KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Türkiye Mesleki ve Sosyal Bilimler Dergisi / 2026 / Cilt: 8

Yoğun Bakım Çalışanlarının İş Sağlığı Ve Güvenliği Risk Algısı: Nitel Bir İnceleme

OCCUPATIONAL HEALTH AND SAFETY RISK PERCEPTION OF INTENSIVE CARE UNIT STAFF: A QUALITATIVE STUDY

Asiye Eroğlu(Isparta uygulamalı bilimler üniversitesi ekonomi ve tönetim anabilim dalı)0009-0004-8792-419X
Perihan Tüzün(Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Isparta Meslek Yüksekokulu)0000-0003-3245-2100
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-06-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Yoğun bakım hemşirelerinin mesleki sağlık ve güvenlik risklerine ilişkin algılarını ve çalışma ortamında karşılaştıkları fiziksel ve psikososyal zorlukları incelemeyi amaçlamaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Sağlık hizmetleri, yüksek düzeyde dikkat, hızlı karar verme ve sürekli fiziksel ile psikolojik dayanıklılık gerektiren bir çalışma alanıdır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yoğun bakım ünitelerinde görev yapan hemşireler; hastaların kritik durumu, yoğun iş yükü, vardiyalı çalışma sistemi ve ani klinik değişiklikler nedeniyle çok sayıda mesleki riskle karşı karşıya kalmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Yoğun bakım hemşirelerinin mesleki sağlık ve güvenlik risklerine ilişkin algılarını ve çalışma ortamında karşılaştıkları fiziksel ve psikososyal zorlukları incelemeyi amaçlamaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:iş sağlığı ve güvenliği · yoğun bakım hemşireleri · mesleki riskler

Özet

Sağlık hizmetleri, yüksek düzeyde dikkat, hızlı karar verme ve sürekli fiziksel ile psikolojik dayanıklılık gerektiren bir çalışma alanıdır. Yoğun bakım ünitelerinde görev yapan hemşireler; hastaların kritik durumu, yoğun iş yükü, vardiyalı çalışma sistemi ve ani klinik değişiklikler nedeniyle çok sayıda mesleki riskle karşı karşıya kalmaktadır. Kesici-delici alet yaralanmaları, enfeksiyon hastalıklarına maruz kalma riski, ergonomik zorlanmalar, çevresel etkenler ve psikososyal stresörler bu risklerin başlıca kaynaklarını oluşturmaktadır. Bu çalışma, ortamında karşılaştıkları fiziksel ve psikososyal zorlukları incelemeyi amaçlamaktadır. Yoğun bakım hemşirelerinin mesleki sağlık ve güvenlik risklerine ilişkin algılarını ve çalışma ortamında karşılaştıkları fiziksel ve psikososyal zorlukları incelemeyi amaçlamaktadır.

Abstract

Healthcare services constitute a field of work that requires a high level of attention, rapid decision-making, and continuous physical and psychological resilience. Nurses working in intensive care units are exposed to numerous occupational risks due to the critical condition of patients, heavy workload, shift-based working schedules, and sudden clinical changes. Sharps injuries, the risk of infectious diseases, ergonomic strain, environmental factors, and psychosocial stressors represent the main sources of these risks. This study aims to examine intensive care nurses’ perceptions of occupational health and safety risks, as well as the physical and psychosocial challenges they experience in the workplace.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Eroğlu, A., Tüzün, P. (2026). Yoğun Bakım Çalışanlarının İş Sağlığı Ve Güvenliği Risk Algısı: Nitel Bir İnceleme. Türkiye Mesleki ve Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 8. https://doi.org/10.46236/jovosst.1904886

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (63)

