KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 25 Sayı: 2

DENİZEL KAYNAK KAYALARDA ANA VE İZ ELEMENT ZENGİNLEŞMELERİNE TÜRKİYE’DEN BİR ÖRNEK: AKKUYU FORMASYONU (ORTA TOROSLAR)

Derya Koca
Ali Sarı
Şükrü Koç
Berna Yavuz
Demet Koralay
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2013-02-15
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

AkkuyuFormasyonuna ait ana elementlerden Na, Ti, K, P, Si, Fe ve Mg’un zenginleşme aralıkları en küçük 0.003 ve enyüksek 1.70 arasında değişmekte olup, Upwelling sedimanları, Sapropeller ve Senomaniyen/Turoniyen (C/T)siyah şeyl örneklerinin zenginleşme aralıklarından daha küçüktür.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Orta Toroslar’ın Antalya kesiminde yüzlek veren Üst Jura yaşlı Akkuyu Formasyonu kireçtaşı litolojisinde olup,Corg değerleri ortalama % 1.92 wt’dir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Corg değerleri kireçtaşları için kaynak kaya olarak kabul edilen ortalama% 0.3 wt’lük standart değerden 6.4 kez daha yüksektir.
💡
Sonuç & Katkı:AkkuyuFormasyonuna ait ana elementlerden Na, Ti, K, P, Si, Fe ve Mg’un zenginleşme aralıkları en küçük 0.003 ve enyüksek 1.70 arasında değişmekte olup, Upwelling sedimanları, Sapropeller ve Senomaniyen/Turoniyen (C/T)siyah şeyl örneklerinin zenginleşme aralıklarından daha küçüktür.
🔬Tür:Makale
📍Kapsam:9 adet
⚙️Değişkenler:Akkuyu formasyonu · Orta Toroslar · element zenginleşmeleri

Özet

Orta Toroslar’ın Antalya kesiminde yüzlek veren Üst Jura yaşlı Akkuyu Formasyonu kireçtaşı litolojisinde olup,Corg değerleri ortalama % 1.92 wt’dir. Corg değerleri kireçtaşları için kaynak kaya olarak kabul edilen ortalama% 0.3 wt’lük standart değerden 6.4 kez daha yüksektir. Akkuyu Formasyonuna ait organik maddece zenginkireçtaşı örneklerinde 9 adet ana element ile 38 adet iz element incelemesi yapılmıştır. Belirlenen ana ve izelementler anoksik/öksinik koşullarda depolanmış olan Peru Kıyısal Şelfi Sedimanları, Namibya (Afrika) KıyısalŞelfi Sedimanları, Akdeniz Sapropelleri, Karadeniz Sapropelleri, Senomaniyen/Turoniyen Demerara YükselimiAnoksik Sedimanları ile Senomaniyen/Turoniyen Gubbio Anoksik Sedimanları yanında ortalama karbonatkayalar ve şeyllere ait ana ve iz element ortalama bollukları ile kıyaslanmıştır. Akkuyu Formasyonunda enönemli zenginleşmeler Rb, U, Ba, Cu, Ni, Cr, As, V, Zn, Sb, Co, Mo, Cd elementlerinde olmuştur. AkkuyuFormasyonuna ait ana elementlerden Na, Ti, K, P, Si, Fe ve Mg’un zenginleşme aralıkları en küçük 0.003 ve enyüksek 1.70 arasında değişmekte olup, Upwelling sedimanları, Sapropeller ve Senomaniyen/Turoniyen (C/T)siyah şeyl örneklerinin zenginleşme aralıklarından daha küçüktür.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Koca, D., Sarı, A., Koç, Ş., Yavuz, B., Koralay, D. (2013). DENİZEL KAYNAK KAYALARDA ANA VE İZ ELEMENT ZENGİNLEŞMELERİNE TÜRKİYE’DEN BİR ÖRNEK: AKKUYU FORMASYONU (ORTA TOROSLAR). Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Cilt: 25 Sayı: 2. https://ajindex.com/articles/1078598

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (247)

