KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 23 Sayı: 3

Adli Vaka Sonrası Beyin Ölümü Vakalarında Ailenin Organ Bağışına Bakışı Nasıl? On Yıllık Vaka Serisi

How Do Families View Organ Donation in Brain Death Cases Following Forensic Incidents? A Ten-Year Case Series

Gulen Kurt Bulut(Samsun Organ ve Doku Nakli Bölge Koordinasyon Merkezi)0009-0008-1702-2659
Demet Yavuz(Samsun Şehir Hastanesi)0000-0002-4082-6320
Enis Akca(Samsun Şehir Hastanesi)0009-0001-1969-6912
Şefika Türkan Kudsioğlu(SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ, İSTANBUL DR. SİYAMİ ERSEK GÖĞÜS KALP VE DAMAR CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ)0000-0003-4109-3170
Nihal Aydemir(Samsun Şehir Hastanesi)0000-0003-2430-8280
Mehmet Derya Demirag(Samsun Şehir Hastanesi)0000-0001-5667-1805
Sayfa
469–475
Yayın Tarihi
2026-09-21
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular: Olguların ortanca yaşı 57 (0-98) olup, %56,3'ü (n=1036) erkektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Amaç: Kadavra kaynaklı organ nakillerindeki yetersizlik ve yüksek ret oranları, organ arzı ile talebi arasındaki makası genişleterek küresel çapta kritik bir sağlık sorunu olmaya devam etmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışma, adli süreçlerin bağış kararlarına etkisini değerlendirmek amacıyla, adli ve adli olmayan beyin ölümü olgularında ailelerin organ bağışı onay oranlarını karşılaştırmayı hedeflemektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular: Olguların ortanca yaşı 57 (0-98) olup, %56,3'ü (n=1036) erkektir.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:2015 Verileri
⚙️Değişkenler:Organ bağışı · Beyin ölümü · Adli vaka

Özet

Amaç: Kadavra kaynaklı organ nakillerindeki yetersizlik ve yüksek ret oranları, organ arzı ile talebi arasındaki makası genişleterek küresel çapta kritik bir sağlık sorunu olmaya devam etmektedir. Bu çalışma, adli süreçlerin bağış kararlarına etkisini değerlendirmek amacıyla, adli ve adli olmayan beyin ölümü olgularında ailelerin organ bağışı onay oranlarını karşılaştırmayı hedeflemektedir. Materyal ve metod: Çalışma kapsamında, 1 Ocak 2015 ile 1 Ocak 2025 tarihleri arasında Samsun Organ ve Doku Nakli Bölge Koordinasyon Merkezi'nde beyin ölümü tanısı alan 1840 olguya ait veriler retrospektif olarak analiz edilmiştir. Bulgular: Olguların ortanca yaşı 57 (0-98) olup, %56,3'ü (n=1036) erkektir. Beyin ölümlerinin %93,9'u (n=1728) kamu hastanelerinde gerçekleşmiştir. Tüm kohortun %21,7'sini (n=400) adli olgular oluştururken, genel organ bağışı aile onay oranı %23,9 (n=440) olarak saptanmıştır. Adli olgularda ailelerin organ bağışına onay verme oranı (%45, n=180), adli olmayan olgulara (%18,1, n=260) kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0,001). Sonuç: Son on yılda tespit edilen beyin ölümü olgularının yaklaşık beşte biri adli nitelik taşımaktadır. Sanılanın aksine, adli olgu statüsü ailelerin organ bağışı kararlarını olumsuz etkilememekte; bilakis kadavra donör havuzuna katılım oranını belirgin şekilde artırmaktadır. Adli olgular, kadavradan organ verici havuzunun genişletilmesi açısından önemli bir potansiyel kaynak oluşturmaktadır.

