Dergiler / Turkish Studies (Elektronik) / 2012 / Cilt: 7 - Sayı: 1

Hacı Bektaş ve Hacı Toğrul karşılaşması: Güvercin ve doğan donuna bürünme

The meeting of Hadji Bektash and Hadji Toghrul: Appearance in a pigeon and a falcon form

Sayfa
105–129
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuç olarak makale farklı metinler üzerinden karşılaştırmalı ele alan ilk çalışmadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Makale, Hacı Bektaş Velâyetnamesi’nde Hacı Bektaş ve Hacı Tuğrul arasında da cereyan eden Güvercin ve Doğan şekline bürünmeyi ele aldı.
📊
Temel Bulgular & Veri:Güvercin ve Doğan motifi farklı birden fazla metinde yer alışlarına bakılmaksızın burada yer verildi.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuç olarak makale farklı metinler üzerinden karşılaştırmalı ele alan ilk çalışmadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Makale, Hacı Bektaş Velâyetnamesi’nde Hacı Bektaş ve Hacı Tuğrul arasında da cereyan eden Güvercin ve Doğan şekline bürünmeyi ele aldı. Güvercin ve Doğan motifi farklı birden fazla metinde yer alışlarına bakılmaksızın burada yer verildi. Böylece Hacı Bektaş Velâyetnamesi’nden yola çıkarak Hacı Bektaş ile Hacı Tuğrul arasında geçen olayın batini ve değişmeceli anlamı üzerinde duruldu. Güvercin ve Doğan motiflerinin yer aldığı farklı iki metinlerden ilki Güvercin İlahisi diğeri de Güvercin Manzumesi’dir. Bu manzume, Şah İsmail mahlasıyla Güvercin Manzumesi şeklinde Alevi Bektaşi topluluklar arasında da okunmaktadır. Hacı Bektaş’ın Rum’a yöneldiğinde Rum Erenleri onun Rum’a gelişine engel olmak için birçok tedbir aldılar. Fakat bu tedbirlerin hiçbirinde başarıya ulaşıp sonuca ulaşamadılar. Bu önlemlerden bir tanesi Hacı Tuğrul’un Doğan şekline bürünüp Güvercin şeklinde Rum’a giren Hacı Bektaş’ı yakalamak için hamle yapmasıdır. Makale bu konuya aktarılan metinler üzerinden açıklık getirdi. Sonuç olarak makale farklı metinler üzerinden karşılaştırmalı ele alan ilk çalışmadır. Bu bakımdan da metinlerde ele alınan konu, farklı bağlamlarıyla aktarılmalarına karşın metinler ortak konu etrafında birbirini desteklemektedir. Metinlerdeki kişiler ve birbirleriyle diyaloglarının statüleri etrafında hangi anlamlar içerdiği, Güvercin ve Doğan motifi ile aktarmayı amaçladığı içerik, hangi ortamda nasıl geliştiği üzerinde duruldu.

Abstract

The paper is about the the case of appearance in a pigeon and a falcon form between Hadji Bektash and Hadji Tughrul narrated in the Vilayatname of Hadji Bektash. The texts narrating separetely the motif of pigeon and falcon are also stated. Occured between Hadji Bektash and Hadji Tugrul according to the Vilayatname, the case is dealt with in the paper in a confidental and modulation sight. More text concerning to the figure, the hymn of pigeon and the poem of pigeon, also indicated throuh the evaluation. The letter is commonly used between the Alawi and Bektashi people attributed to Shah İsmail. There was a change in welcoming ceremony of saints of Rum, when Hadji Bektash arrived the country and they tried to prevent him from the arrival and took many measures. But in none they succeced in any way. It was between those measures that Hadji Tughrul tranformed in to pigeon form and tried to prevent Hadji Bektash entering the country. Those events are explained in the paper naturally. Finally this is first attemp to explain the matter referring to the different historical texts in this way. I am to say the texts are narrating the same event though in different ways of narrations. So that it will be more possible to understand an event which is narrated in many texts and a text, which is common between large communities. Also, meaning of the figures in the texts and their dialogs statue explained, as well as the the explanation of the aim of the pigeon and falcon form and the environment in which in come out.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

TAŞĞIN, A., SOLMAZ, B. (2012). Hacı Bektaş ve Hacı Toğrul karşılaşması: Güvercin ve doğan donuna bürünme. Turkish Studies (Elektronik), Cilt: 7 - Sayı: 1, 105–129. https://ajindex.com/articles/109526

