KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi / 2013 / Cilt: 28 Sayı: 4

Hava Aracı Kokpit Arayüz Değerlendirmesi İçin Çok Kriterli Bir Yaklaşım

Mehmet Şenol
Metin Dağdeviren
Mustafa Kurt
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2014-03-05
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmada kullanılan alternatif arayüzler; nicel, nitel ve birleşik tasarım yaklaşımlarının sonucu olarak belirlenmiş ve birleşik tasarım ile daha tatminkar sonuçlar elde edildiği görülmüştür.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Hava araçlarında uçuş emniyetini sağlayan en önemli faktör insan-makine etkileşimini sağlayan arayüzlerdir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Pilot-kokpit etkileşim kalitesi ile uçuş emniyeti ve arayüz kullanılabilirliği arasında yakın bir ilişki vardır.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmada kullanılan alternatif arayüzler; nicel, nitel ve birleşik tasarım yaklaşımlarının sonucu olarak belirlenmiş ve birleşik tasarım ile daha tatminkar sonuçlar elde edildiği görülmüştür.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İnsan-makina etkileşimi · Arayüz değerlendirmesi · Kokpit Tasarımı

Özet

Hava araçlarında uçuş emniyetini sağlayan en önemli faktör insan-makine etkileşimini sağlayan arayüzlerdir. Pilot-kokpit etkileşim kalitesi ile uçuş emniyeti ve arayüz kullanılabilirliği arasında yakın bir ilişki vardır. Kokpit arayüzleri ile etkileşimde mürettebat hataları yıkıcı sonuçlar ortaya çıkarabilmekte olup, kullanıcı-dostu arayüz tasarımı ile etkileşim kalitesi ve uçuş emniyeti iyileştirilebilmektedir. Literatürde arayüz tasarımı ve kullanılabilirliği için farklı kullanılabilirlik değerlendirme teknikleri (KDT) kullanılmaktadır; bu tekniklerin çoğunun öznel değerlendirmelere bağlı olması sebebiyle hatalı sonuçların elde edilebilmesine sebep olmaktadır. Bu çalışmada kokpit arayüz kullanılabilirlik seviyelerinin değerlendirilmesi, geliştirilmesi ve kullanılabilirlik sıralaması için çok kriterli bir yaklaşım önerilmiştir. Çalışmada kullanılan alternatif arayüzler; nicel, nitel ve birleşik tasarım yaklaşımlarının sonucu olarak belirlenmiş ve birleşik tasarım ile daha tatminkar sonuçlar elde edildiği görülmüştür.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Şenol, M., Dağdeviren, M., Kurt, M. (2014). Hava Aracı Kokpit Arayüz Değerlendirmesi İçin Çok Kriterli Bir Yaklaşım. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Cilt: 28 Sayı: 4. https://ajindex.com/articles/1078283

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (161)

