KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Verimlilik Dergisi / 2026 / Cilt: 60 Sayı: 2

Yeşil Büyümenin Ekonomik ve Sosyal Belirleyicileri: AB Ülkeleri Üzerine Ampirik Bir İnceleme

Economic and Social Determinants of Green Growth: An Empirical Study on Europe Union Countries

Günay Terzi(Sakarya Üniversitesi)0000-0001-6583-7061
Öznur Ak Harunoğulları(Türk Katılım Reasürans A.Ş.)0000-0001-6588-3236
Sayfa
631–646
Yayın Tarihi
2026-04-20
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular: İnsani gelişimin yeşil büyüme üzerindeki etkisinin olumlu ve anlamlı olduğu, kişi başına enerji tüketiminin ise yeşil büyüme üzerinde olumsuz etkiye sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Amaç: Bu çalışmanın amacı AB ülkelerinde yeşil büyümenin sosyal ve ekonomik belirleyicilerini bütüncül bir bakış açısıyla ampirik olarak analiz etmektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışmada bu değişkenlerin yeşil büyüme üzerindeki etkileri 2010-2023 dönemine ait yıllık veriler esas alınarak ölçülmüştür.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular: İnsani gelişimin yeşil büyüme üzerindeki etkisinin olumlu ve anlamlı olduğu, kişi başına enerji tüketiminin ise yeşil büyüme üzerinde olumsuz etkiye sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:2010-2023 Verileri
⚙️Değişkenler:Yeşil Büyüme · Avrupa Birliği Ülkeleri · Sürdürülebilir Kalkınma

Özet

Amaç: Bu çalışmanın amacı AB ülkelerinde yeşil büyümenin sosyal ve ekonomik belirleyicilerini bütüncül bir bakış açısıyla ampirik olarak analiz etmektir. Yeşil büyüme bağımlı değişken, kişi başına karbon emisyonları, kişi başına gelir, enerji tüketimi ve insani gelişim bağımsız değişken olarak tanımlanmıştır. Çalışmada bu değişkenlerin yeşil büyüme üzerindeki etkileri 2010-2023 dönemine ait yıllık veriler esas alınarak ölçülmüştür. Yöntem: Yeşil büyümenin ekonomik ve sosyal belirleyicilerini ortaya koyabilmek için panel veri analiz yöntemleri olan sabit etkiler, rassal etkiler ve Hausman yöntemleri kullanılmıştır. Bulgular: İnsani gelişimin yeşil büyüme üzerindeki etkisinin olumlu ve anlamlı olduğu, kişi başına enerji tüketiminin ise yeşil büyüme üzerinde olumsuz etkiye sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yeşil büyümenin kişi başına düşen gelirde, pozitif ve anlamlı bir etkisi olduğu tespit edilmiş, karbon emisyonları ile yeşil büyüme arasında istatistiksel olarak anlamlı bir etki bulunamamıştır. Özgünlük: Literatürde yeşil büyümenin ekonomik ve sosyal belirleyicilerini bütüncül bir bakış açısıyla ele alan, yeşil büyümeyi bağımlı değişken olarak tanımlayan ve Küresel Yeşil Büyüme İndeksi verilerini kullanan ampirik çalışmaların sayısı oldukça sınırlıdır. Çalışma, yeşil büyümenin belirleyicilerini ampirik olarak ortaya koymakta ve yeşil büyüme politikalarının tasarlanmasında politika önerileri sunmaktadır.

