Dergiler / Öneri Dergisi / 2026 / Cilt: 21 Sayı: 65

KRİPTO VARLIKLARIN ARACI KURUM HESAP PLANI ÇERÇEVESİNDE MUHASEBELEŞTİRİLMESİ: TÜRKİYE’DE KRİPTO VARLIK HİZMET SAĞLAYICILARI (KVHS) ÖRNEĞİ

ACCOUNTING OF CRYPTO ASSETS WITHIN THE FRAMEWORK OF THE BROKERAGE FIRMS’ CHART OF ACCOUNTS: THE CASE OF CRYPTO ASSET SERVICE PROVIDERS (CASPs) IN TURKEY

Fatma Özkul(MARMARA ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-2223-0697
Yusuf Şahin(MARMARA ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-5934-2003
Sayfa
271–302
Yayın Tarihi
2026-01-29
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuç olarak, kripto varlık hizmet sağlayıcılarına yönelik muhasebe mimarisinin oluşturulmasında, mevcut muhasebe sistemlerinin ötesine geçilerek kripto varlıkların dijital ve dinamik yapısına uyum sağlayacak yeni hesap sınıflarının tanımlanması, teknik entegrasyon mekanizmalarının geliştirilmesi ve raporlama standartlarının güncellenmesi gerekliliği ortaya konulmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, Türkiye’de kripto varlık hizmet sağlayıcılarının muhasebe sistemlerinin, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından yayımlanan düzenlemeler doğrultusunda nasıl şekillendiğini incelemektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışmada, Türkiye’de 7518 sayılı Kanun ve SPK’nın (III-35/B.2) sayılı “Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıların Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Tebliği” kapsamında, kripto varlık hizmet sağlayıcılarının Aracı Kurum Hesap Planı’nı uygulama zorunluluğu incelenmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuç olarak, kripto varlık hizmet sağlayıcılarına yönelik muhasebe mimarisinin oluşturulmasında, mevcut muhasebe sistemlerinin ötesine geçilerek kripto varlıkların dijital ve dinamik yapısına uyum sağlayacak yeni hesap sınıflarının tanımlanması, teknik entegrasyon mekanizmalarının geliştirilmesi ve raporlama standartlarının güncellenmesi gerekliliği ortaya konulmaktadır.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıları (KVHS) · Muhasebe · Kripto Varlık

Özet

Bu çalışma, Türkiye’de kripto varlık hizmet sağlayıcılarının muhasebe sistemlerinin, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından yayımlanan düzenlemeler doğrultusunda nasıl şekillendiğini incelemektedir. Kripto varlıkların finansal sistemde artan rolü, bu varlıkların muhasebeleştirilmesine yönelik ulusal ve uluslararası standartlarda bütüncül bir yaklaşım ihtiyacını ortaya çıkarmıştır. Çalışmada, Türkiye’de 7518 sayılı Kanun ve SPK’nın (III-35/B.2) sayılı “Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıların Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Tebliği” kapsamında, kripto varlık hizmet sağlayıcılarının Aracı Kurum Hesap Planı’nı uygulama zorunluluğu incelenmiştir. Araştırmanın yöntemini, bu düzenlemenin muhasebe sistemine etkilerini değerlendiren vaka analizi oluşturmaktadır. Analiz kapsamında, kripto varlık işlemlerinin bilanço içi ve bilanço dışı muhasebeleştirme yaklaşımları varlık-yükümlülük eşleştirmesi modeli temelinde örnek kayıtlarla incelenmiş ve Aracı Kurum Hesap Planı çerçevesinde kripto varlık işlemlerine özgü yeni hesap önerileri geliştirilmiştir. Sonuç olarak, kripto varlık hizmet sağlayıcılarına yönelik muhasebe mimarisinin oluşturulmasında, mevcut muhasebe sistemlerinin ötesine geçilerek kripto varlıkların dijital ve dinamik yapısına uyum sağlayacak yeni hesap sınıflarının tanımlanması, teknik entegrasyon mekanizmalarının geliştirilmesi ve raporlama standartlarının güncellenmesi gerekliliği ortaya konulmaktadır.

Abstract

This study examines how the accounting systems of Crypto Asset Service Providers (CASPs) in Turkey have been shaped by the regulations issued by the Capital Markets Board of Turkey (CMB). The growing role of crypto assets in the financial system has underscored the need for a comprehensive approach to their recognition and reporting under both national and international accounting standards. Within this context, the study focuses on the mandatory implementation of the Brokerage Firms’ Chart of Accounts by CASPs, as stipulated in the CMB Communiqué on the Establishment and Operating Principles of Crypto Asset Service Providers (III-35/B.2), issued pursuant to Law No. 7518. The research adopts a case study methodology to evaluate the effects of this regulatory framework on the accounting systems of CASPs. The analysis explores on-balance-sheet and off-balance-sheet accounting approaches for crypto asset transactions based on the asset–liability matching / gross-up approach, and develops account-specific proposals within the Brokerage Firms’ Chart of Accounts framework tailored to the unique characteristics of crypto asset operations. In conclusion, the study emphasizes that the accounting architecture designed for crypto asset service providers must go beyond existing accounting structures to define new account classifications, establish technical integration mechanisms, and update reporting standards that align with the digital and dynamic nature of crypto assets.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Özkul, F., Şahin, Y. (2026). KRİPTO VARLIKLARIN ARACI KURUM HESAP PLANI ÇERÇEVESİNDE MUHASEBELEŞTİRİLMESİ: TÜRKİYE’DE KRİPTO VARLIK HİZMET SAĞLAYICILARI (KVHS) ÖRNEĞİ. Öneri Dergisi, Cilt: 21 Sayı: 65, 271–302. https://doi.org/10.14783/maruoneri.1835324

