KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi / 2026 / Cilt: 11 Sayı: 2

Çoklu Politika Rejimleri Altında Parasal Aktarımın Kredi ve Döviz Kuru Kanalları: Türkiye Örneği, 2011–2025

Credit and Exchange Rate Channels of Monetary Transmission under Multiple Policy Regimes: Evidence from Türkiye, 2011–2025

Murat Beşer(AĞRI İBRAHİM ÇEÇEN ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-8487-4586
İpek Yurttagüler(İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-3368-3787
Sinem Kutlu Horvath(İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-9392-2458
Sayfa
398–433
Yayın Tarihi
2026-06-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, politika faizi yeniliklerinin banka kredilerinde kalıcı bir düşüşe yol açtığını ve kredi kanalının farklı model spesifikasyonlarında güçlü biçimde korunduğunu göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, Ocak 2011–Aralık 2025 dönemine ait aylık veriler kullanılarak Türkiye’de farklı politika rejimleri altında parasal aktarım mekanizmasının kredi ve döviz kuru kanallarını incelemektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Johansen ve Gregory-Hansen eşbütünleşme testleri, etki-tepki analizleri, varyans ayrıştırmaları, Toda-Yamamoto testleri ile yapısal kırılma ve rejim değişimi yöntemleri kullanılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, politika faizi yeniliklerinin banka kredilerinde kalıcı bir düşüşe yol açtığını ve kredi kanalının farklı model spesifikasyonlarında güçlü biçimde korunduğunu göstermektedir.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:2011 Verileri
⚙️Değişkenler:Parasal Aktarım Mekanizması · Kredi Kanalı · Döviz Kuru Kanalı

Özet

Bu çalışma, Ocak 2011–Aralık 2025 dönemine ait aylık veriler kullanılarak Türkiye’de farklı politika rejimleri altında parasal aktarım mekanizmasının kredi ve döviz kuru kanallarını incelemektedir. Analiz, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın ağırlıklı ortalama fonlama maliyeti, banka kredileri, nominal USD/TRY kuru, reel efektif döviz kuru, sanayi üretimi ve TÜFE enflasyonunu içeren altı değişkenli bir vektör hata düzeltme modeli (VECM) çerçevesinde yürütülmüştür. Johansen ve Gregory-Hansen eşbütünleşme testleri, etki-tepki analizleri, varyans ayrıştırmaları, Toda-Yamamoto testleri ile yapısal kırılma ve rejim değişimi yöntemleri kullanılmıştır. Bulgular, politika faizi yeniliklerinin banka kredilerinde kalıcı bir düşüşe yol açtığını ve kredi kanalının farklı model spesifikasyonlarında güçlü biçimde korunduğunu göstermektedir. Buna karşılık, politika faizinin enflasyon üzerindeki doğrudan etkisi model seçimine ve döneme duyarlı olup daha kırılgan sonuçlar vermektedir. Varyans ayrıştırmaları döviz kuru değişkenlerinin enflasyon dinamiklerinde önemli bir paya sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca yapısal kırılma ve rejim değişimi analizleri, özellikle 2018 krizi, 2021–2023 alışılmadık politika dönemi ve 2023 sonrası normalleşme sürecinde belirgin rejim bağımlılığına işaret etmektedir. Sonuçlar, kredi ve döviz kuru kanallarının Türkiye’deki parasal aktarım sürecinde önemli rol oynadığını göstermektedir.

Abstract

This study investigates the credit and exchange rate channels of the monetary transmission mechanism in Türkiye under different policy regimes using monthly data covering the period from January 2011 to December 2025. The analysis is conducted within a six-variable Vector Error Correction Model (VECM) framework, including the Central Bank of the Republic of Türkiye’s weighted average funding cost, bank credit, the nominal USD/TRY exchange rate, the real effective exchange rate, industrial production, and CPI inflation. Johansen and Gregory-Hansen cointegration tests, impulse response analysis, forecast error variance decomposition, Toda-Yamamoto causality tests, and structural break and regime-switching analyses are employed. The results show that monetary policy shocks generate a persistent decline in bank credit, confirming the robustness of the credit channel across alternative model specifications. In contrast, the direct effect of monetary policy on inflation appears more sensitive to model specification and sample period. Variance decomposition indicates that exchange rate variables explain a substantial share of inflation dynamics. Overall, the findings suggest that the credit and exchange rate channels remain key components of the monetary transmission mechanism in Türkiye, with their effectiveness varying across different policy regimes.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Beşer, M., Yurttagüler, İ., Horvath, S. K. (2026). Çoklu Politika Rejimleri Altında Parasal Aktarımın Kredi ve Döviz Kuru Kanalları: Türkiye Örneği, 2011–2025. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, Cilt: 11 Sayı: 2, 398–433. https://doi.org/10.30784/epfad.1909100

