KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Hukuk ve İktisat Araştırmaları Dergisi / 2026 / Cilt: 18 Sayı: 2

HUKUK KAOSU, HUKUKÇU ORDUSU ve HUKUKUN MALİYETİ Kamu Tercihi ve İşlem Maliyetleri İktisadı Perspektiflerinden Bazı Tespit ve Değerlendirmeler

Coşkun Can Aktan(DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ)
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-06-20
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışma, Türkiye'de giderek büyüyen hukuk sisteminin ekonomik ve toplumsal sonuçlarına dikkat çekmeyi ve hukukun maliyetine ilişkin yeni bir tartışma zemini oluşturmayı amaçlamaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada Türkiye'de hukuk sisteminin büyümesi, hukuk mevzuatının genişlemesi ve hukuk alanında ortaya çıkan kurumsal yapılanmanın iktisadi maliyetleri incelenmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Hukukun maliyeti yalnızca kamu harcamaları ve parasal yükler açısından değil, aynı zamanda zaman kaybı, işlem maliyetleri, karmaşıklık ve anlaşılabilirlik sorunları gibi dolaylı maliyetler bakımından da değerlendirilmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışma, Türkiye'de giderek büyüyen hukuk sisteminin ekonomik ve toplumsal sonuçlarına dikkat çekmeyi ve hukukun maliyetine ilişkin yeni bir tartışma zemini oluşturmayı amaçlamaktadır.
🔬Tür:Diğer
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:kamu tercihi · işlem maliyetleri · hukukun maliyeti

Özet

Bu çalışmada Türkiye'de hukuk sisteminin büyümesi, hukuk mevzuatının genişlemesi ve hukuk alanında ortaya çıkan kurumsal yapılanmanın iktisadi maliyetleri incelenmektedir. Çalışmada mahkemeler, hukuk personeli, avukatlar, noterlik hizmetleri, hukuk eğitimi ve sürekli genişleyen hukuk mevzuatı bağlamında ortaya çıkan görünür ve görünmeyen maliyetler analiz edilmektedir. Hukukun maliyeti yalnızca kamu harcamaları ve parasal yükler açısından değil, aynı zamanda zaman kaybı, işlem maliyetleri, karmaşıklık ve anlaşılabilirlik sorunları gibi dolaylı maliyetler bakımından da değerlendirilmektedir. Çalışma, Türkiye'de giderek büyüyen hukuk sisteminin ekonomik ve toplumsal sonuçlarına dikkat çekmeyi ve hukukun maliyetine ilişkin yeni bir tartışma zemini oluşturmayı amaçlamaktadır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Aktan, C. C. (2026). HUKUK KAOSU, HUKUKÇU ORDUSU ve HUKUKUN MALİYETİ Kamu Tercihi ve İşlem Maliyetleri İktisadı Perspektiflerinden Bazı Tespit ve Değerlendirmeler. Hukuk ve İktisat Araştırmaları Dergisi, Cilt: 18 Sayı: 2. https://ajindex.com/articles/1064824

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (34)

