Dergiler / Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 29 Sayı: 1

Siltlerin Boşluk Boyutu Dağılımı Ve Radyal Konsolidasyon Özelliğinin Sıvılaşma Potansiyeline Etkisi

Sayfa
—
Yayın Tarihi
2014-03-25
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuçlar sıvılaşan ve sıvılaşmayan numunelerin boşluk boyutu dağılım eğrilerinin birbirinden ayrıldığını göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:1999 Marmara depremini izleyen yoğun çalışmalar sonucunda siltli zeminlerin sıvılaşabilirliği konusunda Adapazarı kriteri olarak isimlendirilen yeni bir yöntem ortaya konulmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmada ince daneli zeminlerin sıvılaşabilirliği üzerinde boşluk dağılımının ve sönümlenme karakteristiklerinin etkisinin anlaşılması hedeflenmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuçlar sıvılaşan ve sıvılaşmayan numunelerin boşluk boyutu dağılım eğrilerinin birbirinden ayrıldığını göstermektedir.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Silt · sıvılaşma · SWCC (zemin-su karakteristik eğrisi)

Özet

1999 Marmara depremini izleyen yoğun çalışmalar sonucunda siltli zeminlerin sıvılaşabilirliği konusunda Adapazarı kriteri olarak isimlendirilen yeni bir yöntem ortaya konulmuştur. Bu çalışmada ince daneli zeminlerin sıvılaşabilirliği üzerinde boşluk dağılımının ve sönümlenme karakteristiklerinin etkisinin anlaşılması hedeflenmiştir. Yeniden yapılandırılmış 16 farklı karışımın zemin-su karakteristik eğrileri basınç plakası ve filtre kağıdı yöntemleriylebelirlenerek buradan numunelerin boşluk boyutu dağılımları elde edilmiştir. Numunelerin sönümlenme karakteristikleri laboratuvarda hidrolik hücre yardımıyla ölçülmüş, radyal konsolidasyon karakteristikleri hücre duvarına yerleştirilen piyezometreler vasıtasıyla belirlenmiştir. Sonuçlar sıvılaşan ve sıvılaşmayan numunelerin boşluk boyutu dağılım eğrilerinin birbirinden ayrıldığını göstermektedir. Ortalama boşluk boyutu (r50) 0,0004 mm’den küçük olan numunelerin sıvılaşmaya karşı dirençli oldukları görülmüştür. Sıvılaşan ve sıvılaşmayan bölgeleri birbirinden ayıran bir limit eğrinin geliştirilmesi mümkün olmuştur. Bunun yanında %10 kil oranında ortalama radyal konsolidasyon değerinin 10 m2/yıl civarında olduğunu söylemek mümkündür. Hem Adapazarı kriteri hem de dinamik deneylere göre sıvılaşma potansiyeli taşıyan kil oranı %10’dan küçük olan numuneler yumuşakça azalan parabolik bir eğri tipi gibi benzer bir sönümlenme davranışı göstermektedir. %10’dan daha fazla kil oranına sahip numunelerin sönümlenme eğrileri dikkat çekici bir şekilde drenaj vanasının açılmasıyla birlikte sert ve ani bir düşüş yapan boşluk suyu basıncı değerinin hemen sonrasında yükleme esnasında aldığı en büyük değeri aşmayacak büyüklükte artmakta ve daha sonra yine parabolik yumuşak bir eğri şeklinde azalmaktadır. Buna göre, laboratuvar sönümlenme eğrisi başlangıç kısmında boşluk suyu basıncı değerinde artış görülen zeminlerin sıvılaşma potansiyeli taşımayacakları görüşü ortaya çıkmaktadır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Özocak, A., Tapan, M. (2014). Siltlerin Boşluk Boyutu Dağılımı Ve Radyal Konsolidasyon Özelliğinin Sıvılaşma Potansiyeline Etkisi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Cilt: 29 Sayı: 1. https://doi.org/10.17341/gummfd.64496

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (104)

