Dergiler / Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 18 Sayı: 1

Ankara’da Raylı Ulaşım

URBAN TRANSPORTATION WITH RAILWAY IN ANKARA

Sayfa
125–144
Yayın Tarihi
2013-03-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ayrıca inşaatına yeni başlanılmış olan Metro-3’ün de kent içi ulaşım planındaki yeri açıklanmaya çalışılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Dünya Savaşı’nın ardından gelişmiş ülkelerde otomotiv sektörü hızla yaygınlık kazanmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Böylece ilk olarak 1950’li yılların başından itibaren kent içi trafiğinde sorunlar ortaya çıkmış ve bu sorunlara çözüm üretilme çalışmaları başlatılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Ayrıca inşaatına yeni başlanılmış olan Metro-3’ün de kent içi ulaşım planındaki yeri açıklanmaya çalışılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Ankara · toplu taşım · ulaşım planlaması

Özet

II. Dünya Savaşı’nın ardından gelişmiş ülkelerde otomotiv sektörü hızla yaygınlık kazanmıştır. Buna bağlı olarak, büyük kentlerde daha önce raylı sistemlerle (tramvay, metro, banliyö, vb) yapılan kent içi yolculukların büyük bir bölümü özel otomobillerle yapılmaya başlanmıştır. Böylece ilk olarak 1950’li yılların başından itibaren kent içi trafiğinde sorunlar ortaya çıkmış ve bu sorunlara çözüm üretilme çalışmaları başlatılmıştır. Aynı dönemde lastik tekerlekli toplu taşım araçlarının (otobüs, minibüs, dolmuş ve servis araçları) sayısında büyük oranda artış meydana gelmiştir. Bu hızlı artış kentin merkezi iş alanında ve çevresinde önemli sorunların yaşanmasına yol açmıştır. Kent merkezinde trafik yoğunluğunun hızla artması özel bir takım önlemlerin alınmasını kaçınılmaz kılmış; ancak geçici önlem ve müdahalelerin sorunun çözümünde yetersiz kaldığı görülmüştür. Bu dönemde gelişmiş ülkelerde toplu taşıma (özellikle raylı sistemlere) öncelik tanıyan ulaşım planlama çalışmaları yapılmıştır. Bu çalışmalarda da özel oto kullanımının sınırlandırılarak; eşitlikçi, çevreci, güvenli ve konforlu özellikleriyle ön plana çıkan raylı sistemlere vurgu yapılmıştır. Ankara’da ilki EGO Genel Müdürlüğü ve SOFRETU ortaklığı ile yapılan kent içi ulaşım etüdü 1972 yılında yapılmış ve bu çalışmada da raylı sistem çözümü öngörülmüştür. Bu çalışmayı takip eden bütün planlama çalışmalarında raylı sistem alternatifleri teklif edilmiştir. Bu çalışmada Ankara’da yapılmış olan ulaşım planlamalarına yer verilmiş ve planlar içerisinde raylı sistemlerin önemine vurgu yapılmıştır. Bununla birlikte yapılan planlama çalışmalarında yer alan raylı sistem alternatiflerinin gerçekleşmeme nedenleri belirtilmiş ve halihazırda Ankara’da işletilen raylı sistemlerin planlara uygunluğu tartışılmıştır. Ayrıca inşaatına yeni başlanılmış olan Metro-3’ün de kent içi ulaşım planındaki yeri açıklanmaya çalışılmıştır.

Abstract

After the World War II automobile sector expanded rapidly in the developed countries. As a result, the majority of the trips made by rail systems (tramway, metro, commuter rail) were replaced by private auto trips in big cities. Starting from 1950’s, problems have been started to be felt and remedies had been sought. In the meantime, the number of rubber tire transit vehicles increased tremendously. Such increases also contributed to the problems in the Central Business Districts (CBDs) and surrounding areas. The rapid growth in traffic density in the CBDs required specific precautions, however, palliative actions taken stood inadequate in the solution of the problem. In this period, transportation planning studies had been undertaken which gave priority to the rail transit systems in the developed countries. The first urban transportation study for the city of Ankara in 1972, undertaken by EGO and SOFRETU consortium also suggested rail systems as a solution. All studies following the 1972 study also proposed rail transit alternatives. In this study, transportation plans for the city of Ankara were considered and the prominence of rail systems in these plans were emphasized. Moreover, the reasons for not implementing the previously suggested rail alternatives were highlighted, and compatibility of currently operated rail systems with the plans were discussed. Finally, Metro-3 which is currently under construction, was reviewed considering the past urban transportation plans.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Çubuk, M. K., Türkmen, M. (2013). Ankara’da Raylı Ulaşım. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Cilt: 18 Sayı: 1, 125–144. https://ajindex.com/articles/1079189