Abstract

Purpose: The aim of this study is to empirically analyze the socio-economic determinants of green growth in EU countries from a holistic perspective. Green growth is defined as the dependent variable, while per capita carbon emissions, per capita income, energy consumption, and human development are defined as independent variables. In this study, the effects of these variables on green growth were measured using annual data from the period 2010-2023. Methodology: In order to reveal the economic and social determinants of green growth, panel data analysis methods such as fixed effects, random effects and Hausman methods were used. Findings: It is concluded that human development has a positive and statistically significant effect on green growth, whereas per capita energy consumption has a negative impact on green growth. Green growth was found to have a positive and significant impact on per capita income, but no statistically significant effect was found between carbon emissions and green growth. Originality: In the literature, there are very few empirical studies that address the economic and social determinants of green growth from a holistic perspective, define green growth as the dependent variable, and use Global Green Growth Index data. This study empirically reveals the determinants of green growth and offers policy recommendations for designing green growth policies.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Terzi, G., Harunoğulları, Ö. A. (2026). Yeşil Büyümenin Ekonomik ve Sosyal Belirleyicileri: AB Ülkeleri Üzerine Ampirik Bir İnceleme. Verimlilik Dergisi, Cilt: 60 Sayı: 2, 631–646. https://doi.org/10.51551/verimlilik.1781877

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (54)

