KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi / 2026 / Cilt: 11 Sayı: 2

Tek Politika Faizi, Farklı Sektörel Tepkiler: Türkiye’de Parasal Aktarım Mekanizmasına İlişkin Kanıtlar

One Policy Rate, Different Sectoral Responses: Evidence on the Monetary Transmission Mechanism in Türkiye

Ufuk Can(Central Bank of the Republic of Turkey)0000-0002-5398-5769
Harun Bal(CUKUROVA UNIVERSITY)0000-0001-6895-5661
Sayfa
769–788
Yayın Tarihi
2026-06-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, para politikasının hem sektörel çıktıyı hem de sektörel fiyatları etkilediğini, ancak tepkilerin büyüklüğünün ve zamanlamasının sektörler arasında farklılık gösterdiğini ortaya koymaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, enflasyon hedeflemesi döneminde Türkiye’deki sektörel parasal aktarım mekanizmasını incelemektedir. 2006Ç1–2018Ç2 dönemine ait üç aylık veriler kullanılarak tarım, sanayi, inşaat ve hizmetler sektörleri için VAR modelleri tahmin edilmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Etki tepki fonksiyonları ve tahmin hatası varyans ayrıştırmaları, para politikası şoklarının dinamik etkilerini ve aktarım kanallarının göreceli önemini değerlendirmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, para politikasının hem sektörel çıktıyı hem de sektörel fiyatları etkilediğini, ancak tepkilerin büyüklüğünün ve zamanlamasının sektörler arasında farklılık gösterdiğini ortaya koymaktadır.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:2006 Verileri
⚙️Değişkenler:Parasal Aktarım Mekanizması · Sektörel Dinamikler · VAR

Özet

Bu çalışma, enflasyon hedeflemesi döneminde Türkiye’deki sektörel parasal aktarım mekanizmasını incelemektedir. 2006Ç1–2018Ç2 dönemine ait üç aylık veriler kullanılarak tarım, sanayi, inşaat ve hizmetler sektörleri için VAR modelleri tahmin edilmektedir. Ampirik çerçeve sektörel çıktı, sektörel üretici fiyatları, sektörel kredi, sektörel borsa endeksleri, efektif politika faizi ve nominal döviz kurunu içermektedir. Etki tepki fonksiyonları ve tahmin hatası varyans ayrıştırmaları, para politikası şoklarının dinamik etkilerini ve aktarım kanallarının göreceli önemini değerlendirmektedir. Bulgular, para politikasının hem sektörel çıktıyı hem de sektörel fiyatları etkilediğini, ancak tepkilerin büyüklüğünün ve zamanlamasının sektörler arasında farklılık gösterdiğini ortaya koymaktadır. Döviz kuru kanalı özellikle sektörel fiyat dinamikleri açısından en etkili mekanizma iken, faiz oranı kanalı ise özellikle inşaat ve hizmetler sektörlerinin çıktısı için önemlidir. Bu sonuçlar, Türkiye’de para politikasının sektörel açıdan tarafsız olmadığını ve genel analizlerin üretim sektörleri arasındaki önemli heterojenliği gizleyebileceğini göstermektedir.

Abstract

This paper examines the sectoral monetary transmission mechanism in Türkiye during the inflation-targeting period. Using quarterly data for 2006Q1–2018Q2, it estimates VAR models for the agriculture, industry, construction, and services sectors. The empirical framework includes sectoral output, sectoral producer prices, sectoral credit, sectoral stock market indices, the effective policy rate, and the nominal exchange rate. Impulse response functions and forecast error variance decompositions assess the dynamic effects of monetary policy shocks and the relative importance of transmission channels. The findings show that monetary policy affects both sectoral output and prices, but the magnitude and timing of responses vary across sectors. The exchange rate channel is the most influential mechanism, particularly for sectoral price dynamics, while the interest rate channel is especially relevant for construction and services output. These results indicate that monetary policy in Türkiye is not sectorally neutral and that aggregate analyses may conceal important heterogeneity across production sectors.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Can, U., Bal, H. (2026). Tek Politika Faizi, Farklı Sektörel Tepkiler: Türkiye’de Parasal Aktarım Mekanizmasına İlişkin Kanıtlar. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, Cilt: 11 Sayı: 2, 769–788. https://doi.org/10.30784/epfad.1953772

