Dergiler / Milel ve Nihal / 2010 / Cilt: 7 - Sayı: 1

Yahudi Aydınlanma Hareketi: Haskala

The Jewish Enlightenment Movement: Haskala

Sayfa
33–59
Yayın Tarihi
2010-03-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu yüzden Siyonizm’in düşünce temelinde Haskala’nın rolü büyük olmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Yahudi Aydınlanması anlamına gelen “Haskala”, en geniş anlamda, Batı Avrupa’da ortaya çıkan, Yahudiliği değişen ve gelişen dünyanın şartlarına uyumlu hale getirmeye ve Yahudiler arasında modern Avrupa kültürünü yaymaya çalışan, içinde bulundukları toplumla bütünleşmesini amaçlayan bir akımdır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Avrupa genelindeki Aydınlanma’ya paralel olarak doğan Haskala hareketiyle, 1700'lü yıllarda Yahudiler kendi kabuğunu kırıp genel Avrupa toplumunun dilini, kültürünü, bilgi birikimini ve ideallerini benimsemeye başlamıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu yüzden Siyonizm’in düşünce temelinde Haskala’nın rolü büyük olmuştur.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Yahudi Aydınlanması · Moses Mendelssohn · Naftali Herts Wessely

Özet

Yahudi Aydınlanması anlamına gelen “Haskala”, en geniş anlamda, Batı Avrupa’da ortaya çıkan, Yahudiliği değişen ve gelişen dünyanın şartlarına uyumlu hale getirmeye ve Yahudiler arasında modern Avrupa kültürünü yaymaya çalışan, içinde bulundukları toplumla bütünleşmesini amaçlayan bir akımdır. Avrupa genelindeki Aydınlanma’ya paralel olarak doğan Haskala hareketiyle, 1700'lü yıllarda Yahudiler kendi kabuğunu kırıp genel Avrupa toplumunun dilini, kültürünü, bilgi birikimini ve ideallerini benimsemeye başlamıştır. Batı Avrupa’da ortaya çıkan hareket, ardından Doğu Avrupa’ya yayılmış ve en sonunda Rusya’da, II. Alexander’in öldürülmesinden Yahudiler sorumlu tutulup Yahudi karşıtlığının artmasıyla Siyonist harekete dönüşmüştür. Bu yüzden Siyonizm’in düşünce temelinde Haskala’nın rolü büyük olmuştur.

Abstract

“Haskalah”, i.e., the Jewish Enlightenment, denotes a movement that was established in Western Europe in the second half of the 18th century. Its purpose was to make Judaism conformable with the conditions of changing and developing world, to diffuse the European culture among the Jews and to integrate them into the societies in which they lived. Through the Haskala movement, which arose in parallel with the European Enlightenment, the Jews broke their crusts and began to assimilate the language, culture, knowledge, and ideals of the European society. Emerged in Western Europe, it later spread to Eastern Europe, and finally in Russia, when the Jews were accused of the assassination of Alexander II, leading to a violent anti-Semitism, it transformed to the Zionist movement. Therefore, the Haskalah movement had a key role not only in the emergence of the Jewish Reform movement but also in the rise of the Zionist thought

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KURT, A. O. (2010). Yahudi Aydınlanma Hareketi: Haskala. Milel ve Nihal, Cilt: 7 - Sayı: 1, 33–59. https://ajindex.com/articles/109240

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (16)

  1. Adam, Baki, Yahudi Kaynaklarına Göre Tevrat, Seba yay., Ankara, 1997.
  2. Arkush, Allan, ‚The Questionable Judiasim for Moses Mendelssohn‛, New German Critique, (1999), No. 77. Barzilay, Isaac Eisenstein, ‚Moses Mendelssohn (1729-1786) (A Study in Ideas and Attitudes)‛, The Jewish Quarterly Review, (1961), Vol. 52, No. 2. Cevizci, Ahmet, Aydınlanma Felsefesi, (Felsefe Tarihi Cilt: 4), Ezgi Kitabevi, Bursa, 2002.
  3. Cohn-Sherbok, Dan & Lavinia, Yahudiliğin Kısa Tarihi, (çev.: Bilal Baş), İz yay., İstanbul, 2010.
  4. Cohn-Sherbok, Dan, Judaism, Routledge, London, 1999.
  5. Çiğdem, Ahmet, Aydınlanma Düşüncesi, İletişim yay., İstanbul, 1993.
  6. Dubin, Louis C., ‚The Social and Cultural Context: Eighteenth-Century Enlightenment‛, History of Jewish Philosophy, II, (Ed. Daniel H. Frank and Oliver Leaman), Routledge, London and New York, 1997.
  7. Eisenberg, Ronald L., The Streets of Jerusalem- Who, What, Why, Devora Publishing Company, Israel, 2006.
  8. Etkes, Immanuel, ‚Haskalah‛, The Yivo Encyclopedia of Jews in Eastern Europe, (ed. Gershon David Hundert), I, Yale University Press, New Haven and London, 2008.
  9. Feiner, Shmuel, The Jewish Enlightenment, (Translated by Chaya Naor), University of Pennsylvania Press, Philadelphia, 2004.
  10. Gürkan, Salime Leyla, ‚Yahudi Geleneğinde Reform Anlayışları‛, Milel ve Nihal, (2008), Cilt: 5, Sa: 2. Gürkan, Salime Leyla, Yahudilik, İsam yay., İstanbul, 2008.
  11. Haumann, Heiko, A History of East European Jews, Central European University Press, New York, 2002.
  12. Himelsten, Shmuel, ‚Heder‛, The Oxford Dictionary of the Jewish Religion, (Ed.: R.J. Zwi Werblowsky and Geoffrey Wigoder), Oxford University Press, New York, 1997.
  13. Himelsten, Shmuel, ‚Yeshivah‛, The Oxford Dictionary of the Jewish Religion, (Ed.: R.J. Zwi Werblowsky and Geoffrey Wigoder), Oxford University Press, New York, 1997. http://www.salom.com.tr/news/detail/8002-Alman-Yahudi-Toplumu-Birikilemin-oykusu.aspx (09.06.2010).
  14. Johnson, Paul, A History of the Jews, A Phoenix Paperback, Great Britain, 1987.
  15. Katz, Dovid, ‚Yiddish‛, The Oxford Dictionary of the Jewish Religion, (Ed.: R.J. Zwi Werblowsky and Geoffrey Wigoder), Oxford University Press, New York, 1997.
  16. Kuran, Neslihan, ‚Haskala’nın Yahudi Eğitimine Etkisi: Alliance Israélite Universelle ve Toplumsal Dönüşüm ‚İstanbul AIU Okulları Örneği ile‛, Milel ve Nihal, (2009), Cilt: 6, Sa.: 2. Kurt, Ali Osman, ‚Lessing’in Bilge Nathan’ında ‘Üç Yüzük’ Metaforu Bağlamında ‘Dinî Çokluk’‛, Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, (2010), Cilt: 10, Sayı: 3.