Dergiler / Mukaddime / 2026 / Cilt: 14 Sayı: 1 Özel Sayı

Bir Aşk İki Mesnevî: Sewadî’nın Leyla û Mecnûn’u ile Fuzûlî’nin Leyla wû Mecnûn’ununun İçerik Açısından Karşılaştırması

One Love and Two Mathnawis: A Contetwise Coparasion Between Sewadî’s Leyla and Mecnun and Fuzuli’s Leyla wu Mecnun

Şehmus Kurt(Mardin Artuklu Üniversitesi)0000-0003-1083-8133
Sayfa
177–194
Yayın Tarihi
2023-03-19
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada Fuzûlî’nın Leyla wû Mecnûnu ile Sewadî’nin Leyla û Mecnûnunu içerik yönünden karşılaştırıp, içerik, şahıslar ve konu bakımında benzerlik ve farklılıklarını ortaya çıkarmaya çalışacağız.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bir halk hikayesi olarak bilinen Leyla ile Mecnûn adlı hikaye birçok şair tarafından manzûm bir anlatı olarak mesnewi kalıbında yeniden yazılmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Kendisinden önce de Farsça yazılan nüshaları olmakla birlikte, Nizamiy-i Gencewî, Leyla û Mecnûn adlı mesnevisi ile bu hikâyeyi dünya çapında duyurmuş ve yaygınlaştırmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada Fuzûlî’nın Leyla wû Mecnûnu ile Sewadî’nin Leyla û Mecnûnunu içerik yönünden karşılaştırıp, içerik, şahıslar ve konu bakımında benzerlik ve farklılıklarını ortaya çıkarmaya çalışacağız.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Mesnevi · Leyla ile Mecnûn · Fuzûli

Özet

Bir halk hikayesi olarak bilinen Leyla ile Mecnûn adlı hikaye birçok şair tarafından manzûm bir anlatı olarak mesnewi kalıbında yeniden yazılmıştır. Kendisinden önce de Farsça yazılan nüshaları olmakla birlikte, Nizamiy-i Gencewî, Leyla û Mecnûn adlı mesnevisi ile bu hikâyeyi dünya çapında duyurmuş ve yaygınlaştırmıştır. Bu ünlü hikaye birçok şair tarafından Türtçe ve Kürtçe olarak da mesnevi tarzında yazılmıştır. Fuzûlî aynı hikayeyi “Leyla ve Mecnûn” adıyla Türkçe, Sewadî de “Leyla û Mecnûn” adıyla Kürtçe yazmıştır. Bu çalışmada Fuzûlî’nın Leyla wû Mecnûnu ile Sewadî’nin Leyla û Mecnûnunu içerik yönünden karşılaştırıp, içerik, şahıslar ve konu bakımında benzerlik ve farklılıklarını ortaya çıkarmaya çalışacağız.

Abstract

The story named Leyla and Mecnun, originally a folk tale, was transmitted in verse as Mathnawi by many Middle Eastern poets. Although there were copies in Persian language earlier, Nizami Ganjavi made this story a worldwide story through his Mathnawi named Leyla u Mecnun. This famous story was transmitted by many poets in Turkish and Kurdish languages as a mathnawi. The same story was written by Fuzûli under the name Leyla wû Mecnûn in Turkish and by Sewadî under the name Leyla û Mecnûn in Kurdish. In this study, we will compare Fuzûli's Leyla wû Mecnûn and Sewadî's Leyla û Mecnûn to show their similarities and differences in terms of content, cast, and theme.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Kurt, Ş. (2023). Bir Aşk İki Mesnevî: Sewadî’nın Leyla û Mecnûn’u ile Fuzûlî’nin Leyla wû Mecnûn’ununun İçerik Açısından Karşılaştırması. Mukaddime, Cilt: 14 Sayı: 1 Özel Sayı, 177–194. https://doi.org/10.19059/mukaddime.1241516

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (16)

  1. Adak, A (2013). Destpêka Edebiyata Kurdî ya Klasîk. (Çapa Yekem). Stenbol: Weşanên Nûbihar.
  2. Adak, A. (2014) Di Edebiyata Klasîk ya Kurdî de Mesnewiyên Leyla û Mecnûnê. Wêje û Rexne 3, 99-119.
  3. Adak, A. (2018). “Analîzeke Kodîkolojîk li ser Leyla û Mecnûnên Sewadî, Bazîdî û Fuzûlî di Koleksîyona A. Jaba ya Destnivîsên Kurdî de”. Şarkiyat 10 / 3, rr.1197-1222. https://doi.org/10.26791/sarkiat.443978.
  4. Jahany, P. (2015). Leyla û Mecnûna Sewadî. Teza Mastirê ya Çapnebûyî. Mardin: MAÜ. Enstîtûya Zimanên Zindî yên li Tirkiyeyê.
  5. Fuzûlî (2014). Leylâ vü Mecnûn. (6.Baskı). Haz. Hüseyin Ayan, İstanbul: Dergah Yayınları.
  6. Fuzûlî. (Bêtarîx). Leylâ ve Mecnun. Amd. Mehmet Nur Doğan, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü. (https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-78423/fuzuli---leyla-ve-mecnun.html).
  7. Karahan, A. (1996). "Fuzûlî", TDV İslâm Ansiklopedisi, c.13, Ankara. ss.240-246. https://islamansiklopedisi.org.tr/fuzuli (12.12.2022).
  8. Kırlangıç, H. (2008). Nizâmî ve Fuzûlî’nın Leylâ ve Mecnûn Mesnevileri. Nüsha 8/27, 49-65.
  9. Kurdo, Q. (1992) Tarixa Edebyeta Kurdî. (2. Basım). Ankara: Özge Yayınları.
  10. Öztürk. M. (2017). Koleksîyona Aleksandre Jaba ya Destnivîsên Kurdî (Vekolî&Saloxdan). Diyarbekir: Lîs. Pala, İ (2003), "Leylâ vü Mecnûn", TDV İslâm Ansiklopedisi, c.29. Ankara. rr. 162-164. https://islamansiklopedisi.org.tr/leyla-vu-mecnun (12.01.2023).
  11. Pala, İ. (2006). Divan Edebiyatı. (9.Basım). İstanbul: Kapı Yayınları.
  12. Sewadî (1999). Leyla û Mecnûn. (Çapa yekem). Amd. Selman Dilovan, Stenbol: Weşanên Nûbihar.
  13. Sönmez, N. (2020). Berawirdkirina Karektera “Newfel û Sehneyên Newfelî” di Leyla û Mecnûna Nîzamî û Sewadî da. Mukaddime, 11 (1), 74-96. DOI: 10.19059/mukaddime.639721.
  14. Subaşı, K. (2020). Destnivîsên Mecmû‘eyên Kurd (21-22-47) ên di Koleksîyona Alexandre Jaba de (Nûbar û Eqîdeya Îmanê). Kurdiyat, (1), 23-44. DOI: 10.5281/zenodo.3895042.
  15. Sönmez, N. (2020). Berawirdkirina Karektera “Newfel û Sehneyên Newfelî” di Leyla û Mecnûna Nîzamî û Sewadî da. Mukaddime, 11 (1), 74-96. DOI: 10.19059/mukaddime.639721.
  16. Subaşı, K. (2020). Destnivîsên Mecmû‘eyên Kurd (21-22-47) ên di Koleksîyona Alexandre Jaba de (Nûbar û Eqîdeya Îmanê). Kurdiyat, (1), 23-44. DOI: 10.5281/zenodo.3895042.