KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 40 Sayı: 3

IFC veri şeması ile yapı ruhsat süreçleri ve emsal hesaplarının kontrolü: bir model önerisi

Eymen Çağatay Bilge(İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ, MİMARLIK VE TASARIM FAKÜLTESİ)0000-0002-9633-5598
Sayfa
1417–1430
Yayın Tarihi
2025-08-21
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmada, literatür taramasıyla küresel dijital ruhsat süreçleri ve akademik çalışmalar incelenmiş ve Türkiye’deki yapı ruhsat süreçlerinde karşılaşılan zorluklar belediye personeliyle yapılan görüşmeler aracılığıyla tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türkiye’de yapı ruhsat süreçleri için mimari projeler, geleneksel yöntemler ile fiziksel olarak teslim alınıp ruhsat ve emsal hesap kontrolleri yapılmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu süreçler, doğruluk, verimlilik ve tutarlılık açısından eksiklikler taşımaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmada, literatür taramasıyla küresel dijital ruhsat süreçleri ve akademik çalışmalar incelenmiş ve Türkiye’deki yapı ruhsat süreçlerinde karşılaşılan zorluklar belediye personeliyle yapılan görüşmeler aracılığıyla tespit edilmiştir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:BIM · IFC · Yapı ruhsatı

Özet

Türkiye’de yapı ruhsat süreçleri için mimari projeler, geleneksel yöntemler ile fiziksel olarak teslim alınıp ruhsat ve emsal hesap kontrolleri yapılmaktadır. Bu süreçler, doğruluk, verimlilik ve tutarlılık açısından eksiklikler taşımaktadır. Bu çalışma, IFC veri şemasına dayalı hafif, semantik ve topolojik modeller kullanarak ruhsat ve emsal hesap kontrollerinin otomatik ve şeffaf bir şekilde yapılmasını amaçlamaktadır. Çalışmada, literatür taramasıyla küresel dijital ruhsat süreçleri ve akademik çalışmalar incelenmiş ve Türkiye’deki yapı ruhsat süreçlerinde karşılaşılan zorluklar belediye personeliyle yapılan görüşmeler aracılığıyla tespit edilmiştir. Bu veriler ışığında, ruhsat süreçleri ve emsal hesaplamalarının iyileştirilmesine ve dijitalleşmesine yönelik bir model ve teslim gereksinimleri geliştirilmiştir. Model gereksinimlerine göre örnek bir proje modellenmiş, hesaplar ise bir web uygulaması yapılarak test edilmiştir. Model, projelerin IFC formatında teslim edilmesini, emsal hesaplarının semantik modeller üzerinden kontrol edilebilmesini sağlamıştır. Önerilen model ile yapı ruhsat süreçlerinin daha hızlı, şeffaf ve tutarlı bir şekilde yönetilmesini sağlaması hedeflenmiştir. Bu çalışma kapsamında yalnızca hesap kontrolleri ve tablolar için çözüm önerilmiş ve detaylandırılmıştır. Önerilen model, yönetmeliklere uygunluk kontrolü, mülkiyet kaydı ve arazi alan modelleri ile bütünleştirilmesi gibi potansiyel çalışma alanlarına kapı aralamaktadır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Bilge, E. Ç. (2025). IFC veri şeması ile yapı ruhsat süreçleri ve emsal hesaplarının kontrolü: bir model önerisi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Cilt: 40 Sayı: 3, 1417–1430. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1568540

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (53)

  1. TÜİK. Yapı İzin İstatistikleri, I. Çeyrek: Ocak-Mart, 2024. Türkiye İstatistik Kurumu. https://data.tuik.gov.tr. Erişim tarihi 08 Ekim 2024.
  2. Reis, Y. K., Belediyelerde imar ve yapı ruhsatı süreçlerinin etkinliğinin arttırılması, Planlama Dergisi, 24 (2), 55-63, 2014.
