Dergiler / Turkish Studies (Elektronik) / 2014 / Cilt: 9 - Sayı: 7

ANADOLU SELÇUKLU DEVLETİNİN YIKILMASINDA KALENDERİ GRUPLARIN ROLÜ

THE ROLE OF KALENDAR GROUPS IN COLLAPSE OF THE ANATOLIAN SELJUK STATE

Sayfa
117–134
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ayrıca Moğollar ile Kalenderiler arasında var olan bu yakınlığın sebepleri, tarafların bu ittifaktan beklentileri ile Anadolu'da meydana getirdiği etkiler ve sonuçlar değerlendirilecektir

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Anadolu'da Moğollarla mücadele eden dini ve sosyal zümrelerin yanında Moğol tahakkümüne karşı herhangi bir muhalefet göstermeyen, o dönemin siyasi ve askeri gücü olan Moğollarla beraber hareket eden tasavvufi zümreler de bulunuyordu.
📊
Temel Bulgular & Veri:Daha sonra Anadolu'nun istilasında ve İlhanlı hâkimiyeti döneminde Moğollarla ilişkileri, Moğolların dini siyasetindeki rolleri, Moğol muhalifi zümrelerle mücadeleleri ile Anadolu'da Moğollara yaptıkları askeri, idari ve dini hizmetlerinin Anadolu Selçuklu Devletinin yıkılmasındaki etkileri ele alınacaktır.
💡
Sonuç & Katkı:Ayrıca Moğollar ile Kalenderiler arasında var olan bu yakınlığın sebepleri, tarafların bu ittifaktan beklentileri ile Anadolu'da meydana getirdiği etkiler ve sonuçlar değerlendirilecektir
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Anadolu'da Moğollarla mücadele eden dini ve sosyal zümrelerin yanında Moğol tahakkümüne karşı herhangi bir muhalefet göstermeyen, o dönemin siyasi ve askeri gücü olan Moğollarla beraber hareket eden tasavvufi zümreler de bulunuyordu. Anadolu'nun istilasında fikren ve askeri güç olarak Moğollara destek veren, Moğol kadrolarında bizzat görev alarak, istilaya katkı sağlayan veya Anadolu'yu istila eden Moğollara karşı itaati savunan tasavvufi zümreler ve topluluklar da vardı. Bir tarafta meşreplerini Anadolu'da yaymak ve hâkim zümre olarak söz sahibi olmak isteyen Kalenderiler gibi tasavvufi gruplar mevcutken, diğer tarafta istila ettikleri ülkeye tamamen hükmetmek isteyen, kendilerine muhalif dini zümrelere karşı destekçilere ihtiyaç duyan Moğollar duruyordu. Kalenderi gruplar olarak ele aldığımız Cavlakî, Haydârî ve Rufâîler Anadolu'yu hâkimiyetleri altına almaya çalışan Moğolların yanında yer alarak diğer dini zümrelere karşı üstünlük sağlıyorlardı. Bu zümreler istilada takındıkları tavırlarıyla, Anadolu Selçuklu Devleti'nin yıkılmasında büyük bir rol oynuyorlardı. Bu çalışmamızda öncelikle Anadolu'da Kalenderi grupların varlığına kısaca değinilecektir. Daha sonra Anadolu'nun istilasında ve İlhanlı hâkimiyeti döneminde Moğollarla ilişkileri, Moğolların dini siyasetindeki rolleri, Moğol muhalifi zümrelerle mücadeleleri ile Anadolu'da Moğollara yaptıkları askeri, idari ve dini hizmetlerinin Anadolu Selçuklu Devletinin yıkılmasındaki etkileri ele alınacaktır. Ayrıca Moğollar ile Kalenderiler arasında var olan bu yakınlığın sebepleri, tarafların bu ittifaktan beklentileri ile Anadolu'da meydana getirdiği etkiler ve sonuçlar değerlendirilecektir

Abstract

In Anatolia, besides religious and social clans fighting with Mongols, there were mystical clans who were not showing any opposition against Mongol invasion of Anatolia and moving together with Mongols who were the political and military power of the age. In the invasion of Anatolia, there were also some mystical clans and groups who supported Mongols in idealy and militarily, and also they contributed the invasion by taking part in Mongols ide or claimed the obedience to the Mongol Mongols who invaded Anatolia. On one side while there were some mystical groups as Kalenderies, wishing to spread their ideas and being dominant group by having word on Anatolia, on the other side Mongols were wishing to dominate entirely on the country which they invaded and needed some supporters against the clans resuming themselves. Kalender groups such as Cavlaki, Haydari and Rufais were acting with Mongols, who wanted to be dominant in Anatolia, and they were providing superioty over other religious clans. These clans were playing a major role in collapse of The Anatolian Seljuk State by their attitude fort he invasion. In this study primarily, the existance of Kalender groups in Anatolia will be discussed briefly. Then, in the invasion of Anatolia and during the dominance of Ilkhanids, the relationship of Kalenders with Mongols, the role of them in Mongols' religious policy, their struggle with the Mongol dissident clans and the effects of their military, administrative and religious contribution to the Mongols in collapse of the Anatolian Seljuk State will be discussed. In addition the reasons of this closeness that exsists between Mongols and Kalenders, the expectations of parts from this alliance and the results and the effects in Anatolia will be examined

