KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi / 2025 / Cilt: 40 Sayı: 4

Günışığı olmayan dersliklerde yapay aydınlatma koşullarının kullanıcılar üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi

Fazıla Duyan(DOĞUŞ ÜNİVERSİTESİ, SANAT VE TASARIM FAKÜLTESİ)0000-0002-5380-1157
Elif Kaplan(Fenerbahçe Üniversitesi)0000-0002-0239-2867
Sayfa
2693–2706
Yayın Tarihi
2025-12-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmanın sonuçları, öğrencilerin mevcut yapay aydınlatma koşullarını görsel konfor açısından yetersiz bulduklarını göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Derslik aydınlatması üzerine yapılmış birçok çalışma, öğrencilerin derse odaklanması, anlatılan konuları kavrama ve çizim/yazım/uygulama gibi çalışmaların yapılmasından alınan verim ile aydınlatma arasında yakın ve güçlü bir ilişki olduğunu vurgulamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu bağlamda, özellikle günışığı almayan dersliklerde, yapay aydınlatmanın görsel ve görsel olmayan etkilerinin doğru şekilde planlanması büyük önem taşımaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmanın sonuçları, öğrencilerin mevcut yapay aydınlatma koşullarını görsel konfor açısından yetersiz bulduklarını göstermektedir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Derslik aydınlatması · yapay aydınlatma · fiziksel etki

Özet

Derslik aydınlatması üzerine yapılmış birçok çalışma, öğrencilerin derse odaklanması, anlatılan konuları kavrama ve çizim/yazım/uygulama gibi çalışmaların yapılmasından alınan verim ile aydınlatma arasında yakın ve güçlü bir ilişki olduğunu vurgulamaktadır. Bu bağlamda, özellikle günışığı almayan dersliklerde, yapay aydınlatmanın görsel ve görsel olmayan etkilerinin doğru şekilde planlanması büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma, bir üniversite binasının bodrum katında yer alan ve dış mekânla görsel bağlantısı bulunmayan bir derslikteki yapay aydınlatma koşullarını incelemektedir. Mimarlık, iç mimarlık ve endüstri ürünleri tasarımı bölümü öğrencilerinin kullandığı bu derslikte, yapay aydınlatma koşullarının öğrenciler üzerindeki çeşitli etkileri araştırılmıştır. Bu kapsamda, öğrencilerin derslikteki aydınlatma koşullarını değerlendirmeleri amacıyla çevrimiçi bir anket uygulanmış ve çalışmaya 65’i kadın, 39’u erkek olmak üzere toplam 104 öğrenci katılmıştır. Derslikte kullanılan aydınlatma aygıtlarının teknik ölçümleri yapılmış ve derslik DIALux Evo aydınlatma programında modellenmiştir. Elde edilen veriler SPSS istatistiksel analiz programında değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonuçları, öğrencilerin mevcut yapay aydınlatma koşullarını görsel konfor açısından yetersiz bulduklarını göstermektedir. Ayrıca derslikte kullanılan mevcut aydınlatma aygıtlarının kamaşma ve geçici ışık modülasyonu etkisi oluşturduğu belirlenmiştir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Duyan, F., Kaplan, E. (2025). Günışığı olmayan dersliklerde yapay aydınlatma koşullarının kullanıcılar üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Cilt: 40 Sayı: 4, 2693–2706. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1675019

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (55)