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (33)

  1. Aslan, Ö. and Korap, H.L. (2007). Monetary transmission mechanism in an open economy framework: The case of Turkey. Istanbul University Econometrics and Statistics e-Journal, 5, 41-66. Bai, J. and Perron, P. (1998). Estimating and testing linear models with multiple structural changes. Econometrica, 66(1), 47–78. https://doi.org/10.2307/2998540.
  2. Bai, J. and Perron, P. (2003). Computation and analysis of multiple structural change models. Journal of Applied Econometrics, 18(1), 1–22. https://doi.org/10.1002/jae.659.
  3. Başçı, E., Özel, Ö. and Sarıkaya, Ç. (2007). The monetary transmission mechanism in Turkey: New developments (Central Bank of the Republic of Turkey Working Paper No. 07/04). Retrieved from https://www.bis.org/publ/bppdf/bispap35x.pdf.
  4. Bernanke, B.S. and Blinder, A.S. (1988). Credit, money and aggregate demand. American Economic Review, 78(2), 435–439. Retrieved from https://users.ssc.wisc.edu/.
  5. Bernanke, B.S. and Gertler, M. (1995). Inside the black box: The credit channel of monetary policy transmission. Journal of Economic Perspectives, 9(4), 27–48. https://doi.org/10.1257/jep.9.4.27.
  6. Berument, H. (2007). Measuring monetary policy for a small open economy: Turkey. Journal of Macroeconomics, 29(2), 411–430. https://doi.org/10.1016/j.jmacro.2006.02.001.
  7. Berument, H. and Taşçı, H. (2004). Monetary policy rules in practice: Evidence from Turkey. International Journal of Finance and Economics, 9(1), 33–38. Retrieved from https://cdr.lib.unc.edu/.
  8. Binici, M., Kara, H. and Özlü, P. (2019). Monetary transmission with multiple policy rates: Evidence from Turkey. Applied Economics, 51(17), 1869–1893. https://doi.org/10.1080/00036846.2018.1529400.
  9. Calvo, G.A. and Reinhart, C.M. (2002). Fear of floating. Quarterly Journal of Economics, 117(2), 379– 408. https://doi.org/10.1162/003355302753650274.
  10. Clarida, R., Galí, J. and Gertler, M. (1999). The science of monetary policy: A new Keynesian perspective. Journal of Economic Literature, 37(4), 1661–1707. https://doi.org/10.1257/jel.37.4.1661.
  11. Çatık, A.N. and Karaçuka, M. (2012). The bank lending channel in Turkey: Has it changed after the lowinflation regime? Applied Economics Letters, 19(13), 1237–1242. https://doi.org/10.1080/13504851.2011.617697.
  12. Dickey, D.A. and Fuller, W.A. (1979). Distribution of the estimators for autoregressive time series with a unit root. Journal of the American Statistical Association, 74(366), 427–431. https://doi.org/10.1080/01621459.1979.10482531.
  13. Efron, B. (1979). Bootstrap methods: Another look at the jackknife. In S. Kotz and N.L. Johnson (Eds.), Breakthroughs in statistics. Springer series in statistics (pp. 569-593). New York: Springer.
  14. Efron, B. (1979). Bootstrap methods: Another look at the jackknife. In S. Kotz and N.L. Johnson (Eds.), BrGregory, A.W. and Hansen, B.E. (1996). Residual-based tests for cointegration in models with regime shifts. Journal of Econometrics, 70(1), 99–126. https://doi.org/10.1016/0304-4076(69)41685-7.
  15. Hamilton, J.D. (1989). A new approach to the economic analysis of nonstationary time series and the business cycle. Econometrica, 57(2), 357–384. https://doi.org/10.2307/1912559.
  16. Johansen, S. (1991). Estimation and hypothesis testing of cointegration vectors in Gaussian vector autoregressive models. Econometrica, 59(6), 1551–1580. https://doi.org/10.2307/2938278.
