Dergiler / Turkish Studies (Elektronik) / 2012 / Cilt: 7 - Sayı: 4

DERLEME SÖZLÜĞÜ'NDEKİ GİZLİ DİL VERİLERİ ÜZERİNE

ON THE DATA FROM SOME SECRET LANGUAGES IN DERLEME SÖZLÜĞÜ

Sayfa
565–578
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu amaç doğrultusunda, söz konusu kelimelerin etimolojilerine ilişkin bulgular da tartışılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makalede; gizli dil teriminin çerçevesi çizilmeye çalışılmış, Türkiye"deki gizli diller ve dar bölge meslek argolarından söz edilmiş ve gizli dillerden Türkiye"de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü"ne yansıyan bazı veriler üzerinde durulmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu amaç doğrultusunda, söz konusu kelimelerin etimolojilerine ilişkin bulgular da tartışılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Makalede, Türkçe kökenli olmayan söz konusu kelimelerin etimolojik durumu incelenmiş, kullanıldığı gizli diller tespit edilmiş, elde edilen veriler yorumlanmış ve sonuçlara ulaşılmıştır.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu makalede; gizli dil teriminin çerçevesi çizilmeye çalışılmış, Türkiye"deki gizli diller ve dar bölge meslek argolarından söz edilmiş ve gizli dillerden Türkiye"de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü"ne yansıyan bazı veriler üzerinde durulmuştur. Yazının temel amacı, Derleme Sözlüğü"nde yer alan bazı kelimelerin gerçekte Türkiye Türkçesinin ağızlarına ait olmadığını ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda, söz konusu kelimelerin etimolojilerine ilişkin bulgular da tartışılmıştır. Derleme Sözlüğü"nde yer alan cıvır ,,kadın, kız"; geben ,,yabancı"; geder ,,eşek"; gerez ,,süslü, zarif, şık, (kimse); şirin, dilber, yosma"; gıyla, gıylam ,,erkeğin cinsiyet organı"; hersit ,,ekmek"; heziklemek ,,dayak atmak"; manış ,,İki kişinin -iyi ya da kötü- arkasından konuştukları üçüncü kişi" yeken ,,para" kelimeleri incelenmiştir. Bu kelimeler, Abdal gizli dilinde (Tebercede) sırasıyla cıvır ,,kadın, kız"; geder ,,eşek", gerez ,,iyi, güzel, hoş"; gıyla, gıylam ,,erkek üreme organı"; hersit ,,ekmek"; heziklemek ,,dövmek"; manış ,,adam"; yeken ,,para" biçimindedir. Ele alınan kelimelerin bazıları Abdal gizli dilinden başka, Çepni gizli dili, Tokat Geygel gizli dili, Doğu Anadolu göçebelerinin gizli dili, Kıbrıs Gurbetlerinin gizli dili gibi Türkçe temelli dillerin söz varlığında da yer alır. Kimi kelimeler, dar bölge esnaf argoları ile Türkçe temelli olmayan gizli dillerde ve Türkiye dışında kullanılan başka gizli dillerde de kullanılmaktadır. Makalede, Türkçe kökenli olmayan söz konusu kelimelerin etimolojik durumu incelenmiş, kullanıldığı gizli diller tespit edilmiş, elde edilen veriler yorumlanmış ve sonuçlara ulaşılmıştır.

Abstract

In this paper, an attempt has been made to frame the term "secret language," to discuss the secret languages in Turkey and narrow regions" jargons, and to reflect upon some data transferred from secret languages to the Derleme Sözlüğü. In the Derleme Sözlüğü the words cıvır ,,woman, teenage girl"; geben ,,foreigner"; geder ,,donkey"; gerez ,,ornate, elegant, stylish, cute, belle, cocotte"; gıyla, gıylam ,,sexual organ of a male"; hersit ,,bread" heziklemek ,,to beat up"; manış ,,the third person who the other two speak behind his/her back"; and yeken ,,money" were analyzed. These words in the Abdal secret language are as cıvır ,,woman, teenage girl"; geder ,,donkey"; gerez ,,ornate, elegant, stylish, cute, belle, cocotte"; gıyla, gıylam ,,sexual organ of a male"; hersit ,,bread"; heziklemek ,,to beat up"; manış ,,man"; yeken ,,money" respectively. Not only in the Abdal secret language, but some of these words considered can be seen in the vocabulary of other Turkish origin secret languages such as the Çepni secret language, Tokat Geygel secret language, the secret language of Eastern Anatolian nomads, and Cyprus Gurbets" secret language. Some words are also used in narrow regions" tradesmen jargon, other secret languages with no Turkish background and in secret languages used outside of Turkey. In the paper, the etymology of the words which are not originally Turkish was analyzed, the secret languages which these words are used in were determined, and the data obtained were interpreted, and conclusions were reached.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

