Erzurum Yerel Tarihin Kaynağı Olarak Fransız Konsolosluk Arşivleri

Özet

Günümüzün tarih yazımı eğilimleri çerçevesinde, çalışmaların yoğunlaştığı alanlardan biri de yerel tarihtir. Yerel tarihin kaynakları içinde hazırlanmaları, içerikleri, sahip oldukları kaynak değeri ve süreklilikleri açısından konsolosluk raporlarının ayrı bir önem taşımaktadır. Konsoloslukların bırakmış olduğu evraklar, tarihçiler tarafından daha çok iktisadi açıdan dikkate alınmaktadır. Ne var ki konsolosların görevlerindeki değişim dikkate alındığında, konsolosların hazırlamış oldukları raporların zamanla zenginleştiği görülebilir. Konsoloslar, siyasi, askeri, ticari ve sosyal açıdan önemli gördüğü her konuyu rapor etmişlerdir. Bu bakımdan günümüz araştırmacısının konsolosluk belgelerinde bulacağı pek çok bilgi vardır. XIX. Yüzyılda büyük devletlerin temsilcilerine ev sahipliği yapmış olan Erzurum’un da konsolosluk kaynakları açısından zengin bir merkez olduğu görülmektedir. Bu bağlamda, bu çalışma Fransız Dışişleri Bakanlığı Arşivleri’nde Bakanlığı’nın Paris ve Nantes’daki arşivlerinde yer alan Erzurum ile ilgili yazışmaların tanıtılmasına ve bu kaynakların Erzurum yerel tarihi açısından yapılacak araştırmalar için önemine değinmeyi amaçlamaktadır.