  1. Monod, O., Recherches Géologiques dans le
  2. Taurus Occidental au Sud de Beyşehir
  3. (Turquie), Thèse de Doctorat, Université Paris –
  4. Sud (Orsay), 1977.
  5. Özgül, N., Alanya Bölgesinin Jeolojisi, Doktora
  6. Tezi, İstanbul Üniversitesi, Fen Bilimleri
  7. Enstitüsü, 1983.
  8. Acar, A., Akseki – Aydınkent (Antalya)
  9. Civarının Petrol Kapanlanmasında Etkili olan
  10. Yapısal Özelliklerinin Belirlenmesi, Master
  11. Tezi, Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri
  12. Enstitüsü, 1993.
  13. Toker, V., Sonel, N., Ayyıldız, T. ve Albayrak,
  14. M., “Akseki Kuzeyi – Üümdere (Antalya)
  15. civarının stratigrafisi”, Türkiye Jeoloji Bülteni,
  16. Cilt 36, No 2, 57–71, 1993.
  17. Sonel, N., Sarı, A., Doğan, A.O. ve Bozüyük, İ.,
  18. “Üzümlü (Beyşehir) Civarının Kaynak Kaya
  19. Fasiyesleri ve Petrol Oluşumunun Organik
  20. Jeokimyasal Yöntemlerle İncelenmesi”, Türkiye
  21. Jeoloji Kurultayı Bülteni, No 10, 34-40, 1995.
  22. Albayrak, M., Akseki – Aydınkent (Antalya)
  23. Arasının Jeolojisi ve Petrol Olanakları, Master
  24. Enstitüsü, 1995.
  25. Sarı, A., Sonel, N. ve Doğan A.O, “ÜzümlüÇamlık
  26. arasında kalan bölgenin Stratigrafisi”,
  27. S.D.Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, No 2,
  28. 38, 1997.
  29. Ross, D.A. ve Degens, E.T., “Recent sediments
  30. of the Black Sea”, The Black Sea - Geology,
  31. Chemistry and Biology, Memoir 20, Editör:
  32. Degens, E.T. and Ross, D.A., AAPG, A.B.D.,
  33. 199, 1974.
  34. Jung, W. and Knitschke, G., “Kupferschiefer in
  35. the German Democratic Republic (GDR) with
  36. Special Reference to the Kupferschiefer
  37. Deposits in the Southeastern Harz Foreland”,
  38. Handbook of Stata-bound and Stratiform
  39. Ore Deposits, Cilt 6, Editör: Wolf, K.H.,
  40. Elsevier, Amsterdam, 353–406, 1976.
  41. Oszczepalski, S., “Kupferschiefer in
  42. Southwestern Poland: Sedimentary
  43. Environments, Metal Zoning, and Ore
  44. Controls”, Sediment-Hosted Stratiform
  45. Copper Deposits, Cilt 36, Editör: Boyle, R.W.,
  46. Brown, A.C., Jowett, E.C. and R.V. Kirkham,
  47. R.V., Geol. Assoc. Canada Special Paper, 571–, 1989.
  48. Brumsack, H.J., “The trace metal content of
  49. recent organic carbon-rich sediments:
  50. Implications for Cretaceous black shale
  51. formation”, Palaeogeography,
  52. Palaeoclimatology, Palaeoecology, Cilt 232,
  53. 361, 2006.
  54. Pedersen, T.F., Calvert, S.E., “Anoxia vs.
  55. productivity: what controls the formation of
  56. organic-rich sediments and sedimentary rocks?”,
  57. AAPG Bull., Cilt 74, 454– 466, 1990.
  58. Canfield, D.E., Thamdrup, B., Hansen, J.W.,
  59. “The anaerobic degradation of organic matter in
  60. Danish coastal sediments: iron reduction,
  61. manganese reduction and sulfate reduction”,
  62. Geochim. Cosmochim. Acta, Cilt 57, 3867–, 1993.
  63. Stow, D.A.V., Huc, A.-Y., Bertrand, P.,
  64. “Depositional Processes of Black Shales in Deep
  65. Water”, Marine and Petroleum Geology, Cilt, 491 – 498, 2001.
  66. Demaison, G.J. ve Moore, G.T., “Anoxic
  67. environments and oil source bed genesis”, Am.