  3. buildingSMART. Industry foundation classes (IFC). buildingSMART. https://www.buildingsmart.org/standards/bsi-standards/industry-foundation-classes/. Erişim tarihi 26 Ağustos 2024.
  4. Noardo, F., Wu, T., Arroyo Ohori, K., Krijnen, T., Stoter, J., IFC models for semi-automating common planning checks for building permits, Autom. Constr., 134 (104097), 2022.
  5. Temel, B. A., Başağa, H. B., Investigation of IFC file format for BIM based automated code compliance checking, J. Constr. Eng. Manag. Innov., 3 (2), 113-130, 2020.
  6. Chognard, S., Dubois, A., Benmansour, Y., Torri, E., Domer, B., Digital construction permit: a round trip between GIS and IFC, Advanced Computing Strategies for Engineering, Smith, I. F. C., Domer, B., Ed., Cham: Springer International Publishing, 287-306, 2018.
  7. Eastman, C., Lee, J., Jeong, Y., Lee, J., Automatic rule-based checking of building designs, Autom. Constr., 18 (8), 1011-1033, 2009.
  8. Onstein, E., Tognoni, M. G., ‘Building permits’ as proof of concepts in merging GIS and BIM information: a case study, Building Information Modelling (BIM) in Design, Construction and Operations II, 155-166, 2017.
  9. Smith, I., Domer, B., Ed., Advanced Computing Strategies for Engineering: 25th EG-ICE International Workshop 2018, Lausanne, Switzerland, June 10-13, 2018: Proceedings, Part 2, Springer, Cham, 2018.
  10. Plazza, D., Röck, M., Malacarne, G., Passer, A., Marcher, C., Matt, D. T., BIM for public authorities: basic research for the standardized implementation of BIM in the building permit process, IOP Conf. Ser.: Earth Environ. Sci., Helsinki,,22-24 Mayıs, 2019.
  11. Messaoudi, M., Nawari, N. O., Srinivasan, R., Virtual Building Permitting Framework for the State of Florida: Data Collection and Analysis, Computing in Civil Engineering 2019, Georgia, 328-335, 17-19 Haziran, 2019.
  12. Kim, I., Choi, J., Teo, E. A. L., Sun, H., Development of k-bim e-submission prototypical system for the openbim-based building permit framework, J. Civ. Eng. Manage., 26 (8), 744-756, 2020.
  13. Noardo, F., Harrie, L., Arroyo Ohori, K., Biljecki, F., Ellul, C., Krijnen, T., Eriksson, H., Guler, D., Hintz, D., Jadidi, M., Pla, M., Sanchez, S., Soini, V.-P., Stouffs, R., Tekavec, J., & Stoter, J., Tools for BIM-GIS integration (IFC georeferencing and conversions): results from the GeoBIM benchmark 2019, ISPRS Int. J. Geo-Inf., 9 (9), 2020.
  14. Battisti, K., Dörn, M., Eggeling, E., Eichler, C., Loës, J. M., Scherret, J., Tsoggerel, Z., Ullrich, T., An automatic process for the application of building permits, Buildings, 13 (1), 2022.
  15. Hobeika, N., Van Liempt, J., Noardo, F., Arroyo Ohori, K., Stoter, J., GEOBIM information to check digital building permit regulations, XXIV ISPRS Congres Imaging Today, Foreseeing Tomorrow, Commission IV, Nice, 529-535, 6-11 Haziran, 2022.
  16. Guler, D., Van Oosterom, P., & Yomralioglu, T., How to exploit BIM/IFC for 3D registration of ownership rights in multi-storey buildings: an evidence from Turkey, Geocarto Int. 37 (27), 8418-8447, 2022.
  17. Fauth, J., Pasetti Monizza, G., & Malacarne, G., Understanding processes on digital building permits - a case study in south tyrol, Build. Res. Inf., 51 (5), 518-532, 2023.