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (41)

  1. Kancabaş, E. S., 1998, Urban Transportation Planning Applications in
  2. Developed and Developing Countries, and Analysis of Trasportation System in Ankara on the Basis of Rail Transit, Yüksek Lisans Tezi, ODTÜ Fen
  3. Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  4. Ankara Büyükşehir Belediyesi EGO Genel Müdürlüğü, 1999, EGO Yolcu
  5. Taşımacılığı, Yayın No: UPRSD-31, Ankara.
  6. Acar, İ. H., 1994, Kent içi trafik sorunlarının hafifletilmesinde güncel yöntemler
  7. ve talep yönetimi, 4. Toplu Taşım Kongresi, Ankara Büyükşehir Belediyesi
  8. EGO Genel Müdürlüğü, Ankara.
  9. Elker, C., 1999, Çağdaş Ulaşım Politikaları, II. Ulaşım ve Trafik Kongresi
  10. Bildiriler Kitabı, TMMOB Makine Mühendisleri Odası Yayını, Ankara.
  11. Evren, G., 1999, Türkiye ulaştırma politikalarına eleştirel bir bakış, II. Ulaşım
  12. ve Trafik Kongresi Bildiriler Kitabı, TMMOB Makine Mühendisleri Odası
  13. Yayını, Ankara.
  14. Evren, G., 1978, Kentsel ulaşımda raylı sistemler, I. Toplu Taşım Kongresi,
  15. Ankara Büyükşehir Belediyesi EGO Genel Müdürlüğü, Ankara.
  16. Ankara Büyükşehir Belediyesi EGO Genel Müdürlüğü, 2000, Brifingler dosyası,
  17. Brifing CD’si, Ankara.
  18. Ankara Büyükşehir Belediyesi EGO Genel Müdürlüğü, 1995, Ankara Ulaşım
  19. Ana Planı: Araştırma Raporu, Ankara.
  20. M.M.K.Shirazi, 1997, Türkiye Zemin Ayrımlı Toplu Taşım Sistemlerinden
  21. Metro ve Metro Sisteminin İnşaat Teknikleri, Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri
  22. Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
  23. Aktürk, N. ve Toprak, R., 2001, Şehir içi raylı ulaşım sistemlerinin Ankara’daki
  24. uygulamaları, Ankara’da Kentleşme ve Yerel Yönetimler Sempozyumu,
  25. TMMOB Makine Mühendisleri Odası, Ankara.
  26. Altınöz, C. C., 1994, Ankara kent içi ulaşımında otobüs işletmeciliği ve raylı
  27. sistem projeleri, 4. Toplu Taşım Kongresi, Ankara Büyükşehir Belediyesi EGO
  28. Genel Müdürlüğü, Ankara.
  29. Kitapçı, V. S., 1994, Türkiye’de toplu taşım sorunlar, değerlendirmeler, öneriler,
  30. Toplu Taşım Kongresi, Ankara Büyükşehir Belediyesi EGO Genel
  31. Müdürlüğü, Ankara.
  32. “Panel: Ankara Kentiçi Ulaşımının Dünü, Bugünü, Yarını”, 1997, Trafik: Gazi
  33. Üniversitesi Trafik Planlaması ve Uygulaması Anabilim Dalı Bülteni, Özel
  34. Sayı, Ankara.
  35. Karakuş, N., 1995, Toplu Taşım Sistemlerinin (Metro vb.) Planlanmasında
  36. Güzergah Etütlerinin Önemi, Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Fen
  37. Aktürk, N. ve Toprak, R., 2001, Raylı Ulaşım Sistemlerinde Güvenliği Tehdit
  38. Eden Tehlikeler, III. Ulaşım ve Trafik Kongresi, TMMOB Makine
  39. Mühendisleri Odası, Ankara.
  40. Türkiye Mühendislik Haberleri, 1996, TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası
  41. Yayın Organı, Ankara, sayı 384.