  1. Acosta, L.A. (2023). “Green Growth Index 2023 – Measuring Performance in Achieving SDG Targets”, GGGI Technical Report No. 32, https://gggi.org/wp-content/uploads/2024/06/2023-Global-Green-Growth-Index-Technical-Report_FIN.pdf, (Accessed: 09.08.2025).
  2. Açcı, Y., Akarsu, G. and Cafri, R. (2023). “Döngüsel Ekonomi ve Yeşil Büyüme Çerçevesinde Sürdürülebilir Kalkınma Göstergelerinin Ekonomik Büyüme Üzerine Etkisi: Seçilmiş AB Ülkelerinden Ampirik Kanıtlar”, Verimlilik Dergisi, Döngüsel Ekonomi ve Sürdürülebilirlik (SI), 53–66. https://doi.org/10.51551/verimlilik.1110535
  3. Ağaoğlu, N. (2023). “Sürdürülebi̇li̇r Kalkinma Bağlaminda Büyümeme ve Yeşi̇l Büyüme”, Academic Review of Humanities and Social Sciences, 6(2), 83-105. https://doi.org/10.54186/arhuss.1204495
  4. Akın, F. and Akçayır, Ö. (2025). “MIST Ülkelerinde Sürdürülebilir Kalkınma ve Yeşil Enerjinin Yeşil Üretime Etkisi”, Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 46, 169-186. https://doi.org/10.18092/ulikidince.1582864
  5. Al-Ghamdi, S., El-imam, H. and Nasrulddin, V. (2024). “Green Economy and Sustainable Economic Growth: An Econometric Study Using the Panel Data Model During the Period (1998-2022)”, International Journal of Economics and Finance, 16(11), 106-106. https://doi.org/10.5539/ijef.v16n11p106
  6. Allen, C. and Clouth, S. (2012). “A Guidebook to the Green Economy”, https://sdgs.un.org/sites/default/files/publications/GE%20Guidebook.pdf, (Accessed: 03.08.2025).
  7. Altıntaş, F.F. (2022). “G7 Ülkelerinin Yeşil Büyüme Performanslarının Analizi: Entropi Tabanlı Electre Yöntemi ile Bir Uygulama”, Atlas Journal, 8(46), 2502-2519. https://dx.doi.org/10.31568/atlas.815
  8. Amin, A., Peng, S., Magazzino, C., Sharif, A. and Kamran, H. W. (2025). “Driving Sustainable Development: The Impact of Energy Transition, Eco-Innovation, Mineral Resources, and Green Growth on Carbon Emissions”, Renewable Energy, 238, 121879. https://doi.org/10.1016/j.renene.2024.121879
  9. Bahtiyar, B. and Mukiyen Avcı, G. (2025). “Yeşil Büyümenin Dinamikleri: Ekonomik Büyüme, Ticaret ve Yenilenebilir Enerjinin Rolü”, International Journal of Economics and Innovation, 11(1), 261-283. https://doi.org/10.20979/ueyd.1662643
  10. Baniya, B., Giurco, D. and Kelly, S. (2021). “Green Growth in Nepal and Bangladesh: Empirical Analysis and Future Prospects”, Energy Policy, 149, 1-11. https://doi.org/10.1016/j.enpol.2020.112049
  11. Bongardt, A. and Torres, F. (2010). “The Competitiveness Rationale, Sustainable Growth and the Need for Enhanced Economic Coordination”, Intereconomics, 45(3), 136-140.
  12. Çetin, M., Sümerli Sarıgül, S. and Danish. (2025). “The Green Growth-CO2 Emissions Link in G7 Countries: The Role of Energy Productivity”, International Journal of Environmental Science and Technology, 22, 6095-6108. https://doi.org/10.1007/s13762-024-06097-3
  13. Dam, M.M., Durmaz, A., Bekun, F.V. and Tiwari, A.K. (2024). “The Role of Green Growth and Institutional Quality on Environmental Sustainability: A Comparison of CO2 Emissions, Ecological Footprint and Inverted Load Capacity Factor for OECD Countries”, Journal of Environmental Management, 365, 121551. https://doi.org/10.1016/j.jenvman.2024.121551
  14. Dogan, E., Hodžić, S. and Fatur Šikić, T. (2022). “A Way Forward in Reducing Carbon Emissions in Environmentally Friendly Countries: The Role of Green Growth and Environmental Taxes”, Economic Research-Ekonomska Istraživanja, 35(1), 5879-5894. https://doi.org/10.1080/1331677X.2022.2039261
  15. Eren, T.M. (2021). Avrupa Ekonomik Entegrasyonu ve Avrupa’nın Yeşil Geleceği. İktisadi Kalkınma Vakfı Yayınları, İstanbul.
  16. European Commission. (2010). “Communication from the Commission Europe 2020 A Strategy for Smart, Sustainable and Inclusive Growth”, European Commission, Brussels.
  17. European Commission. (2021). “European Green Deal Delivering on Our Targets”. https://ec.europa.eu/commission/presscorner/api/files/attachment/869807/EGD_brochure_EN.pdf, (Accessed: 23.06.2025).