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (23)

  1. Australian Accounting Standards Board. (2016). Digital currency—AASB staff issues paper. https://www.aasb.gov.au/admin/file/content102/c3/aasb_asaf_digitalcurrency.pdf
  2. Böhme, R., Christin, N., Edelman, B., & Moore, T. (2015). Bitcoin: Economics, technology, and governance. Journal of Economic Perspectives, 29(2), 213–238.
  3. Coinbase Global Inc. (2023). Form 10-K Annual Report 2023. U.S. Securities and Exchange Commission. https://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1679788/000.167.978824000082/coinbaseglobalinc-2023ars.pdf
  4. EU. (2023). Regulation (EU) 2023/1114 on Markets in Crypto-Assets (MiCA). EUR-Lex. https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2023/1114/oj/eng
  5. FASB. (2023). Accounting Standards Update (ASU) 2023-08: Accounting for and Disclosure of Crypto Assets. Norwalk. https://www.fasb.org/page/PageContent?pageId=/projects/recentlycompleted/accounting-for-and-disclosure-of-crypto-assets.html
  6. Financial Action Task Force (FATF). (2019). Guidance for a risk-based approach to virtual assets and virtual asset service providers. https://www.fatf-gafi.org/en/publications/Fatfrecommendations/Guidance-rba-virtual-assets.html
  7. Georgiou, I., Sapuric, S., Lois, P., & Thrassou, A. (2024). Blockchain for accounting and auditing—Accounting and auditing for cryptocurrencies: A systematic literature review and future research directions. Journal of Risk and Financial Management. https://doi.org/10.3390/jrfm17070276
  8. IFRS Foundation. (2019). IFRS Interpretations Committee agenda decision: Holdings of cryptocurrencies. https://www.ifrs.org/content/dam/ifrs/supporting-implementation/agenda-decisions/2019/holdings-of-cryptocurrencies-june-2019.pdf
  9. IFRS Foundation. (2018). International Financial Reporting Standards (IFRS) conceptual framework for financial reporting. https://www.ifrs.org/content/dam/ifrs/publications/pdf-standards/english/2021/issued/part-a/conceptual-framework-for-financial-reporting.pdf.
  10. KGK. (2024). Kripto varlıklara ilişkin değişiklikler – BOBİ FRS Modül 14. Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu. https://www.kgk.gov.tr/Portalv2Uploads/files/Duyurular/v2/Kurul%20Kararları/BOBIFRSKriptoVarliklaraIliskinDegisiklikler.pdf
  11. MASAK. (2024, 25 Aralık). Mali Suçları Araştırma Kurulu Genel Tebliği (Sıra No: 5)’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sıra No: 26). Resmî Gazete (Sayı: 32763). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/12/20241225-17.htm
  12. MASAK. (2024, 25 Aralık). Mali Suçları Araştırma Kurulu Genel Tebliği (Sıra No: 19)’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sıra No: 27). Resmî Gazete. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/12/20241225-11.htm
  13. MASAK. (2024, 25 Aralık). Suç gelirlerinin aklanmasının ve terörün finansmanının önlenmesine ilişkin yükümlülüklere uyum programı hakkında yönetmelikte değişiklik yapılmasına dair yönetmelik. Resmî Gazete. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/12/20241225-4.htm
  14. Nowroozi, E., Seyedshoari, S., Mekdad, Y., Savaş, E., & Conti, M. (2023). Cryptocurrency wallets: Assessment and security. In Blockchain for Cybersecurity in Cyber-Physical Systems, Advances in Information Security, 102. Springer Nature. https://doi.org/10.1007/978-3-031-25506-9_1
  15. Özkul, F. (2022). Kripto varlıklar muhasebesi: Blokzincir teknolojisi ile muhasebe dünyasında paradigma değişimine doğru. İstanbul: Hümanist Ajans A.Ş.
  16. Romney, M.B., & Steinbart, P. J. (2021). Accounting Information Systems (15th ed.) Pearson, 65-67.
  17. SEC. (2022). Staff Accounting Bulletin No. 121 (SAB 121): Accounting for obligations to safeguard crypto assets. Washington, DC. https://www.sec.gov/rules-regulations/staff-guidance/staff-accounting-bulletins/staff-accounting-bulletin-121
  18. SPK. (2024, 2 Temmuz). Sermaye Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun. Resmî Gazete. https://resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/07/20240702-1.htm
  19. SPK. (2025, 13 Mart). Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıların Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Tebliğ (III-35/B.1). Resmî Gazete. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/03/20250313-5.htm
  20. SPK. (2025, 13 Mart). Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıların Çalışma Usul ve Esasları ile Sermaye Yeterliliği Hakkında Tebliğ (III-35/B.2). Resmî Gazete. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/03/20250313-6.htm
  21. TCMB. (2021, 16 Nisan). Ödemelerde Kripto Varlıkların Kullanılmamasına Dair Yönetmelik. Resmî Gazete. https://resmigazete.gov.tr/eskiler/2021/04/20210416-4.htm
  22. IFRS Foundation. (2019). IFRS Interpretations Committee agenda decision: Holdings of cryptocurrencies. https://www.ifrs.org/content/dam/ifrs/supporting-implementation/agenda-decisions/2019/holdings-of-cryptocurrencies-june-2019.pdf
  23. IFRS Foundation. (2018). International Financial Reporting Standards (IFRS) conceptual framework for financial reporting. https://www.ifrs.org/content/dam/ifrs/publications/pdf-standards/english/2021/issued/part-a/conceptual-framework-for-financial-reporting.pdf.