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (34)

  1. Akyurek, C., Kutan, A.M. and Yilmazkuday, H. (2011). Can inflation targeting regimes be effective in developing countries? The Turkish experience. Journal of Asian Economics, 22(5), 343-355. https://doi.org/10.1016/j.asieco.2011.05.004
  2. Bernanke, B. and Blinder, A.S. (1992). The federal funds rate and the transmission of monetary policy. American Economic Review, 82(4), 901-21. https://doi.org/10.3386/w3487
  3. Bernanke, B.S. and Gertler, M. (1995). Inside the black box: The credit channel of monetary policy transmission. Journal of Economic Perspectives, 9(4), 27-48. https://doi.org/10.1257/jep.9.4.27
  4. Berument, H. (2007). Measuring monetary policy for a small open economy: Turkey. Journal of Macroeconomics, 29(2), 411-430. https://doi.org/10.1016/j.jmacro.2006.02.001
  5. Can, U., Bocuoglu, M.E. and Can, Z.G. (2020). How does the monetary transmission mechanism work? Evidence from Turkey. Borsa Istanbul Review, 20(4), 375-382. https://doi.org/10.1016/j.bir.2020.05.004
  6. Can, U., Kenc, T. and Cevik, E.I. (2025). Bank lending channel under high policy rate volatility: Evidence from Türkiye. The Quarterly Review of Economics and Finance, 104, 102058. https://doi.org/10.1016/j.qref.2025.102058
  7. Carpenter, S. and Demiralp, S. (2012). Money, reserves, and the transmission of monetary policy: Does the money multiplier exist? Journal of Macroeconomics, 34(1), 59-75. https://doi.org/10.1016/j.jmacro.2011.09.009
  8. Catão, L., Pagan, A.R. and Laxton, D. (2008). Monetary transmission in an emerging targeter: The case of Brazil (International Monetary Fund Paper No. 8-191) Retrieved from https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=1266524
  9. Clarida, R., Gali, J. and Gertler, M. (1999). The science of monetary policy: A new Keynesian perspective. Journal of Economic Literature, 37(4), 1661-1707. https://doi.org/10.1257/jel.37.4.1661
  10. Cushman, D.O. and Zha, T. (1997). Identifying monetary policy in a small open economy under flexible exchange rates. Journal of Monetary Economics, 39(3), 433-448. https://doi.org/10.1016/S0304-3932(97)00029-9
  11. Dale, S. and Haldane, A.G. (1995). Interest rates and the channels of monetary transmission: Some sectoral estimates. European Economic Review, 39(9), 1611-1626. https://doi.org/10.1016/0014-2921(94)00108-1
  12. de Dios Tena, J. and Tremayne, A.R. (2009). Modelling monetary transmission in UK manufacturing industry. Economic Modelling, 26(5), 1053-1066. https://doi.org/10.1016/j.econmod.2009.04.003
  13. Disyatat, P. and Vongsinsirikul, P. (2003). Monetary policy and the transmission mechanism in Thailand. Journal of Asian Economics, 14(3), 389-418. https://doi.org/10.1016/S1049-0078(03)00034-4
  14. Domac, I., Isiklar, G. and Kandil, M. (2019). On the potential and limitations of monetary policy in Turkey. Middle East Development Journal, 11(2), 220-235. https://doi.org/10.1080/17938120.2019.1664838
  15. Gertler, M. and Gilchrist, S. (1993). The role of credit market imperfections in the monetary transmission mechanism: Arguments and evidence. Scandinavian Journal of Economics, 95(1), 43-64. https://doi.org/10.2307/3440134
  16. Gürkaynak, R.S., Kısacıkoğlu, B. and Lee, S.S. (2023). Exchange rate and inflation under weak monetary policy: Turkey verifies theory. Economic Policy, 38(115), 519-560. https://doi.org/10.1093/epolic/eiad020
  17. Işık, S. and Bulut, Ü. (2024). The effects of the monetary transmission mechanisms on inflation in Türkiye. Ekonomik Yaklaşım, 35(132), 301-325. https://doi.org/10.5455/ey.41003