  18. Fernandes, C.I., Veiga, P.M., Ferreira, J.J. and Hughes, M. (2021). “Green Growth Versus Economic Growth: Do Sustainable Technology Transfer and Innovations Lead to an Imperfect Choice?”, Business Strategy and the Environment, 30(4), 2021-2037. https://doi.org/10.1002/bse.2730
  19. Gevher, R. and Acet, H. (2023). “Avrupa Birliğinde Sürdürülebilir Kalkınma ve Yeşil Ekonominin Gelişimi”, Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 24(1), 224-253.
  20. GGGI. (2019). “Greening Urban Planning & Growth”. https://gggi.org/wp-content/uploads/2020/04/DRAFT-Annual_Report_2019_20200415.pdf, (Accessed: 10.07.2025).
  21. GGGI. (2023). “Green Growth Index Data”. https://ggindex-simtool.gggi.org/SimulationDashBoard/data, (Accessed: 13.07.2025).
  22. Hao, L.N., Umar, M., Khan, Z. and Ali, W. (2021). “Green Growth and Low Carbon Emission in G7 Countries: How Critical The Network of Environmental Taxes, Renewable Energy and Human Capital Is?”, Science of the Total Environment, 752, 141853. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2020.141853
  23. Hidayah, N., Wahyuningrum, D., Kamara, I. S. and Rahmah, J.L. (2023). “Determinants of Green Gross Domestic Product (GDP) in ASEAN-5 Countries”, Jurnal Ekonomi Pembangunan: Kajian Masalah Ekonomi Dan Pembangunan, 24(2), 256–264. https://doi.org/10.23917/jep.v24i2.22488
  24. Houssini, K. and Geng, Y. (2022). “Measuring Morocco’s Green Growth Performance”, Environmental Science and Pollution Research, 29(1), 1144-1154. https://doi.org/10.1007/s11356-021-15698-1
  25. Hua, F., Alharthi, M., Yin, W., Saeed, M., Ahmad, I. and Ali, S. A. (2022). “Carbon Emissions and Socioeconomic Drivers of Climate Change: Empirical Evidence from the Logarithmic Mean Divisia İndex (Lmdı) Base Model for China”, Sustainability, 14(4), 2214. https://doi.org/10.3390/su14042214
  26. Hussain, Z., Mehmood, B., Khan, M.K. and Tsimisaraka, R.S.M. (2022). “Green Growth, Green Technology, and Environmental Health: Evidence from High-GDP Countries”, Frontiers in Public Health, 9, 816697. https://doi.org/10.3389/fpubh.2021.816697
  27. Işık, S. (2025). “Sürdürülebilir Kalkınma ile Yeşil Büyüme İlişkisi: Seçilmiş AB Ülkeleri Özelinde Ampirik Bir Analiz”, Verimlilik Dergisi, 59(1), 1-12. https://doi.org/10.51551/verimlilik.1555668
  28. Kadıoğlu, İ. (2024). “Türkiye’de Sürdürülebilir Kalkınma Paradigması: Yeşil Büyüme Göstergeleri”, Doktora Tezi, Uludağ Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Bursa.
  29. Kakışım, C. (2022). “Avrupa Yeşil Mutabakati: Yeşil Teori Perspektifinden Bir Analiz”, Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(1), 1-16. https://doi.org/10.30692/sisad.1064799
  30. Kanianska, R. (2017). Green Growth and Green Economy, Banská Bystrica, Belianum.
  31. Kekül, O. (2025). “OECD Ülkelerinde Yeşil Büyüme, Yönetişim ve Yeşil Teknoloji İnovasyonunun Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerine Etkisi: Bir CS-ARDL Analizi”, Business & Management Studies: An International Journal, 13(4), 2213-2233. https://doi.org/10.15295/bmij.v13i4.2652
  32. Khan, H., Dong, Y., Nuţă, F. M. and Khan, I. (2023b). “Eco-Innovations, Green Growth, and Environmental Taxes in EU Countries: A Panel Quantile Regression Approach”, Environmental Science and Pollution Research, 30(49), 108005-108022. https://doi.org/10.1007/s11356-023-29957-w
  33. Khan, Z., Hossain, M.R., Badeeb, R.A. and Zhang, C. (2023a). “Aggregate and Disaggregate Impact of Natural Resources on Economic Performance: Role of Green Growth and Human Capital”, Resources Policy, 80, 103103. https://doi.org/10.1016/j.resourpol.2022.103103
  34. Kuloğlu, A. (2025). “Yeşil Büyüme ve Finansal Gelişme: Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkelerin Kapsamlı Analizi”, Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (70), 107-113. https://doi.org/10.18070/erciyesiibd.1589556
  35. Lei, X., Alharthi, M., Ahmad, I., Aziz, B. and ul Abdin, Z. (2022). “Importance of International Relations for the Promotion of Renewable Energy, Preservation of Natural Resources and Environment: Empirics from SEA Nations”, Renewable Energy, 196, 1250-1257. https://doi.org/10.1016/j.renene.2022.07.083
