KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi / 2026 / Cilt: 16 Sayı: 1

Türkiye’nin Paranormal Turizm Potansiyeli

Paranormal Tourism Potential of Turkey

Emine Şimşek Evren(Gümüşhane Üniversitesi, Turizm Fakültesi)0000-0002-9531-5261
Sayfa
286–299
Yayın Tarihi
2025-01-29
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular Türkiye’nin her coğrafi bölgesinde en az bir paranormal destinasyon adayının bulunduğunu ve toplam 24 destinasyonun geliştirilebileceğini göstermiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Paranormal turizm, son yıllarda İngiltere ve ABD başta olmak üzere dünya genelinde gelişme gösteren turizm çeşitlerinden biridir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bulgular Türkiye’nin her coğrafi bölgesinde en az bir paranormal destinasyon adayının bulunduğunu ve toplam 24 destinasyonun geliştirilebileceğini göstermiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Destinasyon planlama kapsamında ise Türkiye’nin çeşitli yerlerinde bulunan terk edilmiş köyler ve dokuz destinasyon önerisi ile öne çıkan İstanbul’un avantajlı konumda olduğu tespit edilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Paranormal İnançlar · Paranormal Turizm · Turizm Potansiyeli

Özet

Paranormal turizm, son yıllarda İngiltere ve ABD başta olmak üzere dünya genelinde gelişme gösteren turizm çeşitlerinden biridir. Ancak Türkiye, sahip olduğu paranormal inanış ve alan çeşitliliğine rağmen henüz bu alanda gelişim göstermiş bir ülke konumunda değildir. Bu noktadan hareketle çalışmada Türkiye’nin paranormal turizm potansiyelinin tespit edilmesi ve paranormal turizm kavramına dikkat çekilmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma tekniklerinden doküman incelemesi kapsamında yürütülen çalışmada internette yer alan sosyal içerik platformları, haber siteleri vb. platformlarda sunulan içeriklerin betimsel analizi yapılmıştır. Betimsel analiz kapsamında üç tema belirlenmiştir: öne çıkan iller, paranormal hikâye türü, destinasyon planlama. Bulgular Türkiye’nin her coğrafi bölgesinde en az bir paranormal destinasyon adayının bulunduğunu ve toplam 24 destinasyonun geliştirilebileceğini göstermiştir. Bölge bazında Marmara (14 destinasyon), il bazında İstanbul (9 destinasyon) paranormal alan sayısı açısından öne çıkmaktadır. Paranormal hikâye türü açısından, tespit edilen destinasyonların 11’inin gizemli olay, 7’sinin cin, 5’inin ruh/peri, 1’inin yaratık hikayesi içerdiği belirlenmiştir. Destinasyon planlama kapsamında ise Türkiye’nin çeşitli yerlerinde bulunan terk edilmiş köyler ve dokuz destinasyon önerisi ile öne çıkan İstanbul’un avantajlı konumda olduğu tespit edilmiştir.

Abstract

Paranormal tourism is one of the types of tourism that has developed worldwide in recent years, especially in the UK and the USA. However, despite the diversity of paranormal beliefs and areas, Turkey is not yet a developed country in this field. Starting from this point, the study aims to determine Turkey's paranormal tourism potential and draw attention to the concept of paranormal tourism. In the study conducted within the scope of document analysis, one of the qualitative research techniques, social content platforms, news sites, etc. on the internet were examined. A descriptive analysis of the content offered on the platforms was conducted. Within the scope of descriptive analysis, three themes were determined: prominent provinces, paranormal story type, destination planning. The findings showed that there is at least one paranormal destination candidate in every geographical region of Turkey and a total of 24 destinations can be developed. Marmara (14 destinations) on a regional basis and Istanbul (9 destinations) on a provincial basis stand out in terms of the number of paranormal areas. In terms of paranormal story type, it was determined that 11 of the detected destinations contained a mysterious event, 7 contained a jinn story, 5 contained a spirit/fairy story, and 1 contained a creature story. Within the scope of destination planning, it has been determined that Istanbul with its nine destinations is in an advantageous position. In addition, some abandoned villages in various parts of Turkey may also be considered priority areas.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Evren, E. Ş. (2025). Türkiye’nin Paranormal Turizm Potansiyeli. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi, Cilt: 16 Sayı: 1, 286–299. https://doi.org/10.36362/gumus.1520621

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (52)

