Dergiler / Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 27 Sayı: 4

KENTSEL KULLANIM ALANINDA GELİŞEN HEYELANLAR VE JEOTEKNİK ANALİZİ: KIRKDEĞİRMENLER (ERZURUM) ÖRNEĞİ

Sayfa
—
Yayın Tarihi
2013-02-19
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Yamaçların hazırlanan jeolojikkesitlerinde, geçirilen deneme kayma yüzeylerine göre malzemenin belirlenen jeoteknik özellikleri dekullanılarak Fellenius, Bishop, Janbu ve Hoek-Bray yöntemleri aracılığı ile güvenlik katsayıları belirlenmiş vehesaplanan değerlere göre K1, K2 ve K4 no’lu yamaçların duraysız oldukları K3 no’lu yamacın ise duraysızlığayakın durumda olduğu tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kentsel yerleşim alanlarında gelişen kütle hareketleri yaşayan nüfus için, can kaybı ve maddi hasara yol açabilenönemli bir jeorisk oluşturur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışma alanı ve çevresindeki 20 km2 lik bir alanın1/10.000 ölçekli mühendislik jeolojisi haritası yapılmış, ayrıca yapılan sondaj ve laboratuar geoteknik deneyleriile malzemelerin mühendislik özellikleri belirlenmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Yamaçların hazırlanan jeolojikkesitlerinde, geçirilen deneme kayma yüzeylerine göre malzemenin belirlenen jeoteknik özellikleri dekullanılarak Fellenius, Bishop, Janbu ve Hoek-Bray yöntemleri aracılığı ile güvenlik katsayıları belirlenmiş vehesaplanan değerlere göre K1, K2 ve K4 no’lu yamaçların duraysız oldukları K3 no’lu yamacın ise duraysızlığayakın durumda olduğu tespit edilmiştir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Erzurum Kenti · geoteknik özellikler · yamaç duraylılık analizleri

Özet

Kentsel yerleşim alanlarında gelişen kütle hareketleri yaşayan nüfus için, can kaybı ve maddi hasara yol açabilenönemli bir jeorisk oluşturur. Bu sebeple, aktif ve pasif heyelan alanları belirlenmeli, bu alanların geoteknikincelemeleri ve duraylılık analizleri gerçekleştirilerek alınacak önlemler tespit edilmelidir. Ayrıca arazi kullanımkararları verilirken heyelanlı sahalara, açık ve yeşil alanlar dışında kentsel yapılaşma izni verilmemelidir. Bubağlamda Erzurum Kenti Kırkdeğirmenler Mahallesi’ndeki potansiyel ve aktif heyelan sahalarının, jeoteknikaçıdan incelemesi ve duraylılık analizleri yapılmıştır. Çalışma alanı ve çevresindeki 20 km2 lik bir alanın1/10.000 ölçekli mühendislik jeolojisi haritası yapılmış, ayrıca yapılan sondaj ve laboratuar geoteknik deneyleriile malzemelerin mühendislik özellikleri belirlenmiştir. K1, K2, K3 ve K4 no’lu heyelanların geliştiğiyamaçların 1/1000 ölçekli topoğrafik haritaları arazi çalışmalarıyla hazırlanmış ve jeolojik birimler hazırlananharita üzerine işlenerek jeolojik kesitler çıkarılmıştır. Araziden alınan zemin örnekleri üzerinde yapılanlaboratuar deneyleri ile yamaç molozunun fiziksel ve mekanik özellikleri; Efektif içsel sürtünme açısı (φ′°)37.5°-42.5°, Efektif kohezyonu (c′) 0.1-0.38 kg/cm2 , Maksimum kuru birim hacim ağırlık 1.67-2.05 g/cm3,Doygun birim hacim ağırlık 1.90-2.23 g/cm3, Doğal birim hacim ağırlık 1.66-2.05 g/cm3, Kuru birim hacimağırlık 1.57-2.0 g/cm3, Tane birim hacim ağırlığı (γs) 2.37-2.60 g/cm3, Permeabilite katsayısı 2x10-4 - 3.1x10-4cm/s, olarak belirlenmiş ve ayrıca dane dağılım deneyleri yapılmıştır. Yamaçların hazırlanan jeolojikkesitlerinde, geçirilen deneme kayma yüzeylerine göre malzemenin belirlenen jeoteknik özellikleri dekullanılarak Fellenius, Bishop, Janbu ve Hoek-Bray yöntemleri aracılığı ile güvenlik katsayıları belirlenmiş vehesaplanan değerlere göre K1, K2 ve K4 no’lu yamaçların duraysız oldukları K3 no’lu yamacın ise duraysızlığayakın durumda olduğu tespit edilmiştir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Çakıcı, H., Tüdeş, Ş., Bulut, F. (2013). KENTSEL KULLANIM ALANINDA GELİŞEN HEYELANLAR VE JEOTEKNİK ANALİZİ: KIRKDEĞİRMENLER (ERZURUM) ÖRNEĞİ. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Cilt: 27 Sayı: 4. https://ajindex.com/articles/1078431

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (89)