  1. Aktan, C. C. 2017. Özgürlük Felsefesi, Ankara: Orion Yayınları.
  2. Aktan, C. C. 2020a. “İşlem Maliyetleri İktisadı: Ex Ante ve Ex Post Kümülatif İşlem Maliyetlerinin Bir Tahlili”, içinde: C.C. Aktan, Mülkiyet Hakları İktisadı, İstanbul: Divan Kitap.
  3. Aktan, C. C. 2020b. Mülkiyet Hakları İktisadı, İstanbul: Divan.
  4. Aktan, C. C. 2020c. Hukuk ve İktisat (Hukuk ve İktisat Yaklaşımı, Hukukun İktisadi Analizi ve Ekonomi Hukuku Üzerine İncelemeler), İzmir: SOBİAD Hukuk ve İktisat Araştırmaları Merkezi Yayınları.
  5. Aktan, C. C. 2020d. Kurumsal İktisat: Kurallar ve Kurumların İktisadi Gelişme Açısından Önemi, İzmir: SOBİAD Hukuk ve İktisat Araştırmaları Merkezi Yayınları.
  6. Aktan, C. C. 2020e. Nobelite: Hukuk ve İktisat Yaklaşımının Öncüleri, İzmir: SOBİAD Hukuk ve İktisat Araştırmaları Merkezi Yayınları.
  7. Aktan, C. C. 2021a. “Vergilemede İşlem Maliyetleri ve İşlem Maliyetleri Sınıfı (Vergi Görevlileri, Vergi Hukukçuları, Mali Müşavir ve Muhasebecilerin Yaptıkları İşler ve İşlemler Değer Yaratan Verimli Faaliyetler mi?)”, içinde: C.C. Aktan, Vergi Devleti, İstanbul: Divan Kitap, 2021.
  8. Aktan, C. C. 2021b. Sosyal Sermayesi Sağlam Temiz Bir Toplum İçin Toplam Ahlak, 2.b. Konya: Litera Türk.
  9. Aktan, C. C. ve Yay, S., 2019. Kurumsal Sosyal Sermaye, Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  10. Buchanan, J.M. 1975. The Limits of Liberty: Between Anarchy And Leviathan. Chicago: The University of Chicago Press. (Ayrıca bkz. James M. Buchanan, The Collected Works of James M. Buchanan, Foreword by Harmut Kliemt, 20 vols. (Indianapolis: Liberty Fund, 1999-2002). Vol. 7 The Limits of Liberty: Between Anarchy and Leviathan.
  11. Buchanan, J. M. 1991. “Opportunity Cost”. in: J. Eatwell, M. Milgate, P. Newman(eds), The World of Economics, The New Palgrave, London: Palgrave Macmillan.
  12. Locke, J. 1689. Two Treatises of Government, ed. Thomas Hollis, London: A. Millar et al., 1764. https://oll.libertyfund.org/titles/hollis-the-two-treatises-of-civil-government-hollis-ed
  13. Tacitus, Annals, Perseus Digital Library - Tufts University https://www.perseus.tufts.edu/hopper/
  14. Cicero, De Officiis [On Duties; On Moral Duty; The Offices], Book 1, ch. 10 (1.10) Loeb Classical Library, https://www.loebclassics.com/view/marcus_tullius_cicero-de_officiis/1913/pb_LCL030.35.xml
  15. Hadfield, G. K. 2022. “Legal Markets.” Journal of Economic Literature 60 (4): 1264–1315.
  16. Hobbes, T. (1996 [1651]). Leviathan, or the Matter, Forme, and Power of a Commonwealth Ecclesiastical and Civil. London, printed for Andrew Crooke, at the Green Dragon in St. Pauls Church-yard. S. 130.
  17. Levinson, D.J. 2024. Law for Leviathan: Constitutional Law, International Law, and the State. New York: Oxford University Press.
  18. Marx. K. 1867. Capital. Volume One, Part V: The Production of Absolute and of Relative Surplus-Value, Chapter Sixteen: Absolute and Relative Surplus-Value https://www.marxists.org/archive/marx/works/1867-c1/ch16.htm
  19. North, D. 1990. “A Transaction Cost Theory of Politics,” Journal of Theoretical Politics, No 2. Pp.355-367.
  20. Parker, W. 1988. “Old Themes and New Techniques”, The Journal of Economic History, Vol. 48, No. 3 (June., 1988), pp. 428-435
  21. Seneca, 2018. Mutlu Yaşam Üzerine – Yaşamın Kısalığı Üzerine, (Çev. C.C. Çevik), İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  22. Smith, A. 1776. An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations by Adam Smith, edited with an Introduction, Notes, Marginal Summary and an Enlarged Index by Edwin Cannan (London: Methuen, 1904). Vol. 1. And Vol. 2. https://oll.libertyfund.org/titles/smith-an-inquiry-into-the-nature-and-causes-of-the-wealth-of-nations-cannan-ed-vol-1
  23. Sunstein, C. R., & Vermeule, A. 2020. Law And Leviathan: Redeeming the Administrative State. Harvard University Press.
  24. Wallis J. J. and D.C. North, 1986. “Measuring the Transaction Sector in the American Economy, 1870 to 1970,” in Stanley L. Engerman and Robert E. Gallman, eds., Long Term Trends in the American Economy. Chicago. pp. 95-148.
  25. Wallis J.J. and D. C. North, 1988. “Should Transaction Costs be Subtracted from Gross National Product?”, The Journal of Economic History, Vol. 48, No. 3, pp. 651-654
  26. Williamson, O.E. 1979. “Transaction-Cost Economics: The Governance of Contractual Relations,” 22 Journal of Law and Economics 233-261.
  27. Williamson, O.E. 1999. “Public and Private Bureaucracies: A Transaction Cost Economics Perspective”, Journal of Law, Economics, & Organization, Apr., 1999, Vol. 15, No. 1.
  28. İstatistikler:
  29. Adalet Bakanlığı, Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü, Adalet İstatistikleri, 2024. Ankara: Mart-2005.
  30. Ceza İnfaz Kurumu İstatistikleri 2024 Haber Bülteni, 5 Mayıs 2025. Adalet Bakanlığı, Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü https://adlisicil.adalet.gov.tr/Home/SayfaDetay/ceza-infaz-kurumu-istatistikleri-2024-haber-bulteni-yayimlandi05052025091520
  31. Hâkimler ve Savcılar Kurulu, 2024 Yılı Faaliyet Raporu. https://www.hsk.gov.tr/Eklentiler/1803202511582024-yili-faaliyet-raporu-pdf.pdf
  32. Marx. K. 1867. Capital. Volume One, Part V: The Production of Absolute and of Relative Surplus-Value, Chapter Sixteen: Absolute and Relative Surplus-Value https://www.marxists.org/archive/marx/works/1867-c1/ch16.htm
  33. North, D. 1990. “A Transaction Cost Theory of Politics,” Journal of Theoretical Politics, No 2. Pp.355-367.
  34. Williamson, O.E. 1999. “Public and Private Bureaucracies: A Transaction Cost Economics Perspective”, Journal of Law, Economics, & Organization, Apr., 1999, Vol. 15, No. 1.