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (30)

  1. ALTINOK, Baki Yaşa (2003). ―Hacı Bektaş Veli Hakkında Yazılmış Bir Menakıbnâme ve Bu Menakıbnâmede Belirtilen Anadolu‘daki Alevi Ocakları‖, Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, Sayı 27, ss. 177-194.
  2. ASLAN, Namık (2006). ―Manzum Dinî Hikâyeler ve Kirdeci Ali‘ye Ait Olduğu Söylenen İki Hikâye Metni (Güvercin ve Geyik Destanları), Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı 20, Yıl 2006 / 1, ss. 189-207.
  3. BAKIRER, Ömür –Faroqhi SURAIYA (1975). ―Dediği Dede ve Tekkeleri‖ Belleten Cilt 39, Sayı 155, Ankara, Türk Tarih Kurumu Yayınları, ss. 447-471.
  4. BARKAN, Ömer Lütfi (1942). ―Osmanlı İmparatorluğunda Bir İskan ve Kolonizasyon Metodu Olarak Vakıflar ve Temlikler I: İstila Devirlerinin Kolonizatör Türk Dervişleri ve Zaviyeler‖, Vakıflar Dergisi, Sayı 2, ss. 279-386)
  5. BORATAV, Pertev Naili (1997). 100 Soruda Türk Halk Edebiyatı, 7. Baskı,
  6. İstanbul,
  7. Gerçek Yayınevi.
  8. ÇETİN, Osman (1998). ―Horasan‖, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt 18, ss. 234- 241. DEDE, Süleyman (2011).
  9. Mevlid-i Nebevi, İstanbul,
  10. Şenyıldız Yayınevi.
  11. DEMİR, Necati – ERDEM, Mehmet Dursun (2007).
  12. Saltık Gazi Destanı, Ankara,
  13. Destan Yayınları.
  14. ELÇİN, Şükrü (1982). “Kirdeci Ali‘nin Güvercin Destanı” Halk Edebiyatı Araştırmaları, cilt 1, Ankara,
  15. Akçağ Yayınları.
  16. ERGÜZEL, M. Mehdi (2009). Kitab-ı Bâz-Name-Padişahi, Ankara,
  17. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  18. ERPOLAT, Mehmet Salih (2004). “Ergani‘deki Ziyaretgâhlar ve Bu Ziyaretgâhların Günümüzdeki Durumu”, Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi, Yıl 2, Sayı 3, Diyarbakır, Akader Yayınları, ss. 47-63.
  19. ERZİ, Adnan Sadık (1954). “Akkoyunlu ve Karakoyunlu Tarihi Hakkında Araştırmalar”, Belleten, Cilt 28, Sayı 70, Ankara, Türk Tarih Kurumu Yayınları, ss. 179-221.
  20. GÖKYAY, Orhan Şaik (2007). Dedem Korkudun Kitabı, 2. Baskı,
  21. İstanbul,
  22. Kabalcı Yayınevi.
  23. GÖLPINARLI, Abdulbaki (1997). Vilâyet-nâme, İstanbul, İnkılâp Kitabevi.
  24. KAÇALİN, Mustafa S. (2006). Dedem Korkut‘un Kazan Bey Oğuz-nâmesi, İstanbul,
  25. Kitabevi Yayınları.
  26. KÖPRÜLÜ, M. Fuad (1989). “Ozan”, Edebiyat Araştırmaları, Cilt 1, İstanbul, Ötüken Yayınları, ss. 131-144.
  27. KÖPRÜLÜ, M. Fuad (1989a). “Bahşı”, Edebiyat Araştırmaları, Cilt 1, İstanbul, Ötüken Yayınları, ss. 145-156;
  28. KÖPRÜLÜ, M. Fuad (1989b). “V. – XVI. Asırlarda Türk Şairleri”, Edebiyat Araştırmaları, Cilt 1, İstanbul, Ötüken Yayınları, ss. 157-193;
  29. KÖPRÜLÜ, M. Fuad (1989c). “Saz Şairleri: Dün ve Bugün”, Edebiyat Araştırmaları, Cilt 1, İstanbul, Ötüken Yayınları, ss. 195-238
  30. KUZUBAŞ, Muhammet (2008). “Manzum Bir Destan Kitabı (Destân-ı Veyse