  1. Wang, W.S., “Some Findings in Soil
  2. Liquefaction”, Research Institute of Water
  3. Conservancy and Hydroelectric Power
  4. Scientific Research Institute, Beijing, 1979.
  5. Idriss, I.M. ve Boulanger, R.W., "Semi-emprical
  6. Procedures for Evaluating Liquefaction Potential
  7. During Earthquakes", Soil Dynamics and
  8. Earthquake Engineering, Elsevier, Vol26, 115-, 2006.
  9. Seed, R.B., Çetin, K.Ö., Moss, R.E.S.,
  10. Kammerer, A.M., Wu, J., Pestana, J.M., Riemer,
  11. M.F., Sancio, R.B., Bray, J.D., Kayen, R.E., ve
  12. Faris, A., “Recent Advances in Soil Liquefaction
  13. Engineering: A Unified and Consistent
  14. Framework”, 26th Annual ASCE Los Angeles
  15. Geotechnical Seminar, Keynote Presentation,
  16. H.M.S., Queen Mary, Long Beach, California,
  17. April 30, 2003.
  18. Bağrıaçık, B. ve Laman, M., “Distribution of
  19. Stresses in Unreinforced and Reinforced Soils
  20. Induced by a Circular Foundation”, Journal of
  21. The Faculty of Engineering and Architecture
  22. of Gazi University, Vol 26, No 4, 787-800,
  23. Bol, E., Önalp, A., Arel, E., Sert, S. ve Özocak,
  24. A., “Liquefaction of Silts: The Adapazarı
  25. Criteria”, Bulletin of Earthquake Engineering,
  26. Vol 8, 859-873, 2010.
  27. Önalp, A. ve Arel, E., “Siltlerin Sıvılaşma
  28. Yeteneği: Adapazarı Kriteri”, Zemin Mekaniği ve Temel Mühendisliği Dokuzuncu Ulusal
  29. Kongresi, İ.T.Ü., İstanbul, 363-372, 2002.
  30. Bray, J.D. ve Sancio, R.B., “Assessment of
  31. Liquefaction Susceptibility of Fine Grained
  32. Soils”, Journal of Geotechnical and
  33. Geoenvironmental Engineering, Vol27, No 2,
  34. 41, 2006.
  35. Arel, E., ve Önalp, A., “Geotechnical Properties
  36. of Adapazarı Silt”, Bulletin of Engineering
  37. Geology and the Environment, Springer, Vol, No 4, 709-720, 2012.
  38. Önalp, A., Arel, E., Bol, E., Özocak, A. ve Sert,
  39. S., “Sıvılaşma Potansiyelinin Belirlenmesinde
  40. Koni Penetrasyon Deneyi (CPT) Sönümlenme
  41. Yönteminin Uygulanması”, TÜBİTAK
  42. Mühendislik Araştırma Grubu Projesi,
  43. M387, Aralık 2007.
  44. ASTM D 2487–00. “Standard Practice for
  45. Classification of Soils for Engineering Purposes”,
  46. Unified Soil Classification System.
  47. Kanbur, M.A., Siltlerde Sıvılaşma
  48. Potansiyelinin Değerlendirilmesinde Boşluk
  49. Geometrisinin Etkisi, Yüksek Lisans Tezi,
  50. Sakarya Üniversitesi, Fen Bil. Ens., 2011.
  51. Tapan, M., Siltlerde Sıvılaşma Potansiyelinin
  52. Değerlendirilmesinde Yanal Konsolidasyon
  53. Özelliğinin Etkisi, Yüksek Lisans Tezi, Sakarya
  54. Üniversitesi, Fen Bil. Ens., 2011.
  55. Özocak, A. ve Tapan, M., “Siltlerde Sıvılaşma
  56. Potansiyelinin Değerlendirilmesinde Hidrolik
  57. Hücre Deney Sonuçlarının Etkisi, Zemin
  58. Mekaniği ve Temel Mühendisliği Ondördüncü
  59. Ulusal Kongresi, Süleyman Demirel
  60. Üniversitesi, Isparta, 4-5 Eylül 2012.
  61. ASTMD 5311-92 “Standard Test Method for
  62. Load Controlled Cyclic Triaxial Strength of
  63. Soil”, 2004.
  64. Idriss, I.M., “An update to the Seed-Idriss
  65. simplified procedure for evaluating liquefaction
  66. potential”, Proc. TRB Workshop on New Approaches to Liquefaction, January,
  67. Publication No. FHWA-RD-99-165, Federal
  68. Highway Administration, 1999.
  69. Seed H.B. ve Idriss I.M., “Ground motions and
  70. soil liquefaction during earthquakes”,
  71. Earthquake Engineering Research Institute,
  72. Berkeley, CA, 134 pp, 1982.
  73. ASTM D 5298-94 “Standard Test Method for
  74. Measurement of Soil Potential (Suction) Using
  75. Filter Paper”, Annual Book of ASTM Standards.
  76. McQueen, I.S, ve Miller, R.F., “Calibration and
  77. evaluation of a wide range method of measuring
  78. moisture stress”, Journal of Soil Science, Vol, No 3, 225-231, 1968.
  79. Chandler, R.J., Crilly, M.S., ve Montgomery-
  80. Smith, G.A., “A low cost method of assessing
  81. clay desiccation for low-rise buildings”, Proc.
  82. Institution of Civil Eng., May, 82-89, 1992.
  83. Ridley, A.M., Discussion on “Laboratory filter
  84. paper suction measurements”, by Houston et al.,
  85. Geotechnical Testing Journal, Vol 8, No 3,
  86. 396, 1995.
  87. Bulut, R., Park, S-W., ve Lytton, R.L., “A new
  88. matric suction calibration curve”, Proc. Asian
  89. Conference on Unsaturated Soils, Singapore,
  90. 19 May, 263-267, 2000.
  91. Özocak, A. ve Kanbur, M.A., “Pore Geometry
  92. Influence on the Liquefaction Potential of Silts”,
  93. th WC on Earthquake Engineering, Lisboa,
  94. Portugal, 24-28 September, 2012.
  95. Lu, N. Ve Likos, W.J., Unsaturated Soil
  96. Mechanics, New Jersey: Wiley, 2004.
  97. Özocak, A., Önalp, A. ve Bol, E., “İnce Daneli
  98. Zeminlerde Laboratuvar Sönümlenme
  99. Deneyleri”, ZMTM 12. Ulusal Kongresi, Selçuk
  100. Üniversitesi, Konya, 16-17 Ekim, 295-302, 2008.
  101. Fredlund, D.G., Rahardjo, H. Ve Fredlund, M.D.,
  102. UnsaturatedSoil Mechanics in Engineering
  103. Practice, New York: Wiley, 2012.
  104. Soil”, 2004.