  36. Liang, Y., Ur Rahman, S., Shafaqat, A., Ali, A., Ali, M.S.E. and Khan, H. (2024). “Assessing Sustainable Development in E-7 Countries: Technology Innovation, and Energy Consumption Drivers of Green Growth and Environment”, Scientific Reports, 14(1), 28636. https://doi.org/10.1038/s41598-024-79908-9
  37. Liu, D., Wang, G., Sun, C., Majeed, M.T. and Andlib, Z. (2023). “An Analysis of the Effects of Human Capital on Green Growth: Effects and Transmission Channels”, Environmental Science and Pollution Research, 30(4), 10149-10156. https://doi.org/10.1007/s11356-022-22587-8
  38. Lukas, E.N. (2015). “Green Economy for Sustainable Development and Poverty Eradication”, European Center for Science Education and Research, 11, 403.
  39. Naimoğlu, M. (2022). “Yenilenebilir Enerji Kullanımının Yeşil Büyüme Üzerindeki Etkisi: Yükselen Ekonomiler Örneği”, Akdeniz İİBF Dergisi, 22(2), 1-13. https://doi.org/10.25294/auiibfd.1077576
  40. Naimoğlu, M. and Shahbaz, M. (2025). “Managing Green Growth: A New and Comprehensive Perspective on Productivity, Institutions, Energy, and Policy in Emerging Countries”, Energy, 320, 135104. https://doi.org/10.1016/j.energy.2025.135104
  41. Nur, T., Topaloglu, E.E., Yilmaz-Ozekenci, S. and Koycu, E. (2025). “The Impact of Energy Intensity, Renewable Energy, and Financial Development on Green Growth in OECD Countries: Fresh Evidence Under Environmental Policy Stringency”, Energies, 18(7), 1790. https://doi.org/10.3390/en18071790
  42. OECD. (2011). “Towards Green Growth”, OECD Green Growth Studies: Paris, France.
  43. OECD. (2015). “Towards Green Growth? Tracking Progress”, OECD Green Growth Studies: Paris, France.
  44. Our World in Data. (2023). “Research and Data to Make Progress Against The World’s Largest Problems”. https://ourworldindata.org/, (Accessed: 15.06.2025).
  45. Sarkodie, S.A., Owusu, P.A. and Taden, J. (2023). “Comprehensive Green Growth Indicators Across Countries and Territories”, Scientific Data, 10(1), 413. https://doi.org/10.1038/s41597-023-02319-4
  46. Šneiderienė, A. and Viederyte, R. (2020). “Green Growth Assessment Discourse on Evaluation Indices in The European Union”, Entrepreneurship and Sustainability Issues, 8(2), 360-369. [http://doi.org/10.9770/jesi.2020.8.2(21](http://doi.org/10.9770/jesi.2020.8.2(21)
  47. Streimikiene, D. (2024). “Assessment of Green Growth in the Baltic States”, University of Economics and Human Sciences in Warsaw, Warsaw, 18(1), 87-100.https://doi.org/10.5709/ce.1897-9254.527
  48. Sun, Y., Li, M., Sun, H., Kanwel, S., Zhang, M., Erum, N. and Hussain, A. (2022). “Green Growth, Economic Development, and Carbon Dioxide Emissions: An Evaluation Based on Cointegration and Vector Error Correction Models”, Energies, 15(10), 3767. https://doi.org/10.3390/en15103767
  49. Taşkın, D., Vardar, G. and Okan, B. (2020). “Does Renewable Energy Promote Green Economic Growth in OECD Countries?”, Sustainability Accounting, Management and Policy Journal, 11(4), 771-798. https://doi.org/10.1108/SAMPJ-04-2019-0192
  50. Tawiah, V., Zakari, A. and Adedoyin, F.F. (2021). “Determinants of Green Growth in Developed and Developing Countries”, Environmental Science and Pollution Research, 28, 39227–39242. https://doi.org/10.1007/s11356-021-13429-0
  51. UNDP. (2023). “Data Center”. https://hdr.undp.org/data-center/, (Accessed: 17.08.2025).
  52. World Bank. (2023). “World Bank Data”. https://databank.worldbank.org/, (Accessed: 03.07.2025).
  53. Zaman, K., Bin Abdullah, A., Khan, A., Bin Mohd Nasir, M. R., Hamzah, T.A.A.T. and Hussain, S. (2016). “Dynamic Linkages Among Energy Consumption, Environment, Health and Wealth in BRICS Countries: Green Growth Key to Sustainable Development”, Renewable and Sustainable Energy Reviews, 56, 1263-1271. https://doi.org/10.1016/j.rser.2015.12.010
  54. Zhao, J., Taghizadeh-Hesary, F., Dong, K. and Dong, X. (2023). “How Green Growth Affects Carbon Emissions in China: The Role of Green Finance”, Economic Research-Ekonomska Istraživanja, 36(1), 2090-2111. https://doi.org/10.1080/1331677X.2022.2095522