  1. Strauch, B., "Automation and Decision Making—
  2. Lessons from the Cali Accident", Proc. Hum.
  3. Factors and Ergonomics Soc. 41st Annu. Meet.
  4. Albuquerque, NM: Hum. Factors and Ergon. Soc.,
  5. 199, 1997.
  6. Funk, K. Suroteguh, C. Wilson, J. and Lyall, B.,
  7. "Flight deck automation and task management",
  8. Proc. of 1998 IEEE Int. Conf. on Syst. Man and
  9. Cybern. San Diego, Cilt 1, 863–868, 1998.
  10. Sarter, N. Woods, D., Billings, C., "Automation
  11. surprises", Salvendy, G. (Eds.), Handbook of human factors and ergonomics. 2nd Ed. New
  12. York: Wiley, 1926–1943, 1997.
  13. Singer, G., "Filling the gaps in the human factors
  14. certification net", Dekker, S., Hollnagel, E. (Eds.),
  15. Coping with Computers in the Cockpit.
  16. Brookfield, VT: Ashgate, 87–107, 1999.
  17. Billings, C.E., Aviation automation: The search
  18. for a human-centered approach. Mahwah, NJ:
  19. Lawrence Erlbaum Assfociates, Inc, 1997.
  20. Smith, C., "Design of the Eurofighter human
  21. machine interface", Air and space Europe.
  22. Amsterdam: Elsevier Science, Cilt 1, No 3, 54–59,
  23. Previc, F.H., Ercoline, W.R., "The outside-in
  24. attitude display concept revisited", Int. J. Aviat.
  25. Psycholo., 377-401, 2000.
  26. Tlauka, M., Stanton, D. and Kenna, F.P. Dual
  27. Displays., Dept. of Psycholo. Univ. of Leicester,
  28. Torenvliet, G.L., Jamieson, G.A., Vicente, K.J.,
  29. "Making the most of ecological interface design:
  30. the role of individual differences", Appl. Ergon.,, 395-408, 2000.
  31. Kima, G.J., Hanb, S.H., Yangb, H., Choa, C.,
  32. "Body-based interfaces", Appl. Ergon., Cilt 35,
  33. 274, 2004.
  34. Jones, G.R., Hooper, R.H., "The effect of singleor
  35. multiple-layered garments on interface pressure
  36. measured at the backpack-shoulder interface",
  37. Appl. Ergon., Cilt 36, 79-83, 2005.
  38. Wellings, T., Williams, M., Tennant, C.,
  39. "Understanding customers’ holistic perception of
  40. switches in automotive human–machine
  41. interfaces", Appl. Ergon., Cilt 41, 8-17, 2010.
  42. Rubens, E.M., Trotter, M.J., Lenné, M.G.,
  43. "Effects on driving performance of interacting
  44. with an in-vehicle music player: A comparison of
  45. three interface layout concepts for information
  46. presentation", Appl. Ergon., Cilt 42, 583-591,
  47. Rydström, A., Broström, R., Bengtsson, K.J., "A
  48. comparison of two contemporary types of in-car
  49. multifunctional interfaces", Appl. Ergon., Cilt 43,
  50. 514, 2012.
  51. Lee, K.W., Lee, Y.C., "Design and validation of
  52. an improved graphical user interface with the
  53. ‘Tool ball’", Appl. Ergon., Cilt 43, 57-68, 2012.
  54. Virzi, R.A., "Usability inspection methods",
  55. Helander, M., Landauer, T., Prabhu, P. (Eds.),
  56. Handbook of Human-Computer Interaction.,
  57. New York: Elsevier, 705–715, 1997.
  58. Dağdeviren, M, Eren, T., "Analytic hierarchy
  59. process and use of 0-1 goal programming methods
  60. in selecting supplier firm", J. Fac. Eng. Archit.,
  61. Gazi Univ. Cilt 16, 41-52, 2001.
  62. Bozdağ, C.E., Kahraman, C., Ruan, D., "Fuzzy
  63. group decision making for selection among
  64. computer integrated manufacturing systems",
  65. Comp. Ind., Cilt 5, 13-29, 2003.
  66. Büyüközkan, G., Ertay, T., Kahraman, C., Ruan,
  67. D., "Determining the importance weights for the
  68. design requirements in the house of quality using
  69. the fuzzy analytic network approach", Int. J.
  70. Intel. Syst., Cilt 19, 443-461, 2004.
  71. Xiaohua, W., Zhenmin, F., "Sustainable
  72. development of rural energy and its appraising
  73. system in Chine", Renew. Sustain. Energ., Cilt, 395-404, 2002.
  74. Yedla, S., Shresta, R.M., "Multi-criteria approach
  75. for the selection of alternative options for
  76. environmentally sustainable transport system in
  77. Delhi", Transp. Res., Cilt 37, 717-729, 2003.
  78. Aras, H., Erdogmus, S., Koc, E., "Multi-criteria
  79. selection for a wind observation station location
  80. using analytic hierarchy process", Renew. Energ.,
  81. Cilt 29, 1383-1392, 2004.
  82. Tolga, E, Demircan, M.L., Kahraman, C.,