  1. Akyurt Kurnaz, H. & Kılıç, B. (2019). Paranormal Turizm. A. Kurnaz & B. Kılıç (Eds), “in” Sıra Dışı Turizm (pp. 11-28). Ankara: Detay Yayıncılık.
  2. Arslan, M. (2010). Paranormal inanç ölçeğinin Türkçe versiyonunun geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. İ.Ü. İlahiyat Fakültesi Dergisi. 1(2), 23-40.
  3. Arslan, M. (2015). Postmodern yeni dinsel kimlik ve paranormal inançlar. Milel ve Nihal, 12(2), 55-72.
  4. Babür Tosun, N., & Karşu Cesur, D. K. (2018). Tüketimin paranormali: gösterişçi tüketim ve paranormal inanç ilişkisi. Öneri Dergisi, 13(49), 167-186.
  5. Basaraba, N. (2024) The rise of paranormal investigations as virtual dark tourism on youtube. Journal of Heritage Tourism, 19(2), 287-309.
  6. Baytok, A., Pelit, E., & Soybalı, H. H. (2017). Alternatif turizm mi turizmde çeşitlilik mi? Kavramsal bir değerlendirme. Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, ÖS-IV, 1-14.
  7. Beyaz, D. (2017). Paranormal turizm bağlamında Tırnava cadıları. Uluslararası Turizm Ekonomi ve İşletme Bilimleri Dergisi, 1(2), 42-48.
  8. Beyaz, D. (2018). Paranormal “gastronomi”. Uluslararası Turizm Ekonomi ve İşletme Bilimleri Dergisi, 2(2), 523-527.
  9. Bridgstock, M. (2009). Beyond belief: Skepticism, science and the paranormal. Melbourne: Cambridge University Press.
  10. Ceran, Z., & Aslan, C. (2020). Paranormal inanışlar, davranışlar ve eğitim. Muhafazakâr Düşünce Dergisi, 16(Özel Sayı-1), 118-141.
  11. Cumhuriyet Gazetesi (2023). İzmir'in hayalet köyü. Paranormal olayların yaşandığı iddiası Youtuberları bu köye akın ettiriyor. https://www.cumhuriyet.com.tr/yasam/izmirin-hayalet-koyu-paranormal-olaylarin-yasandigi-iddiasi-youtuberleri-bu-koye-akin-ettiriyor-2112796 Erişim Tarihi: 07.03.2024
  12. Çetinkaya, G. (2019). Türk masallarında korkunun sembolik kodları. International Journal of Language Academy, 5(21), 407-419.
  13. Dancausa, G., Hernández, R. D. & Pérez, L. M. (2023). Motivations and constraints for the ghost tourism: A case study in Spain. Leisure Sciences, 45(2), 156-177.
  14. Drinkwater, K. G., Dagnall, N., Denovan, A., & Williams, C. (2021). Paranormal belief, thinking style and delusion formation: a latent profile analysis of within-ındividual variations in experience-based paranormal facets. Frontiers in Psychology, 12, 1-16.
  15. Drinkwater, K., Massullo, B., Dagnall, N., Laythe, B., Boone, J., & Houran, J. (2020). Understanding consumer enchantment via paranormal tourism: Part I—Conceptual review. Cornell Hospitality Quarterly, 63(2), 195-215.
  16. Erdem, R., Korucu, K. S., & Eroymak, S. (2019). Sağlık çalışanlarının paranormal inançları ile iş-yaşam tatmini arasındaki ilişki. OPUS International Journal of Society Researches, 14(20), 1649-1679.
  17. Erkuş, A. (2013). Bilimsel araştırma süreci: Davranış bilimleri için. Seçkin Yayıncılık: İstanbul.
  18. Fırat, Ö. H., Güleç, H., & Şahin, Ç. (2019). Okul öncesi dönem çocuklarına yönelik hazırlanan masal ve öykü kitaplarının korku ve şiddet öğeleri açısından incelenmesi. The Journal of Academic Social Science Studies, 6(6 Issue 5), 217-241.
  19. Gallup (2005). Three in four Americans believe in paranormal. https://news.gallup.com/poll/16915/three-four-americans-believe-paranormal.aspx Erişim Tarihi: 05.03.2024
  20. Güzelküçük, Ş., & Türkyılmaz, M. (2020). Masal kitaplarında yer alan korku ve şiddet ögeleri. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(3), 859-878.
  21. Hanks, M. (2016). Haunted heritage: the cultural politics of ghost tourism, populism, and the past. London & New York: Routledge.
  22. Haynes, E. D. (2016). Paranormal tourism: Study of economics and public policy (Yüksek Lisans Tezi). Kansas State University, Manhattan, Kansas.
  23. Holloway, J. (2010). Legend-tripping in spooky spaces: Ghost tourism and ınfrastructures of enchantment. Environment and Planning D: Society and Space, 28(4), 618–637.
  24. Houran, J., Hill, S. A., Haynes, E. D., & Bielski, U. A. (2020). Paranormal tourism: Market study of a novel and ınteractive approach to space activation and monetization. Cornell Hospitality Quarterly, 61(3), 287-311.
  25. Houran, J., Lange, R., & Laythe, B. (2022). Understanding consumer enchantment via paranormal tourism: Part II—Preliminary Rasch validation. Cornell Hospitality Quarterly, 63(2), 216-230.
  26. Ironside, R. (2018). The allure of dark tourism: Legend tripping and ghost seeking in dark places. D. Waskul, D. & M. Eaton (Eds.), “in” The supernatural in society, culture and history (pp. 95-115). Temple University Press. https://rgu-repository.worktribe.com/preview/795836/IRONSIDE%202019%20The%20allure.pdf Erişi Tarihi: 01.03.2024.