  18. Ito, T. and Sato, K. (2008). Exchange rate changes and inflation in post‐crisis Asian Economies: Vector autoregression analysis of the exchange rate pass‐through. Journal of Money, Credit and Banking, 40(7), 1407-1438. https://doi.org/10.1111/j.1538-4616.2008.00165.x
  19. Kara, H., Küçük‐Tuğer, H., Özlale, Ü., Tuğer, B. and Yücel, E.M. (2007). Exchange rate regimes and pass‐through: Evidence from the Turkish Economy. Contemporary Economic Policy, 25(2), 206-225. https://doi.org/10.1111/j.1465-7287.2007.00037.x
  20. Kashyap, A.K. and Stein, J.C. (1995). The role of banks in the transmission of monetary policy. Carnegie Rochester Conference Series on Public Policy, 42, 151–195. Retrieved from https://ui.adsabs.harvard.edu/
  21. Kilinc, M. and Tunc, C. (2014). Identification of monetary policy shocks in Turkey: A structural VAR approach (CBT Working Paper No. 14/23). Retrieved from https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/EN/TCMB+EN/Main+Menu/Publications/Research/Working+Paperss/2014/14-23
  22. Kim, S. and Roubini, N. (2000). Exchange rate anomalies in the industrial countries: A solution with a structural VAR approach. Journal of Monetary Economics, 45(3), 561-586. https://doi.org/10.1016/S0304-3932(00)00010-6
  23. Lütkepohl, H. and Reimers, H.E. (1992). Impulse response analysis of cointegrated systems. Journal of Economic Dynamics and Control, 16(1), 53-78. https://doi.org/10.1016/0165-1889(92)90005-Y
  24. Mishkin, F.S. (1995). Symposium on the monetary transmission mechanism. Journal of Economic Perspectives, 9(4), 3-10. https://doi.org/10.1257/jep.9.4.3
  25. Mishra, P., Montiel, P.J. and Spilimbergo, A. (2012). Monetary transmission in low-income countries: effectiveness and policy implications. IMF Economic Review, 60(2), 270-302. https://doi.org/10.1057/imfer.2012.7
  26. Perera, A. and Wickramanayake, J. (2013). Monetary transmission in the emerging country context. Retrieved from https://www.cbsl.gov.lk/sites/default/files/Monetary_Transmission_full.pdf
  27. Ramaswamy, R. and Sløk, T. (1998). The real effects of monetary policy in the European Union: What are the differences? Staff Papers, 45(2), 374-396. https://doi.org/10.2307/3867394
  28. Ramey, V. (1993). How important is the credit channel in the transmission of monetary policy? Carnegie-Rochester Conference Series on Public Policy, 39, 1-45. https://doi.org/10.1016/0167-2231(93)90001-D
  29. Sengupta, N. (2014). Changes in transmission channels of monetary policy in India. Economic and Political Weekly, 49(49), 62-71. Retrieved from https://www.jstor.org/stable/24481055
  30. Sims, C.A. (1980). Macroeconomics and reality. Econometrica, 48(1), 1-48. https://doi.org/10.2307/1912017
  31. Sims, C.A., Stock, J.H. and Watson, M.W. (1990). Inference in linear time series models with some unit roots. Econometrica: Journal of the Econometric Society, 58(1), 113-144. https://doi.org/10.2307/2938337
  32. Taylor, J.B. (1995). The monetary transmission mechanism: An empirical framework. Journal of Economic Perspectives, 9(4), 11-26. https://doi.org/10.1257/jep.9.4.11
  33. Weber, A.A., Gerke, R. and Worms, A. (2011). Changes in Euro Area monetary transmission? Applied Financial Economics, 21(3), 131-145. https://doi.org/10.1080/09603107.2010.526580
  34. Yilmazkuday, H. (2011). Monetary policy and credit cards: Evidence from a small open economy. Economic Modelling, 28(1-2), 201-210. https://doi.org/10.1016/j.econmod.2010.09.010