde incelenmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuç olarak, Rize'deki kadın mezar taşlarının Türk-İslam mezar taşı geleneği içerisindeki yeri ve önemi belirlenmeye çalışılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Mezar taşları, üzerlerindeki yazı ve süslemeleriyle, yapıldıkları çevrenin ve ait oldukları dönemin, sanatı, tarihi, kültürü, inancı ve dili hakkında bilgiler veren önemli belgelerdir. Çoğu mezar taşı, kitabesi okunmadan dahi mezarda yatan kişinin kimliği ile alakalı emareler de (cinsiyet, meslek, sosyal ve ekonomik durum vb.) sunmaktadır. Cinsiyet bunların başında gelmektedir. Erkek mezar taşları genellikle daha sade ve başlıklı iken kadın mezar taşları bir bayanın tabiatını yansıtır tarzda zarif, süslü ve ince işçiliklidir. Bu bağlamda kadın mezar taşları üzerinde süsleme öğeleri daha yoğun olarak görülmektedir. Gerek estetik gerekse sembolik manada yapılmış, aynı zamanda dönem ve üslup özelliği veren bu süsleme öğelerini Osmanlı Dönemi kadın mezar taşlarının genelinde zengin bir çeşitlilikle görebilmekteyiz. Rize ili kadın mezar taşları da bu çeşitliliği yansıtır tarzdadırRize şehir merkezi'nde bulunan Osmanlı dönemine ait 42 kadın mezar örneğinin yer aldığı çalışmamızda bezemeli 42 baş taşı ve 3 ayak taşı yer almaktadır. 18. yy.'dan 20. yy.'a uzanan bir zaman dilimini kapsayan bu mezar taşları mezar tipi, mezar taşı formu, malzemesi, kitabesi, başlık-tepelik türü, işleniş tekniği ve özellikle süsleme özellikleri bakımından detaylı bir şekilde incelenmiştir. Sonuç olarak, Rize'deki kadın mezar taşlarının Türk-İslam mezar taşı geleneği içerisindeki yeri ve önemi belirlenmeye çalışılmıştır.

Abstract

Gravestones are significant documents that give information about art, culture, history, belief and language of the environment and the period in which they have been produced. Most of the gravestones, even before reading the epitaph, enable some indications (gender, occupation, social and ekonomik condition) related to the person lying in the grave. Gender is the most important of these. While male gravestones are generally simpler and have a graveside, female gravesides are elegant, ornamented and elaborated whose style is reflecting the nature of a woman. Within this context it is observed that ornamentation items are more intensely witnessed upon female gravestones. These ornamentation items, which were made either in aesthetic or symbolic terms, and represent the period and stylistic features at the same time, can be seen upon the most of the Ottoman Period female gravestones with a rich variety. The style of the female gravestones in Rize province represent this variety. In this study, which contains 42 samples of female gravestones taking place in Rize province city centre and belonging to Ottoman period, there are 42 ornamented headstones and 3 footstones. These gravestones that range from the 18th century to the 20 th century have been examined in a detailed way in terms of the type of gravestone, its form, material, its epitaph, gravside, its technique of engraving and the ornamentation properties within this study. As a result, the place and significance of the gravestones in Rize have been tried to be determined within the tradition of Turkish-Islamic gravestone

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

BAYHAN, A. A., HANOĞLU, C. (2017). RİZE ŞEHİR MERKEZİ’NDE BULUNAN OSMANLI DÖNEMİ BEZEMELİ KADIN MEZAR TAŞLARI. Turkish Studies (Elektronik), Cilt: 12 - Sayı: 3, 235–308. https://ajindex.com/articles/110701

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (7)

  1. Akar Azade, (1969), “Tezyini Sanatlarımızda Vazo Motifleri”, Vakıflar Dergisi, (8), Ankara, s. 267- 271. Akar Azade, (1974), “Eski Türk Mezar Taşı Süslemelerine Dair”, Sanat Dünyamız, 2, İstanbul, s. 15. Akar Azade; Cahide Keskiner, (1978), Türk Süsleme Sanatlarında Desen ve Motif, İstanbul. Arslan Ayşegül, (2007), Edirne Üç Şerefeli Camii Haziresi Mezar Taşları, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı, Ankara. Atacan Veysel; Bekar Serdar, (2001), Rize Hemşin Yöresi Osmanlı Mezar Taşları ve Kitabeleri, Ankara. Aydoğdu Günnur, (1997), Amasya Mezar Taşları, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Gazi Üniversitesi,
  2. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sanat Tarihi A.B.D., Ankara. Bakırcı Naci, (2005),
  3. Mevlevi Mezar Taşları, İstanbul. Başkan Seyfi, (1996), Karamanoğulları Dönemi Konya Mezar Taşları, T.C. Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara. Belli Oktay, (2002), “Türklerde Taş Heykel ve Balballar” Türkler Ansiklopedisi, III, Ankara, s. 910- 914. Biçici Halil, (2006) “Cumhuriyet Dönemi (1929-1961) Gördes’in Geleneksel Süslemeli Mezar Taşlarından Bazı Örnekler,” AÜİFD 47, (1), Ankara, s. 169-196.
  4. Biçici H. Kamil (2012), “Osmanlı Dönemi Ortakent Başlıklı Mezar Taşları” Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, Volume 7/4, Fall 2012, p. 1063-1105, ANKARA-TURKEY. Cantay Gönül, (2008) “Türk Süsleme Sanatında Meyve”, Turkish Studies International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, Volume 3/5, Fall 2008, p. 32-64, ANKARA-TURKEY. Çal Halit, (2000), “İstanbul Eyüp’teki Erkek Mezar Taşlarında Başlıklar” Tarihi ve Kültür Sanatıyla III. Eyüp Sultan Sempozyumu: 28-30 Mayıs 1999- İstanbul:
  5. Tebliğler, İstanbul, s. 206-225. Çal Halit, (2007), “Göynük (Bolu) Mezar Taşları”, Vakıflar Dergisi, (30), Ankara, s. 307-397. Çal Halit; Çal Ataoğuz Özlem, (2008), Kastamonu Atabey Gazi Camisi ve Türbesi Hazirelerindeki Mezar Taşları, Kastamonu Belediye Başkanlığı, Ankara. Çal Halit; İltar Gazanfer, (2011),
  6. Giresun İli Osmanlı Mezar Taşları, Giresun Valiliği Yayınları: 19, Ankara. Çevik Nevzat, (2000), Urartu Kaya Mezarları ve Ölü Gömme Gelenekleri, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara. Çoruhlu Tülin, (1999) “Eyüp ve Çevresindeki Hazirelerde Bulunan Mimar Taşlarında Kâse İçinde Meyve Tasvirleri”, Tarihi Kültürü ve Sanatlarıyla II. Eyüpsultan Sempozyumu: 8-10 Mayıs 1998- İstanbul:
  7. Tebliğler, İstanbul, s.102-117. Çoruhlu Yaşar, (1998),