  1. Czeisler, C.A., Wright K.P., Influence of light on circadian rhythmicity in humans, Regulation of Sleep and Circadian Rhythms, 149–180, 1999.
  2. Impact of Light on Human Beings. licht.wissen 19. https://www.licht.de/fileadmin/Publications/lichtwissen/1409_LW19_E_Impact-of-Light-on-Human-Beings_web.pdf. March 2014. Erişim tarihi Eylül 22, 2024.
  3. Bao, J., Song, X., Li, Y., Bai, Y., Zhou, Q., Effect of lighting illuminance and colour temperature on mental workload in an office setting, Scientific Reports, 11, 15284, 2021.
  4. Zhang, R., Campanella, C., Aristizabal, S., Jamrozik, A., Zhao, J., Porter, P., Ly, S., Bauer, B.A., Impacts of dynamic LED lighting on the well-being and experience of office occupants, International Journal of Environmental Research and Public Health, 17, 7217, 2020.
  5. Guide to Human Centric Lighting (HCL) for Design and Implementation. licht.wissen 21. https://en.licht.de/fileadmin/Publications/lichtwissen/1809_lw21_E_Guide_HCL_web.pdf. 2020. Erişim tarihi Ocak 2025.
  6. Van Bommel, W.J.M., Van Den Beld, G.J., Lighting for work: A review of visual and biological effects, Lighting Research and Technology, 36 (4), 255-269, 2004.
  7. Bellia, L., Diglio, F., Fragliasso, F., Office workers’ performance and satisfaction with the luminous environment under standard and daylight mimicking LEDs, Journal of Building Engineering, 97, 110942, 2024.
  8. Mogas-Recalde, J., Palau, R., Classroom lighting and its effect on student learning and performance: Towards smarter conditions, Proceedings of the 5th International Conference on Smart Learning Ecosystems and Regional Development, 3-12. 10 September 2020.
  9. Light and lighting - Lighting of work places - Part 1: Indoor work places, EN 12464-1. European Committee for Standardization. Brussels: CEN, 2021.
  10. Tanner, C.K., Explaining relationships among student outcomes and the school's physical environment, Journal of Advanced Academics, 19 (3), 444-471, 2008.
  11. Barkmann, C., Wessolowski, N., Schulte-Markwort, M., Applicability and efficacy of variable light in schools. Physiology & Behavior, 105 (3), 621–627, 2012.
  12. Samani, S. A., The impact of indoor lighting on students’ learning performance in learning environments: A knowledge internalization perspective University of Applied Sciences, International Journal of Business and Social Science, 3 (24), 127–136, 2012.
  13. Küçük, S., Aydınlatma ve ışığın insan yaşam ve sağlığı üzerindeki etkileri, Journal of Medical Sciences 2023, 4 (3) 95-102, 2023.
  14. Mott, M.S., Robinson, D.H., Walden, A., Burnette, J., Rutherford, A.S., Illuminating the effects of dynamic lighting on student learning, Sage Open, 2 (2), 1-9, 2012.
  15. Bayram, İ., Akboğa Kale, Ö., Baradan, S., Eğitim binalarının aydınlatma performansı açısından değerlendirilmesi, DÜMF Mühendislik Dergisi, 11 (2), 783-798, 2020.
  16. Keis, O., Helbig, H., Streb, J., Hille, K., Influence of blue-enriched classroom lighting on students׳ cognitive performance, Trends in Neuroscience and Education, 3 (3-4), 86-92, 2014.
  17. Zhou, A., Pan, Y., Effects of indoor lighting environments on paper reading efficiency and brain fatigue: an experimental study, Frontiers in Built Environment, 9, 1303028, 2023.
  18. Quiles-Rodríguez, J., Palau, R., Effects of colored lighting on learning processes: Towards a smart classroom, Journal of Technology and Science Education,14 (2), 484–506, 2024.
  19. Rajae-Joordens, R.J.E., Hanique, I., The Effect of Colored Light on Arousal and Valence in Participants Primed with Colored Emotional Pictures, Sensing Emotions Philips Research Book Series, Springer Netherlands, 65-84, 2010.
  20. Kombeiz, O., Steidle, A., Facilitation of creative performance by using blue and red accent lighting in work and learning areas, Ergonomics, 61 (3), 456–463, 2018.
  21. Schreiber, M.E., Lighting alternatives: Considerations for child care centers, Young Children, 51 (4), 11-13, 1996.
  22. Rittner, H., Robbin, M., Color and light in learning, School Planning &Management, 41(2), 57–58, 60-61, 2002.
  23. Woolner, P., Hall, E., Higgins, S.E., McCaughey, C., Wall, K., A sound foundation? What we know about the impact of environments on learning and the implications for Building Schools for the Future, Oxford Review of Education, 33 (1), 47–70, 2007.
  24. International Commission on Illumination, ILV: International Lighting Vocabulary, CIE S 017:2020, https://cie.co.at/eilvterm/17-22-092. Erişim tarihi: Şubat 20, 2025.
  25. Jaén, M., Sandoval, J., Colombo, E., Troscianko, T., Office workers’ visual performance and temporal modulation of fluorescent lighting, LEUKOS The Journal of the Illuminating Engineering Society of North America, 1 (4), 27–46, 2005.
  26. Winterbottom, M., Wilkins, A.J., Lighting and discomfort in the classroom, Journal of Environmental Psychology 29 (1), 63-75, 2009.
  27. Wilkins, A.J., Nimmo-Smith, I., Slater, A.I., Bedocs, L., Fluorescent lighting, headaches and eyestrain, Lighting Research & Technology, 21 (1), 11-18, 1989.
  28. Osgood, C.E., Suci, G.J., Tannenbaum P.H., The Measurement of Meaning, University of Illinois Press, Illinois, 1957.
