DOĞU ANADOLU'DA DOĞAL OLARAK YETİŞEN HUŞLARIN (Betula verrucosa L, - Betula pendula L.) ÜRETİLMESİ VE PEYZAJ MİMARLIĞINDA KULLANILMA OLANAKLARI

Özet

ÖZET Türkiye'de doğal olarak yetişen ve geniş bir alana yaydan huşların (Betuîa ssp.) dünyaya yayılış yeri Doğu Anadolu Bölgesinin yüksek kesimleridir (Aran, 1948). Ülkemizde Doğu Anadolu ve Doğu Karadeniz bölgesinde üç huş türü yaygın olarak yetişmektedir. Bunlar; Betula verrucosa Ehrh., Betula pubescens Ehrh. ve Betula medwediewii Regel'dir. Doğu Anadolu'da yedşen Beyaz Huş (Betula verrucosa Ehrh) 2800 m. yükseğe kadar çıkabilmekte ve çok geniş bir alana yayılmaktadır. Huşlarda gövde, önceleri beyaz 9 renkte olup, sonraları kahverengiye dönmektedir. Huşlar genelde salkım formlu olup sonraları, baharda altın sarısı yaprak renkleriyle Peyzaj Mimarlığında kullanılmaya değer dekoratif ağaçlardır. Oldukça kanaatkar olan huşlar -50 V soğuğa dayanabilmektedir (Tanriverdi, 1964). Huşlar sonbaharda bol tohum vermekte ve alınan tohumlar sonbaharın sonuna doğru tavalara ekilmektedir. Doğu Anadolu Bölgesindeki hıış'a olan aşırı talep nedeni ile bu ağacın çelikle de üretilmesi üzerinde çalışmalar yapılmaktadır. Bunlara ek olarak fidanlıklarda aşı ile üretim çalışmaları yapılmaktadır (Anon, 1987). Doğu Anadolu Bölgesinin ve özellikle Erzurum yöresini sembolik ağacını oluşturan huşların değişik orijinli türleri üzerinde yöreye adapte olabilecek türler üzerinde de çalışmalar sürdürülmektedir.