YILDIRIM, F. (2012). DERLEME SÖZLÜĞÜ'NDEKİ GİZLİ DİL VERİLERİ ÜZERİNE. Turkish Studies (Elektronik), Cilt: 7 - Sayı: 4, 565–578. https://ajindex.com/articles/109292

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. ACAR, Turgut (1985). "Doğu Anadolu"da Yaşayan Bir Meslek Dilinin Yapısı ile Türkçenin Benzerlikleri," Beşinci Milletler Arası Türkoloji Kongresi, İstanbul 23-28 Eylül 1985,
  2. Tebliğler I Türk Dili, C. 1, İstanbul: İÜ Edebiyat Fakültesi Türkiyat Araştırmaları Merkezi, 9-15.
  3. AKAR, Ali (2008). "Kalaycı Dili," Kültür Tarihimizde Gizli Diller ve Şifreler, (Ed. Emine Gürsoy- Naskali, Erdal Şahin), İstanbul: Picus Kitabevi, 35- 51. AKPINAR, Turgut (1989). "Çepnilerin Gizli Dili," Tarih ve Toplum XII/ 72 (Aralık 1989), 40 AKSAN, Doğan (1979). Her Yönüyle Dil Ana Çizgileriyle Dilbilim I, Ankara: Türk Dil Kurumu, yayın no 439. BAALBAKİ, Rohi (1995).
  4. Al-Mawrid, A Modern Arabic- English Dictionary, Seventh edition, Beirut: Dar-el Ilm Lilmalayin. BAKKER, Peter (2001). "Romani and Turkish," Was ich noch sagen wollte, Was ich noch sagen wollte, A Multilingual Festschrift for Norbert Boretzky on the Occasion of his 65th Birthday, (Eds. Birgit Igla and Thomas Stolz), Berlin: Akademische Verlag, 303-327.
  5. BENNINGHAUS, Rüdiger (1991). "Les Tsiganes de la Turquie Orientale," Études Tsiganes 3-91, 60. BENNINGHAUS, Rüdiger (Tarihsiz). "Halide Dolu:,,Ali"nin Uşağının Tekellimi" nebst einer kleinen /Sondersprahen,"http://mitglied.lycos.de/ruedigerbenninghaus/geheim sprache.htm, (ET: 05.2001). Bibliographie über Geheim BLSING, Uwe (2000). "İrano-Turcica: Weitere Iraniche Elemente im Türkeitürkischen," Folia Orientalia, XXXVI, Studia in Honorem Stanislai Stachowski Dicata, 33-61, Kraków. BLSİNG, Uwe (2002). "Ein Beitrag zu Zigeuner-Jargons, Geheimsprahen und zum argotischen Wortschatz in der Türkei, Einige Bemerkungen zu Caferoğlus Liste aus dem Wortschatz der Elekçi bei Alaçam (Bolu)," Iran and the Caucasus 6/1-2, 103-168.
  6. CAFEROĞLU, Ahmet (1943). Anadolu Ağızlarından Toplamalar. Kastamonu, Çankırı, Çorum, Amasya, Niğde İlbaylıkları, Kalaycı Argosu ve Geygelli Yörüklerinin Gizli Dili, İstanbul.
  7. CAFEROĞLU, Ahmet (1944). Sivas ve Tokat İlleri Ağızlarından Toplamalar, İstanbul.
  8. CAFEROĞLU, Ahmet (1950). "Eskişehir Ağızları Üzerine Bir Deneme", İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi IV/1-2, s. 15-33.
  9. CAFEROĞLU, Ahmet (1951). Anadolu İlleri Ağızlarından Derlemeler, İstanbul.
  10. CAFEROĞLU, Ahmet (1952). "Erkilet Çerçilerinin Argosu Dilce", İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi IV/4, s. 334-344.
  11. CAFEROĞLU, Ahmet (1953). "Anadolu Abdallarının Gizli Dillerinden Bir İki Örnek", Doğumunun 60. Yılı Münasebetiyle Fuad Köprülü'ye Ar