Dergiler / Turkish Studies (Elektronik) / 2012 / Cilt: 7 - Sayı: 2

İran (Azerbaycan) Türk Ağızlarında -(y)An Eki

Suffix of -(y)An in Iran (Azerbaijan) Turkish Dialects

Sayfa
353–370
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada -(y)An eki İran’ın Azerbaycan bölgesi ağızlarında, art ve eş zamanlı bir incelemeyle, kullanılma özellikleri ve taşıdığı işlevler açısından ele alınmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:-(G)An ekinin, Türkçenin hem tarihî hem de modern lehçe ve ağızlarında sıfat-fiil, yanına aldığı bazı morfolojik ve leksik unsurlarla birlikte zarf-fiil ve geçmiş zaman kipi teşkilinde kullanılmak suretiyle geniş bir işlev sahasına sahip olduğu görülür.
📊
Temel Bulgular & Veri:İran, tarihte olduğu gibi bugün de Türkçenin güney-batı kolunu temsil eden Oğuzcanın yaygın bir şekilde kullanıldığı bölgelerden biridir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada -(y)An eki İran’ın Azerbaycan bölgesi ağızlarında, art ve eş zamanlı bir incelemeyle, kullanılma özellikleri ve taşıdığı işlevler açısından ele alınmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

-(G)An ekinin, Türkçenin hem tarihî hem de modern lehçe ve ağızlarında sıfat-fiil, yanına aldığı bazı morfolojik ve leksik unsurlarla birlikte zarf-fiil ve geçmiş zaman kipi teşkilinde kullanılmak suretiyle geniş bir işlev sahasına sahip olduğu görülür. İran, tarihte olduğu gibi bugün de Türkçenin güney-batı kolunu temsil eden Oğuzcanın yaygın bir şekilde kullanıldığı bölgelerden biridir. Bu çalışmada -(y)An eki İran’ın Azerbaycan bölgesi ağızlarında, art ve eş zamanlı bir incelemeyle, kullanılma özellikleri ve taşıdığı işlevler açısından ele alınmıştır.

Abstract

-(G)An suffix has a wide function field by using it as a relative clause in both old and modern Turkish dialects and accents, as a adverbial clause within the morphological and lexical elements and as the formation of past tense. Today, as in the past, Iran is one of the regions that represents the south-west branch of Turkish and that Oghuz Turkish has been widely used. In this study, -(y)An suffix has been examined for the dialects in Azerbaijan region of Iran according to its usage characteristics and functions with a diachronic and simultaneous examination.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

DOĞAN, T. (2012). İran (Azerbaycan) Türk Ağızlarında -(y)An Eki. Turkish Studies (Elektronik), Cilt: 7 - Sayı: 2, 353–370. https://ajindex.com/articles/108967

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (17)

  1. AĞLANMAZ Serap (2006). Türk Lehçelerinde Fiilimsiler ve Fiilimsi Yapılar (Sıfat-fiilli Yapıların Karşılaştırmalı incelenmesi), Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Manisa. AKAR Ali, “-GAn Eki”, V. Uluslar Arası Türk Dili Kurultayı Bildirileri Cilt I, TDK Yayınları, Ankara 2004, s. 85-95.
  2. ALKAYA Ercan (2002). Kuzey Grubu Türk Lehçelerinde Edatlar, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Dotora Tezi), Elazığ. ERKMAN-AKERSON Fatma ve ÖZİL Şeyda, Türkçede Niteleme Sıfat Şşlevli Yan Tümceler, Simurg Yayınları, İstanbul 1998.
  3. BANGUOĞLU Tahsin, Türkçenin Grameri, TDK Yayınları, Ankara 2004.
  4. BAYRAKTAR Nesrin, Türkçede Fiilimsiler, TDK Yayınları, Ankara 2004.
  5. CLAUSON Sir Gerard, An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth-Century Turkish, Oxford 1972. ECKMANN János, Çağatayca El Kitabı (çev. Günay Karaağaç), Akçağ Yayınları, Ankara 2003a. ECKMANN János, Harezm, Kıpçak ve Çağatay Türkçesi Üzerine Araştırmalar (hzl. Osman Fikri Serkaya), TDK Yayınları, Ankara 2003b.
  6. ERASLAN Kemal, Eski Türkçede İsim-Fiiller, İÜEF Yayınları, İstanbul 1980.
  7. ERCİLASUN Ahmet Bican, Kars ili Ağızları, TDK Yayınları, Ankara 2002. Erd: KARİNİ Jahangir (2009).
  8. Erdebil İli Ağızları, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ankara.
  9. ERDAL Marcel, A Grammar of Old Turkic, Leiden: Brill 2004.
  10. ERGİN Muharrem, Azeri Türkçesi, İstanbul 1971.
  11. ERGİN Muharrem, Dede Korkut Kitabı I, Giriş-Metin-Faksimile, TDK Yayınları, Ankara 1991.
  12. ERGİN Muharrem, Dede Korkut Kitabı II, İndex-Gramer, TDK Yayınları, Ankara 1997a.
  13. ERGİN Muharrem, Türk Dil Bilgisi, Bayrak Yayınları, İstanbul 1997b.
  14. GABAİN A. von, Eski Türkçenin Grameri (çev. Mehmet Akalın), TDK Yayınları, Ankara 2007. GEMALMAZ Efrasiyap, “STT‟nde Fiillerden Geçici İsim Yapımı”, Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Sayı: 9, Erzurum 1998, s. 1-15.
  15. GÖKDAĞ Bilgehan Atsız (1993). Oğuz Grubu Türk Şivelerinde Sıfat-Fiiller, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Erciyes. GÖKDAĞ Bilgehan Atsız, “Irak Türkmen Türkçesinin Şekil Bilgisine Dair Notlar”, Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, Sayı: 1/1, Erzurum (2012), s. 113-123.
  16. GÜLSEVİN Gürer, Eski Anadolu Türkçesinde Ekler, TDK Yayınları, Ankara 2007. GÜLTEKİN Mevlüt, “Afgan Özbekçesinin Seripul Ağzında -GAn Eki” (çev. Esra Yavuz), Turkish Studies, Volume 5/1 Winter (2010), s. 1437-1451.
  17. GÜRSOY-NASKALİ Emine, Türk Dünyası Gramer Terimleri Kılavuzu, TDK