  18. Olsson, P.-O., Axelsson, J., Hooper, M., & Harrie, L., Automation of building permission by integration of BIM and geospatial data, ISPRS Int. J. Geo-Inf., 7 (8), 307, 2018.
  19. Ataide, M., Braholli, O., & Siegele, D., Digital transformation of building permits: current status, maturity, and future prospects, Buildings, 13 (10), 2023.
  20. Bialas, F., Wapelhorst, V., Brokbals, S., & Čadež, I., Quantitative cross-sectional study of the BIM-application in planning offices - benefits and barriers of the BIM-implementation, Bautechnik, 96 (3), 229-238, 2019.
  21. Ullah, K., Witt, E., & Lill, I., The BIM-based building permit process: factors affecting adoption, Buildings, 12 (1), 2022.
  22. Kim, I., Choi, J., Teo, E. A. L., & Sun, H., Visual language approach to representing KBimCode-based korea building code sentences for automated rule checking, J. Comput. Des. Eng., 6 (2), 143-148, 2019.
  23. Noardo, F., Harrie, L., Arroyo Ohori, K., Biljecki, F., Ellul, C., Krijnen, T., Eriksson, H., Guler, D., Hintz, D., Jadidi, M., Pla, M., Sanchez, S., Soini, V.-P., Stouffs, R., Tekavec, J., Stoter, J., GeoBIM Benchmark 2019: Intermediate results, Int. Arch. Photogramm. Remote Sens. Spat. Inf. Sci., Nice, 47-52, 6-11 Haziran, 2019.
  24. Noardo, F., Guler, D., Fauth, J., Malacarne, G., Mastrolembo Ventura, S., Azenha, M., Olsson, P.-O., & Senger, L., Unveiling the actual progress of digital building permit: getting awareness through a critical state of the art review, Build. Environ., 213, 2022.
  25. Bloch, T., & Fauth, J., The unbalanced research on digitalization and automation of the building permitting process, Adv. Eng. Inf., 58 (102188), 2023.
  26. Fauth, J., & Seiß, S., Ontology for building permit authorities (OBPA) for advanced building permit processes, Adv. Eng. Inf., 58 (102216), 2023.
  27. Fauth, J., Bloch, T., Noardo, F., Nisbet, N., Kaiser, S.-B., Nørkjær Gade, P., & Tekavec, J., Taxonomy for building permit system - organizing knowledge for building permit digitalization, Adv. Eng. Inf., 59 (102312), 2024.
  28. Corenet.Building information modeling (BIM) e-submission. Corenet. https://corenet.gov.sg/general/building-information-modeling-(bim)-e-submission.aspx. Erişim tarihi 26 Ağustos 2024.
  29. e-ehitus. e-ehitus BIM-based building permit process. eByggesok. E-ehitus. https://eehitus.ee/timeline-post/bim-based-building-permit-process/. Erişim tarihi 26 Ağustos 2024.
  30. Direktoratet for byggkvalitet. Norwegian digital building permit application platform. https://www.ebyggesok.no/. Erişim tarihi 26 Ağustos 2024.
  31. T.C. İçişleri Bakanlığı Bilgi Teknolojileri Genel Müdürlüğü, e-belediye giriş. e-belediye. https://www.belediye.gov.tr/e-belediye-giris. Erişim tarihi 05 Ekim 2024.
  32. Aydın, M., Belediyelerdeki yapı ruhsatı ve yapı kullanma i̇zni süreçlerinin i̇ncelenmesi: bir karşılıklı görüşme çalışması, Tasarım+Kuram, 18 (37), 133-151, 2022.
  33. Guler, D., & Yomralioglu, T., A reformative framework for processes from building permit issuing to property ownership in Turkey, Land Use Policy, 101 (105115), 2021.
  34. Tranfield, D., Denyer, D., & Smart, P., Towards a methodology for developing evidence‐informed management knowledge by means of systematic review, Brit. J. Manage., 14 (3), 207-222, 2003.
