Dergiler / Mukaddime / 2019 / Cilt: 10 Sayı: 2

Irk, Din ve İşçi Gruplaşmaları Bağlamında Osmanlı Sendikaları

Mehmet Alan(SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-3968-8300
Sayfa
504–521
Yayın Tarihi
2019-11-28
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışma, işçi sınıfları arasındaki ayrılıkların milliyet ve din eksenli farklılıklardan kaynaklandığını göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Osmanlı Devleti’nin iktisadi yapısının üç özelliği vardır; bunlar fiskalizm, gelenekçilik, iaşeciliktir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ancak 19. yy.’da dünyada meydana gelen devrimler küresel niteliğe sahiptir. 19. yy.’da tohumu atılan milliyetçi düşünceler, sanayi alanındaki değişimler ve dönemin ruhu olan “özgürlüğü” yakalayabilmek için yapılan devrimler, modern dünyanın tamamını etkilemiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışma, işçi sınıfları arasındaki ayrılıkların milliyet ve din eksenli farklılıklardan kaynaklandığını göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Osmanlı Devleti · Sendika · Reji Şirketi

Özet

Osmanlı Devleti’nin iktisadi yapısının üç özelliği vardır; bunlar fiskalizm, gelenekçilik, iaşeciliktir. Gelenekçi bir konumda olan Osmanlı iktisadı, değiştirilmesi gerekmiyorsa geçmişten gelen uygulamayı devam ettirmiştir. Gerektiğinde uygulamayı ıslah etmiş ve kökten bir değişime yol açmamıştır. Ancak 19. yy.’da dünyada meydana gelen devrimler küresel niteliğe sahiptir. 19. yy.’da tohumu atılan milliyetçi düşünceler, sanayi alanındaki değişimler ve dönemin ruhu olan “özgürlüğü” yakalayabilmek için yapılan devrimler, modern dünyanın tamamını etkilemiştir. Bu etkiden Osmanlı Devleti devlet ve toplum bazında uyumu ya da direnişi sağlayamamıştır. Bu olaylar neticesinde ortaya çıkan sınıflaşma, Osmanlı Devleti’nde daha mikro düzeyde kendisini göstermiştir. Osmanlı işçi sınıfı mikro anlamda görülebilen ayrışmaların en göze çarptığı gruptur. Normal şartlar altında, işçi sınıfının emek sömürüsü karşısında birleşmesi beklenirken, Osmanlı’da işçi sınıfı birleşme yerine daha çok ayrışmıştır. Bu çalışma genelde Osmanlı işçi sınıfının, spesifik olarakta İstanbul reji işçi sendikalarının neden birleşemediği üzerine bir çalışmadır. Çalışma, işçi sınıfları arasındaki ayrılıkların milliyet ve din eksenli farklılıklardan kaynaklandığını göstermektedir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Alan, M. (2019). Irk, Din ve İşçi Gruplaşmaları Bağlamında Osmanlı Sendikaları. Mukaddime, Cilt: 10 Sayı: 2, 504–521. https://doi.org/10.19059/mukaddime.522407

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (26)

  1. “Cibali Tütün Ameleleri”, Aydınlık Mecmuası, Sayı: 8, Kanunusâni 1341/Ocak 1925
  2. Quataert, Donald ve E. J. Zürcher, Osmanlı’dan Cumhuriyet Türkiyesi’ne İşçiler 1839-1950, İstanbul, İletişim Yayınları, 1998.
  3. Akkaya, Y. (2004). Düzen ve Kalkınma Kıskacında İşçi Sınıfı ve Sendikacılık. Neoliberalizmin Tahribatı II, 139-164.
  4. Mehmet Mubarek Alan, İstanbul’daki Tütün İşçileri ve Reji İdaresi(1883-1925),Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul, 2017.
  5. Aydınlık Mecmuası, Sayı: 8, Kanunusâni 1341/Ocak 1925.
  6. BOA DH. EUM. THR 43/53 (20.R.1328/28.07.1910)
  7. BOA DH. İD 126/19.02 (18.Ke.1326/31.12.1910)
  8. BOA DH. İD 126/19.03 (23.Ke.1326/05.01.1911)
  9. BOA DH. İD 126/19.04 (14.M.1327/27.05.1911)
  10. BOA DH. İD 126/19.05 (15.M.1327/28.05.1911)
  11. BOA DH. MKT. 2681/20 (20.Za.1326/14.12.1908).
  12. BOA DH. MUİ 115/4 (13.R.1328/21.07.1910)
  13. BOA ŞD 2380/38 (20.M.1329/21.01.1911)
  14. BOA ŞD. HU 3077/43 (23.Ca.1329/22.05.1911
  15. BOA ZB 74/31 (04.A.1324/17.08.1908),
  16. BOA, İ, MMS,3367(10.01.1883)
  17. Duhan Rejisi İstanbul Fabrikası Amele Teavün Cemiyeti”, Sa’y ve Amel, Sayı:5, 10.Ş.1326/23.02.1911.
  18. Düstûr, 2. Tertip, C.1. 03.Ağ.1325/ 16.08.1909, Dersaadet Matbaası, 1329.
  19. Erkan Serçe, “Amelperver Cemiyeti”, Türkiye Sendikacılık Ansiklopedisi, Cilt:1, Kültür Bakanlığı ve Tarih Vakfı Yayını, 1996.
  20. Erkan Serçe, “Mitos’tan Geleceğe, Amelperver Cemiyeti”, Toplumsal Tarih, Sayı:14, Şubat 1995.
  21. Feroz Ahmad, “Osmanlı İmparatorluğu'nun Son Dönemlerinde Milliyetçilik ve Sosyalizm Üzerine Bazı Düşünceler”, Osmanlı İmparatorluğu’nda Sosyalizm veMilliyetçilik, (Derleyen: Mete Tunçay- Erik J. Zürcher), (Çev: Mete Tunçay), ( 6. Baskı), İletişim Yayınları, İstanbul, 2011.
  22. G. Haupt,- P. Dumont, Osmanlı İmparatorluğu'nda Sosyalist Hareketler, s.36.
  23. Gündüz, Ahmet. "Bolşevik İhtilalinin Türk Dünyasındaki Yansımaları." Ankara: Gazi Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi6.1 (1917): 1-12.
  24. Kemal Sülker, Sendikacılar ve Politika, May Yayınları, 1975.
  25. Mehmet Hakan Sağlam, “Reji Şirketi Şartnâmesi” Osmanlı Borç Yönetimi Duyunu Umumiye 1879-1891, C.3, İstanbul, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, 2008.
  26. BOA DH. İD 126/19.04 (14.M.1327/27.05.1911)