Dergiler / Turkish Studies (Elektronik) / 2013 / Cilt: 8 - Sayı: 11

HAREKETLİ İÇİCİDEN HAREKETSİZ İÇİCİYE: OSMANLI İMPARATORLUĞUNDA NARGİLE ALIŞKANLIĞININ TERKİBİ

FROM MOBILE TO IMMOBILE SMOKER: CONSTITUTION OF WATER PIPE HABITUALITY IN THE OTTOMAN EMPIRE

Sayfa
193–202
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuç olarak; makale, mekânın nargile içimi için zorunlu şart olduğunu savunacaktır

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makale Osmanlı İmparatorluğunda nargile alışkanlığının terkibini iki evrede inceleyecektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Birinci evrede; tütünün hareket halindeki insanla bütünleşmesi çubuk kullanımıyla gerçekleşmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuç olarak; makale, mekânın nargile içimi için zorunlu şart olduğunu savunacaktır
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu makale Osmanlı İmparatorluğunda nargile alışkanlığının terkibini iki evrede inceleyecektir. Birinci evrede; tütünün hareket halindeki insanla bütünleşmesi çubuk kullanımıyla gerçekleşmiştir. Böylece; tütün kullanımı, gündelik aktivitelerin tekrarı ile süreklilik kazanmıştır. Merkezi otoritenin yasaklamalarına rağmen -özellikle Sultan IV. Murad dönemindeki-, bu alışkanlık bahsi geçen süreklilik içinde hayatiyetini sürdürmüştür. Çünkü mobil içicinin nerede olduğunun tam zamanını öngörmek mümkün olmadığından, bu içici çubuk içiminden menedilememiştir. Zira; spesifik bir mekandaki durağanlık çubuk içimi için zorunlu bir şart değildir. Özellikle bu, böyle bir alışkanlığın hayatiyetinin hareketli içiciye dayandığı anlamına geliyordu. Çünkü hareketlilik çubuk içimi gayesi için yeterli şartı sağlıyordu. İkinci evrede; çubuğun ortadan kaybolması ile, nargile hem kamusal hem de özel alana entegre olmuştur. Bu ikili entegrasyon özellikle Sultan II. Mahmud döneminde kahvehanelerin yasaklanma ve kapatılmalarına rağmen koruyucu bir duvar hizmetini ifa etmiştir. Dahası; nargile, bahsi geçen kısıtlamalar döneminde kamusal alandaki kullanım sahasının daralması dolayısiyle hayatiyetini özellikle özel alanda sürdürmüştür. Bu ikili mekânsal dağılımın genişliği hareketsiz içicinin tam olarak nerede olduğunu öngörmeyi imkânsız kılmıştır. Bunun için nazari olarak herhangi bir yasaklayıcı tasarruf nargile kullanımını önleyemezdi. Dolayısıyla; nargile kullanımı da tavla ve satranç gibi mekân temelli aktivitelerin tekrarı ile süreklilik kazanmıştır. Bu açıdan; makale, Osmanlıda nargile alışkanlığının nasıl terkip ettiğini açıklamaya çalışırken; hareketli içiciden hareketsiz içiciye geçiş ekseninde çubuğun fonksiyonunu nargileye terk ettiğini iddia edecektir. Sonuç olarak; makale, mekânın nargile içimi için zorunlu şart olduğunu savunacaktır

Abstract

This article predicts that there were two phases in the constitution of water pipe habituality in the Ottoman Empire. In the first phase, tobacco was tried to integrate with man in motion, which was realized with the usage of pipe. Thus, its usage gained a continuum in the repetition of daily motions. In spite of the prohibitions of the central authority, especially in the era of the Sultan Murad IV, this habit survived in the mentioned continuum because it was not possible to predict the exact time of where mobile smoker was to debar him from smoking pipe. For, stability in a specific space was not a necessary condition for it. Specifically this meant that survivability of such a habit was based on the mobile man because mobility was a sufficient condition in order to smoke pipe. In the second phase, water pipe after disappearance of pipe was integrated into both public and private spheres. This dual integration served as a firewall against the prohibitions and closures of coffeehouses that were naturel spaces for smoking water pipe especially in the era of Sultan Mahmud II. Further, the water pipe continued its survivability especially in the private sphere due to narrowing space of its usage in the public sphere in the period of the mentioned restrictions. The enlargement of this dual spatial distribution made the prediction of the exact point of where immobile smoker was impossible. This was why any banning implementation could not theoretically prevent the usage of water pipe. Hence, smoking water pipe acquired a continuum in the repetition of the space-based activities such backgammon and chess. In this perspective, the article seeks to explicate how the water pipe habituality constituted in the Ottoman Empire by arguing that smoking pipe left its function to smoking water pipe at the transitive axis from mobile smoker of pipe to immobile smoker of water pipe. At the end, it advocates that space was a necessary condition for smoking water pipe

