KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 50 Sayı: 2

TÜRKİYE’DE BİRİNCİ BASAMAK HEKİMLERİ İÇİN ENTEGRE ANTİMİKROBİYAL YÖNETİM VE ENFEKSİYON ÖNLEME VE KONTROL EĞİTİM PROGRAMININ GELİŞTİRİLMESİ VE DEĞERLENDİRİLMESİ: BİR PİLOT ÇALIŞMA

DEVELOPING AND EVALUATING AN INTEGRATED ANTIMICROBIAL STEWARDSHIP AND INFECTION PREVENTION AND CONTROL TRAINING PROGRAM FOR PRIMARY CARE PHYSICIANS IN TÜRKİYE: A PILOT STUDY

Melda Keçik(GAZI UNIVERSITY, SCHOOL OF MEDICINE)0000-0003-0528-1932
Muammer Çelik(DOKUZ EYLUL UNIVERSITY, SCHOOL OF MEDICINE)0000-0001-6190-5370
Ekrem Basara(UNIVERSITY OF HEALTH SCIENCES, GÜLHANE SCHOOL OF MEDICINE, GÜLHANE MEDICINE PR. (ANKARA))0000-0002-2330-634X
Can Hüseyin Hekimoğlu(Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü)0000-0002-2156-4636
F. Nur Baran Aksakal(GAZI UNIVERSITY, SCHOOL OF MEDICINE, MEDICINE PR.)0000-0002-8624-3307
Sayfa
255–264
Yayın Tarihi
2026-05-19
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Üçüncü ay izlem ortalama puanı 13.1 olup, kazanılan bilginin büyük ölçüde korunduğunu göstermektedir (p < 0.001).

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Amaç: Bu çalışma, birinci basamak hekimlerine yönelik antimikrobiyal yönetim (AMY) ve enfeksiyon önleme ve kontrolün (EÖK) entegre edildiği yapılandırılmış bir eğitim programı geliştirmeyi ve etkililiğini değerlendirmeyi amaçladı.
📊
Temel Bulgular & Veri:Program, Ankara, Türkiye’de 34 katılımcı ile yürütüldü; her katılımcının bilgi düzeyi eğitim öncesi test, eğitim sonrası test ve eğitimden üç ay sonra uygulanan izlem testi ile değerlendirildi.
💡
Sonuç & Katkı:Üçüncü ay izlem ortalama puanı 13.1 olup, kazanılan bilginin büyük ölçüde korunduğunu göstermektedir (p < 0.001).
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:34 katılımcı
⚙️Değişkenler:Antimikrobiyal yönetim · birinci basamak sağlık hizmetleri · eğitim

Özet

Amaç: Bu çalışma, birinci basamak hekimlerine yönelik antimikrobiyal yönetim (AMY) ve enfeksiyon önleme ve kontrolün (EÖK) entegre edildiği yapılandırılmış bir eğitim programı geliştirmeyi ve etkililiğini değerlendirmeyi amaçladı. Gereç ve Yöntem: Birinci basamak hekimleri için yapılandırılmış bir AMY–EÖK eğitim programı geliştirildi. Program, Ankara, Türkiye’de 34 katılımcı ile yürütüldü; her katılımcının bilgi düzeyi eğitim öncesi test, eğitim sonrası test ve eğitimden üç ay sonra uygulanan izlem testi ile değerlendirildi. Sonuç ve Tartışma: Eğitim öncesi ortalama puan 18 üzerinden 9.91 iken, eğitim sonrası 14.74’e yükseldi ve bu artış istatistiksel olarak anlamlıydı (p < 0.001). Üçüncü ay izlem ortalama puanı 13.1 olup, kazanılan bilginin büyük ölçüde korunduğunu göstermektedir (p < 0.001). Bulgular, birinci basamak düzeyinde entegre AMY ve EÖK eğitimlerinin anlamlı ve kalıcı bilgi artışı sağladığını ve antimikrobiyal dirençle (AMR) mücadelede etkili bir kapasite geliştirme aracı olarak işlev gördüğünü göstermektedir.

Abstract

Objective: This study aimed to develop and evaluate the effectiveness of a structured training program integrating antimicrobial stewardship (AMS) and infection prevention and control (IPC) for primary care physicians. Material and Method: We developed a structured AMS–IPC training program for primary care physicians. The program was conducted in Ankara, Türkiye with 34 participants, and knowledge level of each participant was assessed using a pre-test, a post-test, and a follow-up test conducted three months after the training. Result and Discussion: The mean pre-test score was 9.91 out of a maximum of 18 points, which increased to 14.74 out of 18 in the post-test, indicating a statistically significant improvement. (p<0.001). The mean score at the three-month follow-up was 13.1, demonstrating that most of the knowledge gained was retained (p<0.001). The findings demonstrate that integrated AMS and IPC training programs at the primary care level result in significant and sustained knowledge gains and serve as an effective capacity-building tool in combating AMR. Keywords: Antimicrobial stewardship, infection prevention and control, primary healthcare services, training

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Keçik, M., Çelik, M., Basara, E., Hekimoğlu, C. H., Aksakal, F. N. B. (2026). TÜRKİYE’DE BİRİNCİ BASAMAK HEKİMLERİ İÇİN ENTEGRE ANTİMİKROBİYAL YÖNETİM VE ENFEKSİYON ÖNLEME VE KONTROL EĞİTİM PROGRAMININ GELİŞTİRİLMESİ VE DEĞERLENDİRİLMESİ: BİR PİLOT ÇALIŞMA. Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Dergisi, Cilt: 50 Sayı: 2, 255–264. https://doi.org/10.33483/jfpau.1817598