  1. Anbalagan, R., “ Landslide hazard evaluation and
  2. zonation mapping in mountainous terrain” Eng
  3. Geol 32:269–277, 1992
  4. Çakıcı H.,”Kırkdeğirmenler Mahallesi
  5. (Erzurum) çevresindeki yamaçların duraylılık
  6. açısından incelenmesi”, Trabzon, 1997.
  7. Ali Yalcin, “A geotechnical study on the landslides
  8. in the Trabzon Province” NE, Turkey PII:
  9. S0169-1317(11)00020-2, DOI: doi:
  10. j.clay.01.015, 2011
  11. Kılıç, R.,Ulamış, K., “Gölbaşı (Ankara)
  12. Güneyindekli Kütle Hareketlerinin İncelenmesi”,
  13. Mühendislik Jeolojisi Bülteni, Bulletın Of
  14. Engineering Geology, Sayı: 20 (75-86).
  15. Hutchinson, JN.,”Landslide hazard assessment.
  16. Keynote paper. In: Bell DH (ed) Landslides,
  17. Proceeding of 6th international symposium on
  18. landslides”, Christchurch, New Zealand, vol 1.
  19. Balkema, Rotterdam, pp 1805–1841, 1995
  20. MTA, “Stratigrafi Sınıflama ve Adlama Kuralları”
  21. Türkiye Stratigrafi Komitesi, MTA matbaası,
  22. Ankara, 1986.
  23. Altınlı, E. İ., “Uluslararası Stratigrafi Kılavuzu”
  24. TPAO Yerbilimleri Yayınları, Ankara,Nuray
  25. Matbaası, 1978.
  26. Yılmaz, A, “Erzurum F-32 paftası jeolojisi”, MTA
  27. genel müdürlüğü jeoloji etütleri dairesi,
  28. Ankara, 1988.
  29. DSİ “Erzurum Ovası Hidrojeolojik Etüt Raporu”,
  30. Jeo.Tek. Hiz ve YAS Daire Başkanlığı yayını,
  31. Erzurum, 1978.
  32. Lahn, E., “Erzurum havalisinin Jeolojik
  33. Bünyeleri”, MTA Mecmuası. no: 1/19,
  34. Trabzon,1987.
  35. Şaroğlu, F., Güner, Y, “Doğu Anadolu’nun
  36. Jeomorfolojik Gelişimine Etki Eden Öğeler
  37. Jeomorfoloji, Tektonik Volkanizma İlişkileri”
  38. Türkiye Jeoloii Bülteni, 24-39.1981.
  39. Bilgin, A, “Serçeme ( Erzurum) Deresi ve
  40. Dolayının Stratigrafisi” JMO Dergisi, 18 35-45,
  41. Tarhan, F., “Mühendislik Jeoloiisi Prensipleri”,
  42. Baskı, KT.Ü Yayın No: 145, Trabzon,1989.
  43. TSE, “İnşaat Mühendisliğinde Zemin
  44. Laboratuar Deneyleri”, TS 1900, UDK
  45. 131, 1. Baskı, Ankara, Nisan 1987.
  46. ASTM, “Standard Test Method for Direct
  47. Shear Test of Soils Under Cosolidated Drained
  48. Condition”, D3080-90, 1990.
  49. TSE, “İnşaat Mühendisliğinde Sondaj Yolları İle
  50. Örselenmiş ve Örselenmemiş Numune Alma
  51. Yöntemleri”, TS 1901, UDK 622.233-
  52. 36, 1. Baskı, Ankara, Nisan 1975.
  53. Ulusay, R., “Uygulamalı Jeoteknik Bilgiler”,
  54. JMO yayınları, Ankara, 1989.
  55. Wiley, 1., “Slope Stability Geotechnical
  56. Engineering and Geomorphology”, England,
  57. Utku, T., “Teori ve Tatbikatta Heyelanlar”,
  58. Karayolları Genel Müdürlüğü
  59. Matbaası,Ankara, 1975.
  60. Ulusay, R., “Şev Stabilite Analizlerinde
  61. Kullanılan Pratik Yöntemler ve Geoteknik
  62. Çalışmalar”, MTA Yayınları, Eğitim Serisi, 25,
  63. Güz, H., “Geoteknikte Gelişmeler”, DSİ Yamaç
  64. ve Şevlerin Stabilitesi ve Dayanma Yapıları
  65. Semineri, Samsun, 1987.
  66. TSE, “Yamaç ve Sevlerin Dengesi ve Hesap
  67. Metodları-Zeminde”, TS 8853, UDK 624.137-
  68. 131, 1. Baskı, Ankara, Şubat 1991.
  69. Paşamehmetoğlu, A.G., Özgenoğlu, A., Karpuz,
  70. C, Kaya Şev Stabilitesi, 2. Baskı,T.M.M.O.B
  71. Maden Müh. Odası Yayınları, Ankara, Mayıs,
  72. Özbek, F., “Erzurum-Trabzon 1. Sınıf
  73. Karayolundaki Kop Geçişi Heyelanının Ulaşım
  74. ve Zemin Problemleri açısından incelenmesi”,
  75. A.Ü. Fen Bilimleri Enst., Yüksek Lisans Tezi,
  76. Erzurum, 1992.
  77. Dramis, F., Sorriso-Valvo, M., “Deep-Seated
  78. gravitational slope deformations, related
  79. landslides and tectonics”, Engineering Geology, 231- 243, 1994.
  80. Erguvanlı, K, ve Erdoğan, Y., “Yeraltı Suları
  81. Jeolojisi”, İ.TÜ yayınları No: 23, Maçkaİstanbul,
  82. Nisan 1987.
  83. Özmen ve diğerleri, “Türkiye Deprem Bölgeleri
  84. Haritası”, Afet işleri Genel Müdürlüğü, Ankara
  85. Kılıç, R.,Ulamış, K., “Gölbaşı (Ankara)
  86. Bünyeleri”, MTA Mecmuası. no: 1/19,
  87. Şaroğlu, F., Güner, Y, “Doğu Anadolu’nun
  88. Güz, H., “Geoteknikte Gelişmeler”, DSİ Yamaç
  89. C, Kaya Şev Stabilitesi, 2. Baskı,T.M.M.O.B