  83. "Operating system selection using fuzzy
  84. replacement analysis and analytic hierarchy
  85. process", Int. J. Prod. Econ., Cilt 97, 89-117,
  86. Kim, P.P, Lee K.J, Lee B.W., "Selection of an
  87. optimal nuclear fuel cycle scenario by goal
  88. programming & analytic hierarchy process", Ann.
  89. of Nucl. Energy, Cilt 26, 449-460, 1999.
  90. Wolfslehner, B., Vacik, H., Lexer, M.J.,
  91. "Application of the analytic network process in
  92. multi-criteria analysis of sustainable forest
  93. management", For. Ecol. Manag., Cilt 207, 157-, 2005.
  94. Saaty, T.L., Takizawa, M., "Dependence and
  95. independence: from linear hierarchies to nonlinear
  96. Networks", Eur. J. Oper. Res. 26, 229-237, 1986.
  97. Saaty, T.L., Decision Making with Dependence
  98. and Feedback: The Analytic Network Process,
  99. RWS Publications, Pittsburgh, 1996.
  100. Yüksel, İ., Dağdeviren, M., "Using the analytic
  101. network process (ANP) in a SWOT analysis-A
  102. case study for a textile firm", Inf. Sci., Cilt 177,
  103. 3382, 2007.
  104. Ayağ, Z., Özdemir, R.G., "A hybrid approach to
  105. concept selection through fuzzy analytic network
  106. process", Comp. Ind. Eng., 56, 368-379, 2009.
  107. Lee, H., Lee, S., Park, Y., "Selection of
  108. technology acquisition mode using the analytic
  109. network process", Math. Comp. Model., Cilt 49,
  110. 1282, 2009.
  111. Boran, S., Göztepe, K., "Development of a fuzzy
  112. decision support system for commodity
  113. acquisition using fuzzy analytic network process",
  114. Expert Syst. Appl., Cilt 37, 1939-1945, 2010.
  115. Vinodh, S., Ramiya, R.A., Gautham, S.G.,
  116. "Application of fuzzy analytic network process for supplier selection in a manufacturing
  117. organisation", Expert Syst. Appl., Cilt 38, 272-, 2011.
  118. Shyur, H.J. "COTS evaluation using modified
  119. TOPSIS and ANP", Appl. Math. Comp., Cilt, 251-259, 2006.
  120. Le Téno, J., F., Mareschal, B., "An interval
  121. version of PROMETHEE for the comparison of
  122. building products’ design with ill-defined data on
  123. environmental quality", Eur. J. Oper. Res., Cilt, 522–529, 1988.
  124. Goumas, M., Lygerou, V., "An extension of the
  125. PROMETHEE method for decision making in
  126. fuzzy environment: Ranking of alternative energy
  127. exploitation projects", Eur. J. Oper. Res., Cilt, 606-613, 2000.
  128. Geldermann J., Spengler, T., Rentz, O., "Fuzzy
  129. outranking for environmental assessment, case
  130. study: Iron and steel making industry", Fuzzy Set
  131. Syst., Cilt 115, 45– 65, 2000.
  132. Bilsel, R., U., Büyüközkan, G., Ruan, D., "A
  133. fuzzy prefernce-ranking model for a quality
  134. evaluation of hospital websites", Int. J. Intel.,
  135. Syst. Cilt 21, 1181-1197, 2006.
  136. Liu P., Guan Z., "Evaluation research on the
  137. quality of the railway passenger service based on
  138. the linguistic variables and the improved
  139. PROMETHEE-II method", J. Comp., Cilt 4, 265-, 2009.
  140. Yılmaz, B., Dağdeviren, M., "Comparative
  141. analysis of PROMETHEE and fuzzy
  142. PROMETHEE methods in equipment selection
  143. problem", J. Fac. Eng. Archit. Gazi Univ., Cilt, No 4, 811-826, 2010.
  144. Arıkan, F., Küçükçe, Y.S, "Satın alma faaliyeti
  145. için bir tedarikçi seçimi-değerlendirme problemi
  146. ve çözümü", J. Fac. Eng. Archit. Gazi Univ., Cilt, No 2, 255-264, 2012.
  147. Aydoğan, E.K., Soylu, M.Y., Gencer, C., Çetin,
  148. S., Soysal, M., Bektaş, O., Yüce, E., Öztürk, Y.,
  149. Gökırmak, Y., Sağıroğlu, Ş., " IPv4’den IPv6’ya
  150. geçiş için AHP modeli", J. Fac. Eng. Archit. Gazi
  151. Univ., Cilt 26, No 3, 701-709, 2011.
  152. DuBois D., Prade H., "Operations on fuzzy
  153. numbers", Int. J. Syst Sci., Cilt 9, 613– 626,
  154. Şenol, M.B. Dağdeviren, M. Kurt, M. and
  155. Çilingir, C., "Display panel design of a general
  156. utility helicopter by applying quantitative and
  157. qualitative approaches", Hum. Factors and
  158. Ergon. in Manuf., Cilt 20, No 1, 73-86, 2010.
  159. Yager, R. R., "A prodecure for ordering fuzzy
  160. subsets of the unit interval", Inf. Sci., Cilt 24,
  161. 700, 1981.