  1. Ağar, A. (2021). Çalışma hayatında biyolojik risk faktörleri ve Covid-19. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi/ Journal ofPublicHealthNursing, 3(2).
  2. Ağuş, M. ve Akbel, E. (2020). Sağlık çalışanlarında fiziksel risk etmenlerinin değerlendirilmesi. OHS Academy: İş Sağlığı ve Güvenliği Akademi Dergisi, 3(3), 230–237. https://doi.org/10.38213/ohsacademy.782772.
  3. Akarsu Cengiz, S. F., & Öztürk, Z. (2023). Kamu hastanelerinde çalışan sağlık personelinin iş güvenliği açısından çalıştıkları ortam hakkındaki görüşleri. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 58(1), 147–166. https://doi.org/10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.23.02.2022.
  4. Alibasic, B. ve Dost, A. (2024). Nurses’ perception of occupationalsafetyduringthe COVID-19 pandemic. Journal of Samsun HealthSciences, 9(1), 109–126. https://doi.org/10.47115/jshs.1220954.
  5. Alkan, D. (2019). Türk İş Hukukunda alternatif çözüm yolları [Yüksek Lisans Tezi]. Maltepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  6. Atar, B., Fandaklı, S., & Yıldızlar, H. Y. (2022). Sağlık çalışanlarının maruz kaldığı tehlikeler, riskler ve iş kazaları. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 11(4), 1637–1643. https://doi.org/10.37989/gumussagbil.1095757.
  7. Balkır, Z.G. (2012). İşverenin İş Sağlığı ve Güvenliği Organizasyonu. Sosyal Güvenlik Dergisi, 2 (1), 56-91.
  8. Baran, Z., Tekindal, M. ve Özden, D. (2025). Experiences of nursesworking in the COVID-19 intensivecareunit in Turkey: A qualitativestudy. İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 10(3), 351–357. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1603092.
  9. Bayılmış, Ö., & Taş, D. Y. (2015). Sağlık Çalışanlarının İş Sağlığı ve Güvenliğine Yönelik Yaklaşımlarının Değerlendirmesi: Sakarya Örneği. ISGUC The Journal of Industrial Relations and Human Resources, 17(1), 86-117. https://izlik.org/JA59DC33WC.
  10. Beyzadeoğlu, H., & Cengiz, İ. (2013). Sağlık çalışanlarının riskleri ve sağlık takipleri. Sağlık Düşüncesi ve Tıp Kültürü Dergisi, (28), 28–33.
  11. Bozkurt, G., Ören, B., Zengin, N., Ergün, Y., Afacan, S.A., Madenoğlu Kıvanç, M., Keskin, G.K., & Kıraner, E.K. (2019). Bir Kamu Üniversitesine Bağlı Hastanelerin Yoğun Bakım Ünitelerinde Çalışan Hemşirelerin Profili.Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi, 23(2), 73-80. https://izlik.org/JA42NR88MX.
  12. Bozkurt, S., Yüksel, İ., & Uçkun, G. (2015). İş Sağlığı ve Güvenliği Bilincinin Oluşturulmasında Oryantasyon Eğitiminin Rolü. Ejovoc (Electronic Journal of Vocational Colleges), 5(5), 190-194. https://izlik.org/JA49MF36WM.
  13. Buzak, A., Ağuş, M. ve Celep, G. (2019). Sağlık Çalışanlarında Ergonomik Risklerin Değerlendirilmesi. Uşak Üniversitesi Fen ve Doğa Bilimleri Dergisi, 2, 84–90.
  14. Creswell, J. W. (2020). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni (5. Baskı; M. Bütün ve S. B. Demir, Çev. Ed.). Siyasal Kitabevi.
  15. Çalışkan, D. (2016). Sağlık Çalışanlarının Sağlığı. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi. https://acikders.ankara.edu.tr/pluginfile.php/70170/mod_resource/content/0/D1-Sa%C4%9Fl%C4%B1k%C3%87al%C4%B1%C5%9Fanlar%C4%B1n%C4%B1nSa%C4%9Fl%C4%B1%C4%9F%C4%B12016.pdf (5 Aralık 2026 tarihinde erişilmiştir).
  16. Danır, B., & Dedeoğlu Demir, B. (2026). The Effect of Ompetency Levels on Care Behaviors of Nurses Working in Intensive and Critical Care Units: A Multicenter Study. Journal of Intensive Care Nursing, 30(1), 1–12.
  17. Dayan, S. ve Öngel, V. (2016). İş Sağlığı ve Güvenliği Uygulamalarının Sağlık Çalışanları Tarafından Değerlendirilmesi: Bir Özel Hastane Örneği. Sağlık Ekonomisi Sempozyumu (s. 479). İstanbul, Türkiye.
  18. Erbaş, M. S. (2023). Türkiye’de Kamu Sağlık Çalışanlarının Sağlığı ve Güvenliğinin Sağlıkta Kalitenin Artırılmasında Önemi.Sağlıkta Performans ve Kalite Dergisi, 20(2), 53-96. https://izlik.org/JA38XA48NH.
  19. Ergül, M. (2006). İş Güvenliği ve Risk Değerlendirme Uygulamaları. Martı Ajans.