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

AKKUŞ, M. (2014). ANADOLU SELÇUKLU DEVLETİNİN YIKILMASINDA KALENDERİ GRUPLARIN ROLÜ. Turkish Studies (Elektronik), Cilt: 9 - Sayı: 7, 117–134. https://ajindex.com/articles/106712

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (10)

  1. AKKUŞ, Mustafa, "Ulu Arif Çelebi Dönemi Mevleviliğin Gelişmesinde İlhanlıların Etkisi" "Der Einfluss der Ilkhane auf die Entwicklung des Mevlevi-Ordens in der Zeit Ulu von Arif Çelebi", Forschungszeitschrift Über Alevitentum Und Bektaschitendum Hausen (Wied) Deutschland, 2012. VII. S.78-100. -------------, "Ermenilerin İlhanlı Dini Siyasetindeki Rolleri", S.Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, S.31, Konya 2012, s.205-221 Ahi Evren'in Moğol Tahakkümüne Bakışı ve Ahilerin Moğol Karşıtlığının Sebepleri, II. Uluslararası Ahilik Sempozyumu 19-20 Eylül 2012
  2. Kırşehir, Cilt: I, s.325-347. -------------, İlhanlıların Anadolu'daki Dini Siyaseti, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Doktora Tezi, Konya 2011 -------------, "İstila Döneminde Anadolu Şehirlerinin Korunmasında Ahiler: Konya ve Ahi Ahmed Şah," Konya Kitabı XIV, İpekyolu Özel Sayı, Ticaret Odası Yayınları, Konya Aralık, 2013, s. 31-45. Anonim Selçuk-Nâme Anadolu Selçukluları Devleti Tarihi III, çev: Feridun Nafiz Uzluk, Uzluk Yayınları, Ankara, 1952.
  3. ATEŞ, Ahmet, "Anadolu'nun Unutulmuş Büyük Bir Şairi: Sayf'al-din Muhammed el-Fergani", Belleten, c.XXIII, S.91,Ankara 1959, s.415-456.
  4. AYNİ, Bedrüddin Mahmut, İkdü'l Cuman fi- Tarih-i Ehli'z-Zaman, Yay: M. Emin I-II, Kahire, 1987-89.
  5. AZAMAT, Nihat, "Kalenderîyye" DİA, c.24, İstanbul, 2001, s.253-256.
  6. AZAVİ, Abbas, Tarihü'l-Irak Beyne'l-Ihtilaleyn I (Hükümetü'l-Moğol), Bağdat Matbaası, Bağdat, 1935
  7. BAYRAM, Mikail, Ahi Evren ve Ahi Teşkilatının Kuruluşu, Damla Matbaası, Konya, 1991. -------------, Anadolu Selçuklular Hakkında Araştırmalar, Kömen Yayınları, Konya 2003 -------------, Sosyal ve Siyasi Boyutlarıyla Ahi Evren-Mevlânâ Mücadelesi, Nüve Kültür Merkezi, Konya, 2005. -------------, Selçuklular Zamanında Kalenderler ve Ahiler Arasındaki İlişkiler," III. Uluslararası Ahi Kültürü Sempozyumu, Kayseri, Ekim 2004, s.1-8. DEVEDARÎ, Baybars, Zübdet'ül-Fikre fî Tarih'il-Hicre, c:IX, haz: Zebide Muhammed Ata', Uyun'ut-Turas, Kahire, 2001.
  8. EBU'L FEREC, Gregory, Abul Farac Tarihi, çev: Ö R. Doğrul, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara, 1999. -------------, Tarih-i Muhtasarüddüvel, çev: Ş.Yatkaya, Maarif Matbaası, İstanbul 1941. EFLÂKÎ, Ahmet, Menakibü'l-Arifin. I-II. çev: Tahsin Yazıcı, Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, İstanbul, 1989
  9. GALSTYAN, A. G., Ermeni Kaynaklarına Göre Moğollar, çev. İlyas Kamalov, Yeditepe Yayınları, İstanbul 2005.
  10. GÖLPINARLI, Abdülbaki, Mevlânâ Celâleddin, İnkılâp Kitapevi, İstanbul 1999. -------------, Yunus Em