Abstract

Background: High family refusal rates for deceased organ donation remain a critical global health challenge, exacerbating the disparity between organ supply and demand. This study aimed to evaluate the impact of forensic procedures on donation decisions by comparing family consent rates between forensic and non-forensic brain death cases. Materials and Methods: A retrospective analysis was conducted on data from 1,840 patients diagnosed with brain death at the Samsun Organ and Tissue Transplantation Regional Coordination Center between January 1, 2015, and January 1, 2025. Results: The median age of the cohort was 57 years (range: 0–98), with a male predominance (56.3%, n=1,036). The majority of brain deaths occurred in public hospitals (93.9%, n=1,728). Forensic cases accounted for 21.7% (n=400) of the total cohort. The overall family consent rate for organ donation was 23.9% (n=440). Notably, the consent rate among families of forensic cases was significantly higher [45% (n=180)] compared to non-forensic cases [18.1% (n=260)] (p<0.001). Conclusions: Approximately one-fifth of brain death cases identified over the past decade were forensic in nature. Contrary to common assumptions, forensic status does not deter organ donation; rather, it significantly and positively influences family consent rates. Forensic cases represent a crucial potential source for expanding the deceased organ donor pool.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Bulut, G. K., Yavuz, D., Akca, E., Kudsioğlu, Ş. T., Aydemir, N., Demirag, M. D. (2026). Adli Vaka Sonrası Beyin Ölümü Vakalarında Ailenin Organ Bağışına Bakışı Nasıl? On Yıllık Vaka Serisi. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, Cilt: 23 Sayı: 3, 469–475. https://ajindex.com/articles/1080788

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (34)