  68. Assoc. Pet. Geol. Bull., Cilt 64, 1179– 1209,
  69. Tissot, B., Deroo, G. and Herbin, J. P., “Organic
  70. Matter in Cretaceous Sediments of the North
  71. Atlantic: Contribution to Sedimentology and
  72. Paleogeography”, Deep Drilling Results in the
  73. Atlantic Ocean: Continental Margins and
  74. Paleoenvironment, Editör: Talwani, M., Hay,
  75. W. and Ryan, W.B.F, Washington, AGU, 362 -, 1979.
  76. Leventhal, J.S. and Kepferle, R.C.,
  77. “Geochemistry and Geology of Strategic Metals
  78. and Uranium in Devonian Shales of the Eastern
  79. Interior United States: Synthetic Fuels from Oil
  80. Shales”, II. Proceeding of the Symposium
  81. Sponsored by Institute of Gas Technology,
  82. Nashville, Tennessee, October 26-29, 1982.
  83. Bogdanov, Y.A., Gurvich, E.G., and Lisitzin,
  84. A.P., “Mechanism of Oceanic Sedimentation and
  85. Differentiation of Chemical Elements in the
  86. Ocean”, Biogeochemistry of the Ocean:
  87. Moscow (Nauka), Editör: Monin, A.S. and
  88. Lisitzin, A.P., 165-200, 1983.
  89. Sarı, A., Sonel, N. and Ergin, M., “Organic
  90. Geochemical Investigation of the South Easth
  91. Marmara Sea Holocene Sediments”, 12th
  92. International Petroleum Congress and
  93. Exhibition of Turkey, 132-149, 1998.
  94. Aliyev, S. ve Sarı, A., “Holosen mollusklarında
  95. iz element birikimi (GB Marmara)”, Gazi
  96. Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi,
  97. Cilt 15, No 1, 153-162, 2002.
  98. Aliyev, S. A. and Sarı, A., “Biogenic
  99. accumulations of Uranyum in Recent Seas”, Acta
  100. Geologica Sinica, Cilt 77, 372–381, 2003.
  101. Sageman, B. B., Murphy, A., Werne, J. P.,
  102. Straeten, C. A. V., Hollander, D. J., and Lyons,
  103. T. W., “A Tale of Shales: The Relative Roles of
  104. Production, Decomposition, and Dilution in the
  105. Accumulation of Organic-Rich Strata, Middle-
  106. Upper Devonian, Appalachian Basin”, Chemical
  107. Geology, Cilt 195, 229–273, 2003.
  108. Morford, J.L., Emerson, S.R., Breckel, E.J. and
  109. Kim, S.H., “Diagenesis of Oxyanions (V, U, Re
  110. and Mo) in Pore Waters and Sediments from a
  111. Continental Margin”, Geochim. Cosmochim.
  112. Acta, Cilt 69, No 21, 5021–5032, 2005.
  113. LeRiche, H., “Distribution of Metals in Lower
  114. Lias of Southern England”, Geochim.
  115. Cosmochim. Acta, Cilt 16, 1-32, 1959.
  116. Leventhal, J. and Knapp, T., “Preliminary
  117. Examination of Devonian Appalachian Black
  118. Shales by Optical Microscopy, Electron
  119. Microprobe and Fission Track Methods”,
  120. Proceedings of IGCP Inaugural Meeting,
  121. Editör: Pasava, J. and Gabriel, Z.,
  122. Czechoslovakia Geological Survey, Prague, 57-, 1988.
  123. Kucha, H., “Platinum-Group Metals in the
  124. Zechstein Copper Deposits, Poland”, Economic
  125. Geology, Cilt 77, 1578-1591, 1982.
  126. Grauch, R.I., Coveney, Jr., R.M., Murowchick,
  127. J.B. and Nansheng, C., “Black Shales as Hosts
  128. for Unconventional Platinum-Group-Element
  129. Resources? Examples from Southern China and
  130. the Yukon, Canada, and Implications for U.S.