  27. Irwin, H. J. (1993). Belief in the paranormal: A review of the empirical literature. Journal of the American Society for Psychical Research. 87, 1–39.
  28. Irwin, H. J. (2009). The psychology of paranormal belief: A researcher's handbook. University of Hertfordshire Press.
  29. Ivanova, P., & Light, D. (2018). ‘It’s not that we like death or anything’: Exploring the motivations and experiences of visitors to a lighter dark tourism attraction. Journal of Heritage Tourism, 13(4), 356–369.
  30. İskender, A. (2023). Paranormal turizm kapsamında Erzurum manyetik yolun değerlendirilmesi. Current Perspectives in Social Sciences, 27(2), 143-151.
  31. Kerr, M. (2015). Scream: Chilling adventures in the science of fear. New York: Public Affairs.
  32. Lee, Y. J. (2021). Tourist behavioural ıntentions in ghost tourism: The case of Taiwan. International Journal of Tourism Research, 23(5), 958-970.
  33. Lindeman, M. & Aarnio, K. (2006). Paranormal beliefs: Their dimensionality and correlates. European Journal of Personality, 20(7), 585-602.
  34. Nagib, S., Hammoud, G., Refai, H., & Bourhan, M. (2017). Baron palace myths: A horror tourism destination in Egypt. Nature Neuroscience, 20(4), 501-503.
  35. Obradović, S., Pivac, T., Besermenji, S., & Tešin, A. (2021). Possibilities for paranormal tourism development in Serbia. Eastern European Countryside, 27(1), 203-233.
  36. Oflaz, M. (2023). Paranormal turizm ile ilgili yapılan makaleler üzerine bibliyometrik analiz. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 20(2), 191-207.
  37. Parladır, H., & Özkan, D. (2015). Sosyal bilimlerde paranormal inançlara dair çalışmalar: Sekülerleşme ve inanç ikileminde modern birey ve toplum. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(1), 172-202.
  38. Pedreño-Peñalver, C., Huertas-Valdivia, I., & Orea-Giner, A. (2023). An exploratory study of the future paranormal tourist experience on ghost tours. Journal of Tourism Futures. DOI 10.1108/JTF-04-2023-0097.
  39. Pérez Navarro, J. M., & Martínez Guerra, X. (2020). Personality, cognition, and morbidity in the understanding of paranormal belief. Psych Journal, 9(1), 118-131.
  40. Pearce, P.L. (2011), Tourist behaviour and the contemporary world, Channel View Publications, Bristol, Blue Ridge Summit, doi: 10.21832/9781845412234.
  41. Pharino, C. & Pearce, P. (2020). Paranormal tourism planning: Stakeholder views on development in South East Asia. Tourism Planning & Development, 17(3), 313-334.
  42. Pharino, C., Pearce, P. & Pryce, J. (2018). Paranormal tourism: Assessing tourists' onsite experiences. Tourism Management Perspectives, 28, 20-28.
  43. Seeman, R. E. (2002). Spooky streets: Spirits of the past haunt ghost tours. Common-Place: The Interactive Journal of Early American Life, 3(1).
  44. Sharma, R., Singh, K., & Bagri, S. C. (2023). Unleash the potential of mystery, ghost & paranormal tourism through the lens of locals in Kuldhara, Rajasthan, India: A qualitative study. Enlightening Tourism: A Pathmaking Journal, 13(2), 138-164.
  45. Statista (2024). Paranormal beliefs in Britain, by age 2017. https://www.statista.com/statistics/935178/paranormal-beliefs-in-britain/ Erişim Tarihi: 10.04.2024.
  46. T24 (2017). 'Dabbe Zehr-i Cin' filmini izleyenler Bursa'ya akın etti; mahalle sakinleri isyanda. https://t24.com.tr/haber/dabbe-zehr-i-cin-filmini-izleyenler-bursaya-akin-etti-mahalle-sakinleri-isyanda,385419 Erişim Tarihi: 07.03.2024.
  47. Thongtammachat, R., Chen, T., & Osmond, A. (2023). Fun or fear? on-site versus on-screen experiences in paranormal tourism: A case study of Hashima Island, Japan. Tourism Review International, 27(3-4), 217-234.
  48. Tobacyk, J. & Milford, G. (1983). Belief in paranormal phenomena: Assessment instrument development and implications for personality functioning. Journal of Personality and Social Psychology, 44, 1029-1037.
  49. Vos, A. (2017). Making sense of the paranormal: A platonic context for research methods. Eds: O. Jenzen & S. R. Munt. The Ashgate Research Companion to Paranormal Cultures içinde (ss. 139-148). Farnham, İngiltere: Ashgate.
  50. Yağar, F., & Dökme, S. (2018). Niteliksel araştırmaların planlanması: Araştırma soruları, örneklem seçimi, geçerlik ve güvenirlik. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, 3(3), 1-9.
  51. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  52. Cumhuriyet Gazetesi (2023). İzmir'in hayalet köyü. Paranormal olayların yaşandığı iddiası Youtuberları bu köye akın ettiriyor. https://www.cumhuriyet.com.tr/yasam/izmirin-hayalet-koyu-paranormal-olaylarin-yasandigi-iddiasi-youtuberleri-bu-koye-akin-ettiriyor-2112796 Erişim Tarihi: 07.03.2024