  17. Kara, H. (2015). Interest rate corridor and the monetary policy stance (Central Bank of the Republic of Turkey Research Notes in Economics No. 15/13). Retrieved from https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/.
  18. Kara, H. and Öğünç, F. (2008). Inflation targeting and exchange rate pass-through: The Turkish experience. Emerging Markets Finance and Trade, 44(6), 52–66. https://doi.org/10.2753/REE1540- 496X440604.
  19. Kara, H. and Öğünç, F. (2008). Inflation targeting and exchange rate pass-through: The Turkish experience. EKara, H. and Öğünç, F. (2012). Döviz kuru ve ithalat fiyatlarının yurt içi fiyatlara etkisi. İktisat İşletme ve Finans, 27(317), 9–28. https://doi.org/10.3848/iif.2012.317.3396.
  20. Kara, H., Öğünç, F. and Sarıkaya, Ç. (2017). Inflation dynamics in Turkey: A historical accounting (Central Bank of the Republic of Turkey Research Notes in Economics No. 17/03). Retrieved from https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/.
  21. Kashyap, A.K. and Stein, J.C. (2000). What do a million observations on banks say about the transmission of monetary policy? American Economic Review, 90(3), 407–428. https://doi.org/10.1257/aer.90.3.407.
  22. Kwiatkowski, D., Phillips, P.C.B., Schmidt, P. and Shin, Y. (1992). Testing the null hypothesis of stationarity against the alternative of a unit root. Journal of Econometrics, 54(1–3), 159–178. https://doi.org/10.1016/0304-4076(92)90104-Y.
  23. Mishkin, F.S. (1996). The channels of monetary transmission: Lessons for monetary policy (NBER Working Paper No. 5464). Retrieved from https://www.nber.org/papers/w5464.
  24. Newey, W.K. and West, K.D. (1987). A simple, positive semi-definite, heteroskedasticity and autocorrelation consistent covariance matrix. Econometrica, 55(3), 703–708. https://doi.org/10.2307/1913610.
  25. Pesaran, M.H. and Shin, Y. (1998). Generalized impulse response analysis in linear multivariate models. Economics Letters, 58(1), 17–29. https://doi.org/10.1016/S0165-1765(97)00214-0.
  26. Phillips, P.C.B. and Perron, P. (1988). Testing for a unit root in time series regression. Biometrika, 75(2), 335–346. https://doi.org/10.1093/biomet/75.2.335.
  27. Reimers, H.-E. (1992). Comparisons of tests for multivariate cointegration. Statistical Papers, 33(1), 335– 359. https://doi.org/10.1007/BF02925314.
  28. Taylor, J.B. (1995). The monetary transmission mechanism: An empirical framework. Journal of Economic Perspectives, 9(4), 11–26. https://doi.org/10.1257/jep.9.4.11.
  29. Taylor, J.B. (2000). Low inflation, pass-through and the pricing power of firms. European Economic Review, 44(7), 1389–1408. https://doi.org/10.1016/S0014-2921(00)00037-4.
  30. Toda, H.Y. and Yamamoto, T. (1995). Statistical inference in vector autoregressions with possibly integrated processes. Journal of Econometrics, 66(1–2), 225–250. https://doi.org/10.1016/0304- 4076(94)01616-8.
  31. Zivot, E. and Andrews, D.W.K. (1992). Further evidence on the great crash, the oil-price shock and the unit-root hypothesis. Journal of Business and Economic Statistics, 10(3), 251–270. https://doi.org/10.1080/07350015.1992.10509904.
  32. Aslan, Ö. and Korap, H.L. (2007). Monetary transmission mechanism in an open economy framework: The case of Turkey. Istanbul University Econometrics and Statistics e-Journal, 5, 41-66.
  33. Efron, B. (1979). Bootstrap methods: Another look at the jackknife. In S. Kotz and N.L. Johnson (Eds.), Breakthroughs in statistics. Springer series in statistics (pp. 569-593). New York: Springer.