  1. IRODaT - International Registry on Organ Donation and Transplantation [Internet]. [cited 2025 Feb 1]. Available from: https://www.irodat.org/?p=database&c=TR#data
  2. Haberal M, Moray G, Ayvazoğlu Soy EH, Arslan G. Transplan-tation and Legislation History in Turkey. Exp Clin Transplant. 2020;18(Suppl2):6–15.
  3. International Report On Organ Donation And Transplanta-tion Actıvities 2023. Global Observatory on Donation and Transplantation; 2024.
  4. Leblebici M. Prevalence and Potential Correlates of Fami-ly Refusal to Organ Donation for Brain-Dead Declared Pa-tients: A 12-Year Retrospective Screening Study. Transplant Proc. 2021;53(2):548–54.
  5. Ozsoy B, Herrera-Gayol A, Unal Y, Askar M, Haberal M, Cantarovich M. Impact of Religion on Opinions About Or-gan Donation and Transplantation in University Students From a Single University in Turkey. Exp Clin Transplant. 2021;19(7):645–50.
  6. Hot I, Vatanoglu E, Dirican A, Dogan H. Attitudes toward Death and Brain Death among Turkey’s Physicians: A Brief Research Report. OMEGA - J Death Dying. 2009;59(4):339–49.
  7. Karataş H. Beyond Death: Exploring Cultural Perceptions in Cadaveric Organ Donation. OMEGA - J Death Dying. 2026;93(1):209–24.
  8. Mıhçıokur S, Ayvazoğlu Soy EH, Türkçelik E, Akın A, Haber-al M. Gender Imbalance and the Relationship Between Living Donors and Recipients in Liver Transplantations in an Organ Transplant Center in Turkey. Exp Clin Transplant. 2019;17(Suppl 1):131–4.
  9. Mevzuat Bilgi Sistemi [Internet]. [cited 2025 Feb 8]. Organ Ve Doku Alınması, Saklanması, Aşılanması Ve Nakli Hak-kında Kanun. Available from: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=2238&MevzuatTur=1&MevzuatTer-tip=5
  10. Song HY, Cho HI, Cho W, Bok C. A narrative study on the life of organ procurement coordinator. Korean J Transplant. 2020;34(1):184.
  11. Arslan MN, Esen Melez I, Melez DO, Cavlak M, Gur A. Lim-itations of cadaveric organ donation on judicial cases and problems confronted in autopsy: Istanbul data in compara-tive perspective. Forensic Sci Int. 2014;237:131–6.
  12. Nunnink L, Stobbs N, Wallace-Dixon C, Carpenter B. Does organ donation impact on forensic outcomes? A review of coronial outcomes and criminal trial proceedings. J Forensic Leg Med. 2019;68:101860.
  13. Lanteigne S, Erdogan M, Hetherington A, Cameron A, Beed SD, Green RS. Organ donation by patients with and without trauma in a Canadian province: a retrospective cohort anal-ysis. CMAJ Open. 2018;6(3):E300–7.
  14. Nunnink L, Wallace-Dixon C. The impact of organ donation on coronial processes and forensic investigation: A litera-ture review. J Forensic Leg Med. 2020;71:101940.
  15. Twamley H, Haigh A, Williment C, Hudson C, Whitney J, Neuberger J. Prospective audit to evaluate the potential of the coronial system to increase solid organ donation. BMJ Open. 2016;6(7):e010231.
  16. Can F, Hovardaoglu S. Organ Donation: A Comparison of Do-nating and Nondonating Families in Turkey. Transplant Proc. 2017;49(9):1969–74.
  17. Her Bağış Yeni Bir Hayattır: Hazır Mısınız? [Internet]. [cited 2025 Sep 14]. Available from: https://www.saglik.gov.tr/TR%2C2830/her-bagis-yeni-bir-hayattir-hazir-misiniz.html Andacoglu O, Aki FT. Global Perspective on Kidney Trans-plantation: Turkey. Kidney360. 2021;2(7):1160–2.
  18. Mankiev B, Cimen SG, Kaya IO, Cimen S, Eraslan A. Current practice of live donor nephrectomy in Turkey. World J Trans-plant. 2022;12(12):405–14.
  19. Zink S, Zeehandelaar R, Wertlieb S. Presumed vs Expressed Consent in the US and Internationally. AMA J Ethics. 2005;7(9):610–4.
  20. Marelli S, Querci L, Pozzi F, Cipolla C, Piccolo G, Sacchi M, et al. Understanding organ donation refusal in the next of kin: a fifteen-year retrospective study in ten thousand potential donors. J Anesth Analg Crit Care. 2025;5:60.
  21. Ralph A, Chapman JR, Gillis J, Craig JC, Butow P, Howard K, et al. Family Perspectives on Deceased Organ Donation: Thematic Synthesis of Qualitative Studies. Am J Transplant. 2014;14(4):923–35.
  22. Stouder DB, Schmid A, Ross SS, Ross LG, Stocks L. Family, Friends, and Faith: How Organ Donor Families Heal. Prog Transplant. 2009;19(4):358–61.
  23. Park CL. Making sense of the meaning literature: an integra-tive review of meaning making and its effects on adjustment to stressful life events. Psychol Bull. 2010r;136(2):257–301.
  24. Singer J, Roberts KE, McLean E, Fadalla C, Coats T, Rogers M, et al. An examination and proposed definitions of fam-ily members’ grief prior to the death of individuals with a life-limiting illness: A systematic review. Palliat Med. 2022;36(4):581–608.
  25. Radecki CM, Jaccard J. Psychological aspects of organ dona-tion: A critical review and synthesis of individual and next-of-kin donation decisions. Health Psychol. 1997;16(2):183–95.
  26. Vincent A, Logan L. Consent for organ donation. Br J An-aesth. 2012 Jan;108:i80–7. doi:10.1093/bja/aer353
  27. Goldberg DS, Halpern SD, Reese PP. Deceased Organ Dona-tion Consent Rates among Racial and Ethnic Minorities and Older Potential Donors. Crit Care Med. 2013;41(2):496–505.
  28. Karataş HC, Balas Ş. Organ procurement coordinators’ expe-riences with family refusals in cadaveric organ donation: a qualitative analysis. BMJ Open. 2025 Apr 17;15(4):e096403. doi:10.1136/bmjopen-2024-096403
  29. Siminoff LA, Traino HM, Genderson MW. Communicat-ing Effectively About Organ Donation: A Randomized Trial of a Behavioral Communication Intervention to Improve Discussions About Donation. Transplant Direct. 2015 Mar 10;1(2):e5.
  30. Ma J, Zeng L, Li T, Tian X, Wang L. Experiences of Families Following Organ Donation Consent: A Qualitative Systemat-ic Review. Transplant Proc. 2021;53(2):501–12.
  31. Ceza Muhakemesi Kanunu [Internet]. [cited 2026 Aug 1]. Available from: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5271&MevzuatTur=1&MevzuatTer-tip=5
  32. Baba Y. Adli Otopsi Öncesi Organ Naklinin Hukuksal Açıdan İmkan ve Yöntemi. Ank Üniversitesi Hukuk Fakültesi Derg. 2026;75(1):69–106.
  33. Demirer M, Gürpınar SS, Küpeli A, Çaylı E, Baydar ÇL. Şüph-eli Ölüm Olgusunda Organ Nakli Adli Tıbbi ve Etik Sorunlar. Bull Leg Med. 2011;16(1):18–24.
  34. Baba Y. Adli Otopsi Öncesi Organ Naklinin Hukuksal Açıdan İmkan ve Yöntemi. Ank Üniversitesi Hukuk Fakültesi Derg. 2026;75(1):69–106.