  35. Blandford, A., Semi-structured qualitative studies, The Encyclopedia of Human-Computer Interaction, 2nd Ed, Interaction Design Foundation, Aarhus C, Denmark, 2013.
  36. ISO, ISO 16739-1 Industry Foundation Classes (IFC) for data sharing in the construction and facility management industries - Part 1: Data schema, 2024.
  37. buildingSMART. Model view definitions (MVD). buildingSMART. https://technical.buildingsmart.org/standards/ifc/mvd/. Erişim tarihi 09 Ekim 2024.
  38. buildingSMART. What is information delivery specification (IDS). buildingSMART. https://www.buildingsmart.org/what-is-information-delivery-specification-ids/. Erişim tarihi 04 Ekim 2024.
  39. İBB İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığı. İstanbul i̇mar yönetmeliği revizyon çalışmaları. https://imaryonetmeligi.istanbul/. Erişim tarihi 02 Ekim 2024.
  40. Autodesk, Autodesk IFC manual. Autodesk. https://autodesk.ifc-manual.com. Erişim tarihi 08 Ekim 2024.
  41. IfcOpenShell Dev Team. IfcOpenShell - the open source IFC toolkit and geometry engine. https://ifcopenshell.org/. Erişim tarihi 09 Ekim 2024.
  42. The pandas development Team, pandas-dev/pandas: pandas. 2020.
  43. VIKTOR. VIKTOR. viktor.ai https://www.viktor.ai. Erişim tarihi 02 Mayıs 2024.
  44. PortalPlanQuest Limited. Planning portal. https://www.planningportal.co.uk/. Erişim tarihi 26 Ağustos 2024.
  45. Jabi, W., Chatzivasileiadi, A., Topologic: exploring spatial reasoning through geometry, topology, and semantics, Formal Methods in Architecture, S. Eloy, D. Leite Viana, F. Morais, ve J. Vieira Vaz, Ed., Advances in Science, Technology & Innovation, Cham: Springer International Publishing, 277-285, 2021.
  46. Massafra, A., Jabi, W., & Gulli, R., Topological BIM for building performance management, Autom. Constr., 166 (105628), 2024.
  47. Beşiroğlu Ş., Serteser N., Evaluation of fire safety performance of buildings with building information modeling (BIM), Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 40 (1), 501-513, 2024.
  48. Guler, D., Yomralioglu, T., Yapı ruhsatlandırmadan kat mülkiyetine giden süreçlerin dijitalleştirilmesi: mevcut durum analizi ve öneri, Geomatik, 6 (2) 93-106, 2021.
  49. Guler, D., 3B taşınmaz değerlemeye yönelik veri standardı eklentisi geliştirilmesi, Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 13(3), 1034-1046, 2024.
  50. Guler, D., Yomralioglu, T., The role of open standards in digital building permitting, 3d registration of condominium, and update of 3d city models, Int. Arch. Photogramm. Remote Sens. Spat. Inf. Sci., Florence, 167-174, 22-28 Ağustos, 2022.
  51. Plazza, D., Röck, M., Malacarne, G., Passer, A., Marcher, C., Matt, D. T., BIM for public authorities: basic research for the standardized implementation of BIM in the building permit process, IOP Conf. Ser.: Earth Environ. Sci., Helsinki,,22-24 Mayıs, 2019.
  52. Noardo, F., Guler, D., Fauth, J., Malacarne, G., Mastrolembo Ventura, S., Azenha, M., Olsson, P.-O., & Senger, L., Unveiling the actual progress of digital building permit: getting awareness through a critical state of the art review, Build. Environ., 213, 2022.
  53. Corenet.Building information modeling (BIM) e-submission. Corenet. https://corenet.gov.sg/general/building-information-modeling-(bim)-e-submission.aspx. Erişim tarihi 26 Ağustos 2024.