Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBulgular: Analiz sonuçları, İskandinav ülkelerinin sürdürülebilir rekabetçilik açısından yüksek sıralamaları koruduğunu ve bu ülkeleri diğer Avrupa ülkelerinin izlediğini ortaya koymaktadır.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Amaç: Bu çalışmada, Gri Sistem Teorisi’nin (GST) Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) süreçlerinde kullanımına bir örnek sunularak, OECD ülkelerinin sürdürülebilir rekabetçilik performanslarının belirli bir zaman dönemi için bütünleşik biçimde yeniden değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Yöntem: Çalışmada kullanılan Küresel Sürdürülebilir Rekabetçilik Endeksi (GSCI), sürdürülebilirlik alanında ülkelerin rekabetçilik skorlarının hesaplandığı ve beş boyutta (Doğal Sermaye, Kaynak Yönetimi, Entelektüel Sermaye, Sosyal Sermaye ve Yönetim) incelenen bir endekstir. Analizde 2015-2022 dönemine ilişkin GSCI skorları gri sayılara dönüştürülerek ele alınmıştır. Ülkelerin sıralamalarının yeniden hesaplanması için, literatürde yaygın olarak kullanılan ÇKKV yöntemlerinin GST temelli versiyonlarından TOPSIS-G, ARAS-G ve WASPAS-G yöntemleri kullanılmıştır. Bulgular: Analiz sonuçları, İskandinav ülkelerinin sürdürülebilir rekabetçilik açısından yüksek sıralamaları koruduğunu ve bu ülkeleri diğer Avrupa ülkelerinin izlediğini ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular, literatürdeki benzer çalışmalar ile uyumludur. Çalışmada sonuçların tutarlılığının değerlendirilmesi amacıyla Spearman Sıra Korelasyon Testi uygulanmış olup yıllar ve yöntemler arasındaki ilişkiler istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Özgünlük: Literatürde sürdürülebilir rekabetçilik alanında ülke performanslarının karşılaştırılmasında GST temelli ÇKKV yöntemlerini kullanan çalışmalar oldukça sınırlıdır. Bu yönüyle çalışma, gri sayı yaklaşımıyla ülkelerin çok dönemli performanslarını bütüncül olarak değerlendirmekte ve literatürdeki mevcut sıralama yaklaşımlarına metodolojik bir yenilik getirmektedir.
Abstract
Purpose: This study aims to apply Grey System Theory (GST) in Multi-Criteria Decision-Making (MCDM) processes and to conduct an integrated reassessment of the sustainable competitiveness performance of OECD countries over a specific period. Methodology: The Global Sustainable Competitiveness Index (GSCI), used in this study, evaluates countries’ competitiveness in sustainability and is structured across five dimensions: Natural Capital, Resource Management, Intellectual Capital, Social Capital, and Governance. In the analysis, the GSCI scores for the 2015–2022 period was transformed into grey numbers. To recalculate the rankings of the countries, GST-based extensions of widely used MCDM methods—TOPSIS-G, ARAS-G, and WASPAS-G—were applied. Findings: The analysis results indicate that the Scandinavian countries maintain their high rankings in terms of sustainable competitiveness, followed by other European countries. The findings are consistent with similar studies in the literature. To evaluate the consistency of the results, the Spearman Rank Correlation Test was applied, and statistically significant relationships were found between years and methods. Originality: In the literature, studies applying GST-based MCDM methods for cross-country comparisons of sustainable competitiveness performance are quite limited. Accordingly, this study provides a comprehensive evaluation of countries’ multi-period performance through the grey number approach and introduces a methodological contribution to existing ranking approaches in the literature.