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (23)

  1. World Health Organization. (2023). Antimicrobial resistance. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/antimicrobial-resistance. Accessed date: 10.11.2024.
  2. Holmes, A.H., Moore, L.S.P., Sundsfjord, A., et al. (2016). Understanding the mechanisms and drivers of antimicrobial resistance. The Lancet, 387(10014), 176-187. [CrossRef]
  3. Hersh, A.L., King, L.M., Shapiro, D.J., et al. (2021). Unnecessary antibiotic prescribing in US ambulatory care settings, 2010-2015. Clinical Infectious Diseases, 72(1),133-137.[CrossRef]
  4. Gozdzielewska, L., Kc, D., Butcher, J., et al. (2024). Interventions for preventing or controlling healthcare-associated infection in primary care: A scoping review. American Journal of Infection Control, 52(4), 479-487. [CrossRef]
  5. World Health Organization. (2016). Guidelines on core components of infection prevention and control programmes at the national and acute health care facility level. https://www.who.int/publications/i/item/9789241549929. Accessed date: 10.11.2024.
  6. Bedoya, G., Dolinger, A., Rogo, K., et al. (2017). Observations of infection prevention and control practices in primary health care, Kenya. Bulletin of the World Health Organization, 95(7), 503-516. [CrossRef]
  7. Müller, S.A., Landsmann, L., Diallo, A.O.K., et al. (2022). Implementing the WHO multimodal hand hygiene strategy at the primary care level, Guinea. IJID Regions, 3, 27-33. [CrossRef]
  8. Suttels, V., Van Singer, M., Clack, L.C., et al. (2022). Factors influencing antimicrobial stewardship in primary care: A narrative review. Antibiotics, 12(1), 30. [CrossRef]
  9. Keçik, M., Çelik, M., Hekimoğlu, H.C., et al. (2025). Integrated antimicrobial stewardship-infection prevention and control training for primary care physicians: Literature review. Journal of Faculty of Pharmacy of Ankara University, 49(3), 766-772. [CrossRef]
  10. Centers for Disease Control and Prevention. (2014). Core elements of hospital antibiotic stewardship programs. https://www.cdc.gov/antibiotic-use/healthcare/pdfs/core-elements.pdf. Accessed date: 10.11.2024.
  11. Kuijpers, S.M.E., Hulscher, M.E.J.L., Prins, J.M., et al. (2025). Training future antimicrobial stewards in the ESCMID antimicrobial stewardship certificate training programme: From knowledge to action. JAC-Antimicrobial Resistance, 7(5), dlaf157. [CrossRef]
  12. Lee, C., Jafari, M., Brownbridge, R. (2020). The viral prescription pad: A mixed-methods study. BMC Family Practice, 21(1), 42. [CrossRef]
  13. March-López, P., Madridejos, R., Tomàs, R. (2020). Multifaceted antimicrobial stewardship intervention in primary care: A quasi-experimental study. Frontiers in Pharmacology, 11, 398. [CrossRef]
  14. Harrigan, J.J., Hamilton, K.W., Cressman, L. (2024). Antibiotic prescribing for respiratory tract infections after an education and feedback intervention. Clinical Infectious Diseases, 78(5), 1120-1127. [CrossRef]
  15. Gönen, M., Aksoy, M., İşli, F., et al. (2021). Assessment of quarter-billion primary care prescriptions from a nationwide antimicrobial stewardship program. Scientific Reports, 11(1), 14621. [CrossRef]
  16. Gozel, M.G., Hekimoglu, C.H., Gozel, E.Y., et al. (2021). National infection control program in Turkey: Ten-year healthcare-associated infection experience. American Journal of Infection Control, 49(7), 885-892. [CrossRef]
  17. World Health Organization. (2021). Strengthening infection prevention and control in primary care: A collection of existing standards, measurement and implementation resources. https://www.who.int/publications/i/item/9789240035249. Accessed date: 10.11.2024.
  18. Baur, D., Gladstone, B.P., Burkert, F., et al. (2017). Effect of antibiotic stewardship on the incidence of infection and colonisation with antibiotic-resistant bacteria and Clostridium difficile infection: A systematic review and meta-analysis. The Lancet Infectious Diseases, 17(9), 990-1001. [CrossRef]
  19. Lee, C.F., Cowling, B.J., Feng, S. (2018). Impact of antibiotic stewardship programmes in Asia: A systematic review and meta-analysis. Journal of Antimicrobial Chemotherapy, 73(4), 844-851. [CrossRef]
  20. Nori, P., Madaline, T., Munjal, I. (2017). Developing interactive antimicrobial stewardship and infection prevention and control curricula for diverse learners. Open Forum Infectious Diseases, 4(3), ofx117. [CrossRef]
  21. Mbamalu, O., Surendran, S., Nampoothiri, V. (2023). Healthcare worker perceptions of changes in infection prevention and control and antimicrobial stewardship during COVID-19 in India and South Africa. IJID Regions, 6, 90-98. [CrossRef]
  22. D’Hulster, L., Abrams, S., Bruyndonckx, R., et al. (2022). Nationwide implementation of online communication skills training to reduce overprescribing of antibiotics: A stepped-wedge cluster randomized trial in general practice. JAC-Antimicrobial Resistance, 4(3) [CrossRef]
  23. Jeffs, L., McIsaac, W., Zahradnik, M., et al. (2020). Barriers and facilitators to the uptake of an antimicrobial stewardship program in primary care: A qualitative study. PLOS ONE, 15(3), e0223822. [CrossRef]