  29. Castilla, N., Llinares, C., Bisegna, F., Blanca-Giménez, V., Affective evaluation of the luminous environment in university classrooms, Journal of Environmental Psychology, 58, 52-62, 2018.
  30. Yıldırım, K., Hidayetoglu, M.L., Capanoğlu, A., Effects of interior colors on mood and preference: Comparisons of two living rooms, Perceptual and Motor Skills, 112 (2), 509-524, 2011.
  31. Kaya, N., Weber, J.M., Cross-cultural differences in the perception of crowding and privacy regulation: American and Turkish students, Journal of Environmental Psychology, 23 (3), 301-309, 2003.
  32. Kaplan, E., Bürolarda ışığın görsel ve görsel olmayan etkilerini dikkate alan aydınlatma tasarımına yönelik bir yaklaşım, Doktora Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, 2022.
  33. IEEE Recommended practices for modulating current in high-brightness LEDs for mitigating health risks to viewers, IEEE Standard 1789-2015.
  34. U.S. Department of Energy. Practice Energy Efficiency&Renewable Energy. Flicker: Understanding the New IEEE Recommended Practice. https://www.energy.gov/sites/default/files/2022-11/ssl-miller-lehman_flicker_lightfair2015.pdf. Yayın tarihi Mayıs, 2015. Erişim tarihi Eylül 18, 2024.
  35. LED Professional. Flicker: Standards and Test Methods. https://www.led-professional.com/resources-1/articles/flicker-standards-and-test-methods. Erişim tarihi Kasım 6, 2024.
  36. Acuity Brands. Flicker Performance in LED Lighting. https://insights.acuitybrands.com/eldoled-blog/article-flicker-performance-in-led-lighting. Erişim tarihi Mart 15, 2024.
  37. Cortina, J.M., What is coefficient alpha? An examination of theory and applications, Journal of Applied Psychology, 78 (1), 98, 1993.
  38. Tavakol, M., Dennick, R., Making sense of Cronbach's alpha, International Journal of Medical Education, 2, 53, 2011.
  39. Taber, K.S., The use of Cronbach’s alpha when developing and reporting research instruments in science education, Research in Science Education, 48, 1273-1296, 2018.
  40. George, D. Mallery, M., SPSS for Windows Step by Step: A Simple Guide and Reference, Boston by Allyn & Bacon, Boston, 2010.
  41. Viola, A.U., James, L.M., Schlangen, L.J.M., Dijk, D.J., Blue-enriched white light in the workplace improves self-reported alertness, performance and sleep quality, Scandinavian Journal of Work Environment & Health, 34 (4), 297–306, 2008.
  42. Mills, P.R., Tomkins, S.C., Schlangen, L.J.M., The effect of high correlated colour temperature office lighting on employee wellbeing and work performance, Journal of Circadian Rhythms, 5 (2), 2007.
  43. Baniya, R.R., Tetri, E., Halonen, L., A study of preferred illuminance and correlated colour temperture for LED Office lighting, Light and Engineering, 23 (3), 39-47, 2015.
  44. Bao, J., Song, X., Li, Y., Bai, Y., Zhou, Q., Effect of lighting illuminance and colour temperture on mental workload in an office setting, Scientific Reports, 11, 15284, 2021.
  45. Shamsul, B.M.T., Sia, C.C., Ng, Y.G., Karmegan, K., Effects of light’s colour temperatures on visual comfort level, task performances, and alertness among students, American Journal of Public Health Research, 1 (7), 2013.
  46. Yang, W., Jeon, J.Y., Effects of correlated colour temperature of LED light on visual sensation, perception, and cognitive performance in a classroom lighting environment, Sustainability, 12, 4051, 2020.
  47. Giang, D.T., Duong, P.H., Optimizing classroom lighting: Balancing illuminance uniformity and glare control with Led technology, VNU Journal of Science: Mathematics - Physics, 40 (3), 2024.
  48. Yavuz, C., Aksoy Tırmıkçı, C., Fotometrik flicker olayının insana etkileri ve bunların tıbbi olmayan tespit yöntemleri, Academic Platform Journal of Engineering and Science, 9 (1), 223-228, 2021.
  49. Wilkins, A., Veitch, J., Lehman, B., LED lighting flicker and potential health concerns: IEEE standard PAR1789 update, IEEE Energy Conversion Congress and Exposition, 171-178, September 2010.
  50. Figueiro, M.G., Steverson, B., Heerwagen, J., Kampschroer, K., Hunter, C.M., Gonzales, K., Plitnick, B., Rea, M.S., The impact of daytime light exposures on sleep and mood in office workers, Sleep Health, 3 (3), 204-215, 2017.
  51. Gregg, D.A., Whole building design guide - windows and glazing. http://www.wbdg.org/resources/windows.php., 2008.
  52. Sanchez-Cano, A., Blasco-Yachemet, L., Orduna-Hospital, E., Aporta, J., Integrative lighting design for educational spaces: Linking spatial distribution and spectral strategies for visual and non-visual control, Buildings, 15 (11), 1779, 2025.
  53. Ulusan, N., Fitöz, İ., Eğitim yapılarında enerji etkin aydınlatma: İstanbul Kağıthane Anadolu Lisesi örneği, Tasarım + Kuram Dergisi, 13 (24), 138-147, 2017.
  54. Nieto-Vallejo, A.E., Camacho, J.E., Cuervo-Pulido, R., Hernandez-Mihajlovic, E., Dynamic lighting system to increase the attention of design students in the classroom, Revista Facultad de Ingeniería, 30 (55), 2021.
  55. Sleegers, P.J.C., Moolenaar, N.M., Galetzka, M., Pruyn, P., Sarroukh, B.E., Van der Zande, B., Lighting affects students’ concentration positively: Findings from three Dutch studies, Lighting Research & Technology, 45 (2), 2012.