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KILIÇ, M. (2013). HAREKETLİ İÇİCİDEN HAREKETSİZ İÇİCİYE: OSMANLI İMPARATORLUĞUNDA NARGİLE ALIŞKANLIĞININ TERKİBİ. Turkish Studies (Elektronik), Cilt: 8 - Sayı: 11, 193–202. https://ajindex.com/articles/110110

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (5)

  1. BaĢbakanlık ArĢivi (Archives of the Prime Ministry (BBA)), Istanbul Bab-I Ali Evrak Odası Sadaret Evrakı Divan-I Hümayun Kalemi Müteferrik Belgeler Mektubi Kalemi, Deavi Mektubi Kalemi, Umum Vilayat Cevdet Tasnifi Cevdet, Ġktisat Cevdet, Zaptiye Cevdet, Evkaf Dahiliye Nezareti Mektubi Kalemi Muhaberat-I Umumiye Ġdaresi Belgeler Dâhiliye Nezareti Tesri’-i Muamelat ve Islahat Komisyonu Hariciye Nezareti Evrakı Hukuk MüĢavirliği ĠstiĢare Odası Belgeleri Hatt-I Hümayun Tasnifi İrade Tasnifi Ġrade Adliye ve Mezahib Ġrade Defter-I Hakani Ġrade, Evkaf Ġrade Meclis-I Vala Ġrade ġehremaneti Zabtiye Nezareti Evrakı Abdülaziz Bey. 2002.
  2. Osmanlı Adet, Merasim ve Tabirleri, ed. Kazım Arısan-Duygy Arısan Günay, Istanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları. Ahmed Cevdet PaĢa. 1976. Tarih-i Cevdet, vol. 1, Istanbul: Üçdal NeĢriyat. Ali Bey. Lehçetü’l-Hakayık, trans. ġemsettin Kutlu, Istanbul: Tercüman Gazetesi. AMICIS, Edmondo de. 1986. Istanbul, trans. Beynun AkyavaĢ, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları. Balıkhane Nazırı Ali Rıza. Bir Zamanlar Ġstanbul, ed. Niyazi Ahmet Banoğlu, Istanbul: Tercüman Gazetesi. BERNARD, Lewis. 1995.
  3. The Middle East, London: Weidenfeld & Nicolson. D’OHSSON, J. Mouradgea. XVIII. Yüzyıl Türkiyesinde Örf ve Adetler, trans. Zerhan Yüksel, Istanbul: Tercüman Gazetesi. EMIROĞLU, Kudret. 2002.
  4. Gündelik Hayatımızın Tarihi, Ankara: Dost Yayınevi. Gelibolulu Mustafa Ali. 1978. Görgü ve Toplum Kuralları Üzerinde Ziyafet Sofraları (Mevaidü’nNefais fi Kavaidi’l-Mecalis), trans. Orhan ġaik Gökyay, Istanbul. GÖKYAY, Orhan. ġaik Katib Çelebi: Hayatı, KiĢiliği ve Eserlerinden Seçmeler, Türkiye ĠĢ Bankası Kültür Yayınları. Ġbrahim Peçevi. 1283. Peçevi Tarihi, vol. 1, Istanbul: Matbaa-i Amire. Katib Çelebi. 1972. Mizanü’l-Hakk fi Ġhtiyari’i-Ehakk, trans. Orhan ġaik Gökyay, Istanbul: Milli Eğitim Basımevi. KILIÇ, Mehmet. 2008. The Importation of Ottoman Tonbaku from Iran and Its Socio-Cultural Implications: 1891-1914,
  5. Unpublished MA Thesis, Boğaziçi University. LECOMTE, Pretextat. Türkiyede Sanatlar ve Zeneatlar: Ondokuzuncu Y.Y. Sonu, trans. Ayda Düz, Istanbul: Tercüman Gazetesi. MIRANDA, Francisco. 1965. Venezualla’lı General Miranda'nın Türkiye'ye Dair Hatıratı, trans. Fuad Carım, Berksoy Matbaası. NEAVE, Dorina L. 1978. Eski Istanbul’da Hayat, trans. Osman ÖndeĢ, Istanbul: Tercuman Gazetesi. NERVAL, Gerard De. 1984. Doğuya Seyahat, trans. Muharrem TaĢcıoğlu, Kültür ve Turizm Bakanlığı. Mehmed Halife, Tarih-i Gılmani, trans. Ömer Karayumak, Istanbul: Tercü