  20. Esin, M. N., & Sezgin, D. (2012). Yoğun Bakım Ortamında Çalışan Güvenliği: Yoğun Bakım Hemşirelerinin Çalışma Ortamı ve Mesleki Riskleri. Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi, 16(1), 14-20. https://izlik.org/JA58FK25ZD
  21. European Commission (2002). Guidance on Work-Related Stress-Spice of Life or Kiss of Death? Luxembourg: Office for Official Publications of the European Communities. https://eur-lex.europa.eu/resource.html?uri=cellar:9f53b8c2- 75a1-404a-851f65d4b826d528.0005.02/DOC_2&format=PDF.
  22. Gül, G., & Seren İntepeler, Ş. (2021). Yoğun Bakım Ünitesindeki Monitör Alarmları ve Hemşirelerin Alarm Yönetimi: Gözlemsel Çalışma. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi, 8(3), 429–438. https://doi.org/10.5222/SHYD.2021.62465
  23. Gültekin, Ö. (2018). İş sağlığı ve güvenliği (1. Basım). Atlas Akademik Basım Yayın.
  24. Gürer, A. (2018). Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Güvenliği. Sağlık Hizmetleri ve Eğitimi Dergisi, 2(1), 9-14. https://doi.org/10.26567/JOHSE.2018142107
  25. International LabourOrganization. (2011). Occupational safety and health management systems: A tool for continua limprovement. International Labour Office. https://www.ilo.org (12 Aralık 2025 tarihinde alınmıştır).
  26. Uluslararası Çalışma Örgütü. (2024). İş kazaları ve meslek hastalıklarının incelenmesi: İş müfettişleri için pratik bir rehber. Uluslararası Çalışma Örgütü ( 24 Ocak 2026 tarihinde erişilmiştir.)
  27. Kacır, E. ve Taçgın, E. (2017). İş Sağlığı ve Güvenliği Kapsamında Proaktif Yaklaşım Üzerine Risk Değerlendirmesi ve Bazı Öneriler.TheJournal of Marmara SocialResearch, 12, 2–16.
  28. Karan Buturak, G., & Yapıcı, N. (2022). Kamu Sağlık Kurumlarında Farklı Risk Analiz Yöntemlerinin İncelenmesi: Örnek Bir Uygulama. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 37(3), 753–764.
  29. Kaya, B., & Yapar, K. (2024). Hemşirelerin İş Sağlığı ve Güvenliği Yeterlilik Algısının Çalışma Ortamı Kaynaklı Risklere Karşı Tutumuna Etkisi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 13(1), 252-262. https://doi.org/10.37989/gumussagbil.1366920.
  30. Kebat, M. (2025, 15 Haziran). Psikososyal Riskler ve İş Sağlığı.TETKİK İş Güvenliği ve Sağlığı Eğitim Danışmanlık Tic. Ltd. Şti.https://tetkik.com.tr/2025/06/15/31050/
  31. Kırılmaz, H., Yorgun, S. ve Atasoy, A. (2016). Sağlık Çalışanlarında Psikososyal Risk Faktörlerini Belirlemeye Yönelik Bir Araştırma. International Journal of CulturalandSocialStudies, 2(Özel Sayı 1).
  32. Kocatepe, V., Yıldırım, D. ve Türkmenoğlu, A. (2025). Evaluation of Occupational Safety and Influencing Factors Among Nurses Working in Internal Medicine Clinics. BMC Nursing, 24, 1517. https://doi.org/10.1186/s12912-025-04153-y.
  33. Krippendorff, K. (2013). Content analysis: An Introduction Toits Methodology (3rd ed.). ThousandOaks, CA: Sage.
  34. Kurt, M., & Yazıcı, G. (2021). Yoğun Bakım Ünitesinde Sık Görülen Sağlık Hizmetiyle İlişkili Enfeksiyonların Önlenmesinde Kanıta Dayalı Uygulamalar. Türkiye Sağlık Araştırmaları Dergisi, 2(3), 25-44. https://izlik.org/JA22HU34WW
  35. Kurttekin, A., & Taçgın, E. (2020). Sağlık Hizmetlerinde İş Kazaları ve Kesici-Delici Alet Yaralanma Araştırmaları Üzerine Bir Değerlendirme. Sağlıkta Performans ve Kalite Dergisi, 17(2), 135-182. https://izlik.org/JA92XK87AR.
  36. Morgan, P. M. (2006). International Security Problemsand Solutions. CQ Press.
  37. Muleta, K., Kasse, T., Ayele, G., Haftu, D. ve Agegnehu, Y. (2025). Understanding Healthcare Workers’ Risk Perceptionand Responseto Healthcare Waste. BMC Health Services Research, 25, 1019. https://doi.org/10.1186/s12913-025-13142-5.
  38. Neuman, W. L. (2013). Sosyal Araştırma Yöntemleri: Nitel ve Nicel Yaklaşımlar (7. baskı). PearsonEducation.
  39. National Institute for Occupational Safety and Health. (2019). Healthcare workers. CentersforDisease Control andPrevention. https://www.cdc.gov/niosh/topics/healthcare/.
  40. Ozvurmaz, S., & Öncü, A. (2018). Vardiyalı ve Nöbet Sistemi Şeklinde Çalışma Düzeninin Hemşireler Üzerine Etkisi. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 2(1), 39-46. https://izlik.org/JA48RP87DW