  131. Resources”, U.S.G.S. Research on Mineral
  132. Resources - Seventh Annual V.E. McKelvey
  133. Forum on Mineral and Energy Resources,
  134. February 11-14, Reno, Nevada, U.S.G.S. Circular, 33, 1991.
  135. Hulbert, L., Carne, R., Gregoire, C. and
  136. Paktunc, D., “Sediment-hosted Ni-Zn-PGE
  137. Mineralization in the Selwyn Basin, Yukon-A
  138. New Environment for Nickel and Platinum-
  139. Group Element Mineralization”, Eighth
  140. IAGOD (International Association for the
  141. Genesis of Ore Deposits) Symposium, Ottawa,
  142. Canada, Program with Abstracts, A111, 1990.
  143. Böning, P., Brumsack, H.-J., Böttcher, M.E.,
  144. Schnetger, B., Kriete, C., Kallmeyer, J.,
  145. Borchers, S.L., “Geochemistry of Peruvian nearsurface
  146. sediments”, Geochim. Cosmochim.
  147. Acta, Cilt 68, 4429–4451, 2004.
  148. Borchers, S.L., Schnetger, B., Böning, P.,
  149. Brumsack, H.-J., “Geochemical signatures of the
  150. Namibian diatom belt: Perennial upwelling and
  151. intermittent anoxia” Geochemistry Geophysics
  152. Geosystems 6 doi:10.1029/2004GC000886, 2005.
  153. Warning, B., Brumsack, H.-J., “Trace metal
  154. signatures of eastern Mediterranean sapropels”,
  155. Palaeogeogr. Palaeoclimatol. Palaeoecol., Cilt, 293– 309, 2000.
  156. Lüschen, H., Vergleichende anorganisch
  157. geochemische Untersuchungen an
  158. phanerozoischen Corg.-reichen Sedimenten:
  159. Ein Beitrag zur Charakterisierung ihrer Fazies,
  160. PhD-Thesis, University of Oldenburg, 2004.
  161. Turekian K.K. Wedepohl K.H., “Distribution of
  162. the elements in some major units of the earth's
  163. crust”, Geological Society of America Bulletin,
  164. Cilt 72, 175-192, 1961.
  165. Arthur, M.A., Jenkyns, H.C., Brumsack, H.J. and
  166. Schlanger, S.O., “Stratigraphy, Geochemistry,
  167. and Paleoceanography of Organic Carbon–Rich
  168. Cretaceous Sequences”, Cretaceous Resources,
  169. Events and Rhythms: Background and Plans
  170. for Research, Editör: Ginsburg, R.N. and
  171. Beaudoin, B., NATO ASI Ser., Ser. C, 304, 75–, 1990.
  172. Warning, B. and Brumsack, H.-J., “Trace Metal
  173. Signatures of Eastern Mediterranean Sapropels”,
  174. Palaeogeog. Palaeocli. Palaeoecol., 158, 293 –, 2000.
  175. Hatch, J.R. and Leventhal, J.S., “Relationship
  176. Between Inferred Redox Potential of The
  177. Depositional Environment and Geochemistry of
  178. the Upper Pennsylvanian (Missourian) Stark
  179. Shale Member of the Dennis Limestone,
  180. Wabaunsee County, Kansas, U.S.A.”, Chemical
  181. Geology, 99, 65–82, 1992.
  182. Calvert, S.E. and Pedersen, T.F., “Sedimentary
  183. Geochemistry of Manganese: Implication for the
  184. Environment of Formation of Manganiferous
  185. Black Shales”, Economic Geology, Cilt 91, No, 36-47, 1993.
  186. Calvert, S.E., Cousens, B.L. and Soon, M.Y.S.,
  187. “An X-Ray Fluorescence Spectrometric Method
  188. for the Determination of Major and Minor
  189. Elements in Ferromanganese Nodules”,
  190. Chemical Geology, Cilt 51, 9–18, 1985.
  191. Jacobs, L., Emerson, S. and Skei, J., “Partitioning
  192. and Transport of Metals Across the O2/H2S
  193. Interface in a Permanently Anoxic Basin
  194. Framvaren Fjord, Norway”, Geochim.
  195. Cosmochim. Acta, Cilt 49, 1433–1444, 1985.
  196. Dehairs, F., Chesselet, R. and Jedwab, J.,
  197. “Discrete Suspended Particles of Barite in the
  198. Barium Cycle in the Open Ocean”, Earth Planet.
  199. Sci. Let., Cilt 49, 528–550, 1980.
  200. Dymond, J., Suess, E., and Lyle, M., “Barium in
  201. deep-sea sediment: a geochemical proxy for
  202. paleoproductivity”, Paleoceanography, Cilt 7,
  203. , 163-181, 1992.
  204. Wehausen, R. and Brumsack, H.-J., “The
  205. formation of Pliocene Mediterranean Sapropels:
  206. Constraints from High-Resolution Major and
  207. Minor Element Studies”, Proc. ODP, Sci. Res.
  208. Ocean Drilling Program, Editör: Robertson,
  209. A.H.F., Emeis, K.C., Richter, C. and A.
  210. Camerlenghi, A., College Station, TX, Cilt 160,
  211. 218, 1998.
  212. Brumsack, H.-J. and Gieskes, J.M., “Interstitial
  213. Water Trace-Element Chemistry of Laminated
  214. Sediments of the Gulf of California (Mexico)”,
  215. Marine Chem., Cilt 14, 89–106, 1983.
  216. McManus, J., Berelson, W.M., Klinkhammer,
  217. G.P., Johnson, K.S., Coale, K.H., Anderson, R.F.,
  218. Kumar, N., Burdige, D.J., Hammond, D.E.,
  219. Brumsack, H.-J., McCorkle, D.C. and Rushdi, A.,
  220. “Geochemistry of Barium in Marine Sediments:
  221. Implications for Its Use as a Paleoproxy”,
  222. Geochim. Cosmochim. Acta, Cilt 62, 3453–, 1998.
  223. Zeng, R., Zhuang, X., Koukouzas, N. and Xu,W.,
  224. “Characterization of Trace Elements in Sulfur-
  225. Rich Late Permian Coals in the Heshan Coal
  226. Field, Guangxi, South China”, International
  227. Journal of Coal Geology, Cilt 61, 87–95, 2005.
  228. Helz, G.R., Miller, C.V., Charnock, J.M.,
  229. Mosselmans, J.L.W., Pattrick, R.A.D., Garner,
  230. C.D. and Vaughan, D.J., “Mechanisms of
  231. molybdenum removal from the sea and its
  232. concentration in black shales: EXAFS
  233. evidences”, Geochim. Cosmochim. Acta, Cilt, 3631–3642, 1996.
  234. Tribovillard, N., Averbuch, O., Devleeschouwer,
  235. X., Racki, G. and Riboulleau, A., “Deep-Water
  236. Anoxia Over the Frasnian–Famennian Boundary
  237. (La Serre, France): a Tectonically Induced
  238. Oceanic Anoxic Event?” Terra Nova, Cilt 16,
  239. 295, 2004b.
  240. Tribovillard, N., Ramdani, A. and Trentesaux, A.,
  241. “Controls on Organic Accumulation in Late
  242. Jurassic Shales of Northwestern Europe as
  243. Inferred from Trace-Metal Geochemistry”, The
  244. Deposition of Organic-Carbon-Rich
  245. Sediments: Models, Mechanisms, and
  246. Consequences, Editör: Haris, N., SEPM Spec.
  247. Public., Cilt 82, 145-164, 2005.