Dergiler / Öneri Dergisi / 2026 / Cilt: 21 Sayı: 65

DERDESTLİK HÜKÜMLERİNİN İDARİ YARGILAMA HUKUKUNDA UYGULANMASI

THE APPLICATION OF THE PENDINGS CASE INSTITUTION IN ADMINISTRATIVE JUDICIAL LAW

Ebru Zeybek Cebeci(Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi)0000-0003-2743-862X
Sayfa
470–482
Yayın Tarihi
2026-01-29
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmamızda derdestlik müessesesine ilişkin olarak idari yargı merci kararlarına yer verilerek HMK hükümleri kapsamında incelenmiş, idari yargıda derdestlik haline ilişkin yeni düzenlemelere vesile olmak ümidiyle değerlendirmelerde bulunulmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Derdestlik bir usul hukuku müessesesi olarak, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda (HMK) düzenlenmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda (İYUK) derdestliğe ilişkin bir hüküm bulunmadığı gibi, kanunda hüküm bulunmayan hallerde HMK hükümlerinin uygulanacağını düzenleyen 31. maddesinde de buna ilişkin bir gönderme yer almamaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmamızda derdestlik müessesesine ilişkin olarak idari yargı merci kararlarına yer verilerek HMK hükümleri kapsamında incelenmiş, idari yargıda derdestlik haline ilişkin yeni düzenlemelere vesile olmak ümidiyle değerlendirmelerde bulunulmuştur.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İdari yargı · Derdestlik · Usul hukuku

Özet

Derdestlik bir usul hukuku müessesesi olarak, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda (HMK) düzenlenmiştir. İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda (İYUK) derdestliğe ilişkin bir hüküm bulunmadığı gibi, kanunda hüküm bulunmayan hallerde HMK hükümlerinin uygulanacağını düzenleyen 31. maddesinde de buna ilişkin bir gönderme yer almamaktadır. Bununla birlikte derdestlik müessesesinin usul hukukunun temel ilkelerinden olması ve uygulanmaması halinde yargılama hukuku bakımında olumsuz sonuçlar doğuracak olması sebebiyle HMK hükümleri kıyasen uygulanmaktadır. Çalışmamızda derdestlik müessesesine ilişkin olarak idari yargı merci kararlarına yer verilerek HMK hükümleri kapsamında incelenmiş, idari yargıda derdestlik haline ilişkin yeni düzenlemelere vesile olmak ümidiyle değerlendirmelerde bulunulmuştur.

Abstract

The principle of pendency, as a procedural law institution, is regulated in the Code of Civil Procedure No. 6100 (HMK). While the Administrative Procedure Law (İYUK) does not contain a provision regarding pendency, Article 31, which stipulates that the provisions of the HMK shall apply in cases where the law does not contain a provision, does not include any reference to it. However, since the principle of pendency is one of the fundamental principles of procedural law and its non-application would have negative consequences for the law of litigation, the provisions of the HMK are applied by analogy. In this study, administrative court decisions regarding the principle of pendency are examined within the scope of HMK provisions, and evaluations are made with the hope of contributing to new regulations concerning pendency in administrative litigation.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Cebeci, E. Z. (2026). DERDESTLİK HÜKÜMLERİNİN İDARİ YARGILAMA HUKUKUNDA UYGULANMASI. Öneri Dergisi, Cilt: 21 Sayı: 65, 470–482. https://doi.org/10.14783/maruoneri.1849522

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (18)

  1. Akyılmaz, B., Sezginer, M., & Kaya, C. (2025). Türk İdari Yargılama Hukuku. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  2. Aslan, Z. (Ed.). (2024). Madde Sistematiği ile İdari Yargılama Hukuku (Vergi Yargılaması Dahil). Ankara: Seçkin Yayınları.
  3. Candan, T. (2025). Açıklamalı İdari Yargılama Usulü Kanunu. Ankara: Yetkin Yayınları.
  4. Eraslan, Y., & Boz, S.S. (2019). İdari Yargılama Usulünde İncelenmeksizin Ret Kararları, Türk İdare Dergisi, 91(488), 203-243.
  5. Işıklar, C. (2012). İdari Yargıda Derdestlik. Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 16(1), 63-106.
  6. Kalabalık, H. (2025). İdari Yargılama Usulü Hukuku. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  7. Kantarcıoğlu, S. (2023). Medeni Usul Hukukunda Dava Şartlarının İncelenmesi (Yayımlanmamış doktora tezi), Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
  8. Karahanoğulları, O. (2024). İdari Yargı İdarenin Hukuka Zorlanması (Yargı Kararlarına Dayalı Bir İnceleme). Ankara: Turhan Kitabevi.
  9. Şekerci, C. (1986). Medeni Usul Hukukunda ve İdari Yargılama Usulünde Derdestlik I, Yargıtay Dergisi, 12(1 2), 206-226.
  10. Tanrıver, S. (2007). Medeni Usul Hukukunda Derdestlik İtirazı. Ankara: Adalet Yayınevi.
  11. Tanrıver, S. (2016). Medeni Usul Hukuku Temel Kavramlar ve İlk Derece Yargılaması, Ankara: Yetkin Yayınları.
  12. Tanrıver, S. (2024), Medeni Usul Hukuku Cilt 1, Ankara: Yetkin Yayınları.
  13. Üstün, G. (2025). İstinaf. s. 649. Yıldırım, T., & Üstün, G. Açıklamalı-Notlu İdari Yargılama Usulü Kanunu. (643 663). İstanbul: On İki Levha Yayıncılık.
  14. Zağralıoğlu, H. (2022). Medeni Usul Hukukunda Derdestlik ve Derdestlik İtirazı, İstanbul Barosu Dergisi, 96(2022/1), 133-145.
  15. https://turgutcandan.com
  16. Kazancı İçtihat Bilgi Bankası, https://lib.kazanci.com.tr/kho3/ibb/anaindex.html
  17. Lexpera İçtihat Bankası, https://www.lexpera.com.tr/ictihat
  18. TBMM Kanunlar ve Kararlar Bilgi Sistemi, https://www.tbmm.gov.tr/kanun-ve-karar-bilgi-sistemi