  41. Özcan, A. B. (2011). Uluslararası Güvenlik Sorunları ve ABD'nin Güvenlik Stratejileri. Selçuk Üniversitesi İİBF Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 22, 451–470.
  42. Özdemir, L. (2014). Yoğun Bakım Ünitelerinde Skorlama Sistemlerinin Kullanımı. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 1(2), 91–100.
  43. Özkan, Ö. ve Emiroğlu, O. N. (2006). Organisation &Stress-World Health Organization. http://www.who.int/occupational_health/p ublications/en/oehstress.pdf. ( 11 Haziran 2026 tarihinde erişilmiştir.)
  44. Rollas, K. (2017). Yoğun Bakım Yapılanması. Göğüs Hastalıkları, 125.
  45. Samancıoğlu, S., Ünlü, D. ve Durmaz Akyol, A. (2013). Yoğun Bakımda Çalışan Hemşirelerin Kesici-Delici Aletle Yaralanma Durumları. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 16(1), 43–50.
  46. Salar, T. (2022). Hastane Öncesi Acil Sağlık Çalışanlarının Karşılaştığı Mesleki Riskler ve Risk Yönetimi. GAB Akademi, 2(3), 72-92. https://izlik.org/JA32NT88PA
  47. Sargutan, A. E. (2005). Sağlık Sektörü ve Sağlık Sistemlerinin Yapısı. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 8(3), 395-422.
  48. Sevencan, F. ve Çilingiroğlu, N. (2007). Sağlık Alanındaki Araştırmalarda Kullanılan Niteliksel Veri Toplama Yöntemleri. Toplum Hekimliği Bülteni, 26(1), 1-6.
  49. Sipahi, M., Bolat, E., Kantekin, Ç. ve Öztürk, S. (2014). Üçüncü Seviye Yoğun Bakım Ünitesinin İlk Yıl Değerlendirmesi. Bozok Tıp Dergisi, 4(2), 41–44. https://doi.org/10.16919/btd.90130
  50. T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. (2009). İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin Tehlike Sınıfları Listesi Tebliği. Resmî Gazete, 27414.
  51. Tepe, S. (Ed.). (2023). Sağlık Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği. Akademisyen Kitabevi.
  52. T.C. Sağlık Bakanlığı. (2011). Yataklı Sağlık Tesislerinde Yoğun Bakım Hizmetlerinin Uygulama Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ. Resmî Gazete, 28000, 20 Temmuz 2011. (12 Haziran 2026 tarihinde erişilmştir.)
  53. Türnüklü, A. (2000). Eğitimbilim Araştırmalarında Etkin Olarak Kullanılabilecek Nitel Bir Araştırma Tekniği: Görüşme. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 24, 543-559.
  54. Tüzüner, V. L., & Özaslan, B. Ö. (2011). Hastanelerde İş Sağlığı ve Güvenliği Uygulamalarının Değerlendirilmesine Yönelik Bir Araştırma. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 40(2), 138–154.
  55. Uslu, F., & Demir, E. (2023). Nitel Bir Veri Toplama Tekniği: Derinlemesine Görüşme. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 40(1), 289-299.
  56. Ünal, H. G., Gök, A., & Gök, K. (2008). Türkiye’de İş Kazalarının Sektörler ve Meslekler Bazında Analizi. Journal of Science and Technology of Dumlupınar University, 15, 97-108. https://izlik.org/JA34MA42CN.
  57. Work Organisation &Stress-World Health Organization. http://www.who.int/occupational_health/p ublications/en/oehstress.pdf.(11 Haziran 2026 tarihinde erişilmiştir.)
  58. World HealthOrganization (WHO). (1946). Constitution of the World HealthOrganization. https://www.who.int/about/governance/constitution (12 Aralık 2025 tarihinde alınmıştır.)
  59. Xiong, W., Liao, C., Zhang, C., Liang, Y., Xiong, W. ve Zhu, A. (2024). Sense of Job Security Among Nurses. BMJ Open, 14(4), e081169. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2023-081169.
  60. Yaman, Y., & Coşkun, A. (2020). İş kazaları ve sonuçlarının Türkiye ve İstanbul düzeyinde incelenmesi. ABMYO Dergisi, 15(60), 363–377.
  61. Yener Aydın, B., & Doğan, A. (2020). İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerine Yönelik Çalışan Algılarının Belirlenmesi. Beykoz Akademi Dergisi, 8(2), 1-19. https://izlik.org/JA86BN67SL.
  62. Yıldırım, N., & Bebek, S. (2024). Hastanede Meydana Gelen İş Kazalarının İncelenmesi: Erzurum Şehir Hastanesi Örneği. Karaelmas Journal of Occupational Health and Safety, 8(2), 105-113. https://doi.org/10.33720/kisgd.1501985
  63. Yılmaz, M. (2004). Yoğun Bakım Ünitesi Personelinin Yapılandırılması ve İnfeksiyon Açısından Önemi. Türk Yoğun Bakım Derneği Dergisi, 2(2), 24–26.