TÜRK FOLKLORUNDA LÂKAP VERME GELENEĞİ: BARTIN ÖRNEĞİ

Özet

Türk kültüründe ad verme ya da lâkap takma şeklinde süregelen adlandırma geleneği Orta Asya’dan beri öne çıkan önemli bir folklor unsurudur. Ad verme, her toplumun kültürel özelliklerine, inançlarına, değerlerine göre gelenek-görenek ve bir takım uygulamalarla çeşitlenir ve şekillenir. Türk kültüründe asıl ad yanında lâkap verme geleneği de yaygın olarak karşımıza çıkmaktadır. Lâkaplar kişiyi kendi adından ayrı olarak tanıtan, sonradan konan ve onun belirgin özelliğini gösteren adlardır. Kişiye sonradan takılan ve mutlaka bir özelliğini belirten lâkaplar, kişiyi toplum içinde başkalarına en kolay ve pratik olarak tanıtması bakımından dikkat çekici bir işleve sahiptir. Bir kişiye lâkap verilirken o kişinin çeşitli özellikleri, sosyo-ekonomik durumu, işi/uğraşı, sosyo-kültürel durumu, belirgin fiziksel özellikleri, tavır ve davranışları, etnik kökeni/soyu vb. özelliklerin önemli rol oynadığı görülmektedir. Bu çalışmamızda sahada derleme metodu kullanarak, lâkap verme geleneğinde Bartın ili örneğini ele aldık. Derlediğimiz lâkapları kişilere veriliş sebeplerine göre tasnif ettik ve inceledik. Böylelikle Bartın ilinin halen canlı bir şekilde yaşatmakta olduğu lâkap verme geleneğini ortaya koymaya çalıştık.Anahtar Kelimeler: Lâkap, Bartın, Gelenek, Kültür