Kutsaldan Sekülere: Değişen Ölüm algısı Üzerine Sosyolojik Bir Değerlendirme

Özet

Bir bireyin, bir toplumun hatta bir medeniyetin hayat ve ölüm karşısındaki duruşu, hayatı ve ölümü duyuş, seziş, algılayış, düşünüş ve kavrayışı dünya görüşlerine göredir. Dünya görüşlerindeki değişim, hayat ve ölüm karşısında duruşu da değiştirir. Ölüm karşısında sergilenen duruş, aslında hayata nasıl bakıldığı, hayatın nasıl anlaşıldığıyla ilgilidir. Diğer bir ifadeyle ölüm hakkındaki her yorum, özünde hayatın anlamı üzerine yapılan bir yorumdur. Post/modern zamanlarda ölüm gerçekliği, giderek konuşulmaması gereken, yaşarken unutulması gereken bir duruma dönüşmektedir. Geçmişte olduğu gibi hayata ışık tutan, hayatın bir parçası, hatta hayatın özsuyu olarak görülmez haldedir. Ölümle hayat arasındaki ilişki giderek kopmakta ve aralarındaki mesafe gün geçtikçe artmakta, geçmişteki iç içelik ölümün hayatın çok uzağına taşınmasında yerini kaçışa bırakmaktadır. Modern seküler dünya görüşünün, acı ve ölümü anlamsız, korkunç, ihmal edilmesi ve mümkün olduğunca uzun süre ertelenmesi; ağrı ve acı dayanılmaz hâle geldiğinde de derhal gerçekleştirilmesi gereken bir olgu anlayışı giderek zihinlere yerleşiyor. Kişinin özerk bir birey olarak hayatı üzerinde yegâne otorite oluşu, ölümü zaman, yöntem ve durumu kendi kontrolünde olan kişisel tasarıma dönüştürerek ilâhi yazgı olmanın dışına çıkarıyor. Hayatın değer ölçüsü yaşam kalitesi oluyor. Bu çalışmada modernite din ilişkisini, sekülerleşme paradigması düzleminde ölüm gerçekliğinden hareketle ele alacak ve sekülerleşme sürecinin çok boyutlu niteliğini ölüm olgusu üzerinden ortaya koyacağız.