Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightNihayetinde, yapısal dönüşüm mutlak hareketliliği artırmış olsa da, eğitim ve mülkiyet yoluyla aktarılan fırsat eşitsizlikleri göreli hareketliliği kısıtlamaya devam etmektedir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu çalışma, 2021 Aile Yapısı Araştırması (TAYA) mikro verilerini kullanarak ulusal ve bölgesel düzeyde kuşaklararası mesleki statü aktarımını ve hareketliliğini analiz etmektedir. Geçiş matrisleri ve Odds Oranları aracılığıyla, çocukların babalarıyla aynı meslek grubunda kalma eğilimleri incelenmiştir. Sonuçlar, mesleki hiyerarşinin hem en üstünde hem de en altında güçlü bir kalıcılığa işaret etmektedir. Profesyonel meslekler ve nitelikli tarım işleri en yüksek kapanmayı sergilerken, tarımdan ayrılan işgücünün ağırlıklı olarak "açık kanal" işlevi gören hizmet sektörüne kaydığı gözlenmiştir. Bölgesel kalıplar heterojen bir yapı sunmaktadır: Sanayileşmiş Batı'da tarımsal bağlar çözülürken (%7), Doğu, Orta ve Kıyı Batı bölgelerinde mülkiyete dayalı kapanma güçlü kalmaya devam etmektedir (%30-34). Profesyonel roller için yüksek giriş engelleri, kalkınma düzeylerinden bağımsız olarak ülke genelinde varlığını sürdürmektedir. Nihayetinde, yapısal dönüşüm mutlak hareketliliği artırmış olsa da, eğitim ve mülkiyet yoluyla aktarılan fırsat eşitsizlikleri göreli hareketliliği kısıtlamaya devam etmektedir.
Abstract
This paper analyzes intergenerational occupational status transmission and mobility at national and regional levels using micro-data from the 2021 Family Structure Survey (TAYA). Through transition matrices and odds ratios, we examined the tendency of children to remain in their fathers' occupational groups. Our results indicate strong persistence at both the top and bottom of the occupational hierarchy. Professional occupations and skilled agricultural jobs exhibit the highest closure, while labor exiting agriculture primarily shifts to the "open channel" service sector. Regional patterns are heterogeneous: agricultural ties are dissolving in the Industrial West (7%), but property-based closure remains strong in the East, Central, and Coastal West (30-34%). High entry barriers for professional roles persist nationwide, independent of development levels. Ultimately, while structural transformation has increased absolute mobility, inequalities transmitted via education and property continue to restrict relative mobility.