KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 28 Sayı: 1

Sanayide dijital dönüşüm: Eskişehir üzerine nitel bir araştırma

Digital transformation in industry: A qualitative research in Eskişehir

Munise Tuğba Aktaş(ANADOLU ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-1541-4639
Burak Tuğberk Tosunoğlu(ANADOLU ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-9377-5136
Talha Kutay(ANADOLU ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-4005-3222
Sayfa
140–158
Yayın Tarihi
2026-03-23
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Görüşme bulguları incelendiğinde Türkiye’nin Sanayi 4.0 sürecinde yer almasının önem ve gerekliliğinin firma yetkilileri tarafından özellikle vurgulandığı görülmüştür.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada, Eskişehir Organize Sanayi Bölgesi (OSB)’nde faaliyet gösteren bazı firmaların Sanayi 4.0’a yönelik görüşlerinin incelenmesi amaçlanmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:OSB’de faaliyet gösteren 10 firma yetkilisiyle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Görüşme bulguları incelendiğinde Türkiye’nin Sanayi 4.0 sürecinde yer almasının önem ve gerekliliğinin firma yetkilileri tarafından özellikle vurgulandığı görülmüştür.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Sanayi 4.0 · Eskişehir · Nitel Araştırma

Özet

Bu çalışmada, Eskişehir Organize Sanayi Bölgesi (OSB)’nde faaliyet gösteren bazı firmaların Sanayi 4.0’a yönelik görüşlerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Çalışma kapsamında nitel araştırma yöntemlerinden fenomolojik yaklaşım kullanılmıştır. OSB’de faaliyet gösteren 10 firma yetkilisiyle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşme bulguları incelendiğinde Türkiye’nin Sanayi 4.0 sürecinde yer almasının önem ve gerekliliğinin firma yetkilileri tarafından özellikle vurgulandığı görülmüştür. Sanayide dijital dönüşümün firmalar ve ulusal ekonomiler açısından önemi düşünüldüğünde, Sanayi 4.0’ı çeşitli boyutlarıyla ve çeşitli araştırma sahalarında ele alan daha fazla nitel ve nicel çalışmaların yapılmasının gerekliliği açıktır. Araştırmanın hem birincil kaynaktan veri toplanmasına imkân veren nitel analiz yöntemine dayanması hem de sanayi açısından önemli iller arasında yer alan Eskişehir’de gerçekleştirilmesi nedeniyle literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract

The study aims to examine the views of firms operating in the Eskişehir Organized Industrial Zone (OIZ) regarding Industry 4.0. Within the scope of the study, a phenomenological method, one of the qualitative research methods, was employed. Semi-structured interviews were conducted with representatives of 10 firms operating in the OIZ. The findings of the interviews reveal that the importance and necessity of Turkey's participation in the Industry 4.0 process were particularly emphasized by the firm representatives. Considering the significance of digital transformation in industry for both firms and national economies, it is clear that there is a need for more qualitative and quantitative studies addressing Industry 4.0 from various perspectives and in different research contexts. It is believed that the study will contribute to the literature, as it is based on a qualitative analysis method that allows the collection of primary data and was conducted in Eskişehir, which is among the important industrial cities.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Aktaş, M. T., Tosunoğlu, B. T., Kutay, T. (2026). Sanayide dijital dönüşüm: Eskişehir üzerine nitel bir araştırma. Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt: 28 Sayı: 1, 140–158. https://doi.org/10.33707/akuiibfd.1769737

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (56)

  1. Acemoglu, D., ve Restrepo, P. (2019). Artificial intelligence, automation, and work. A. Agrawal, J. Gans ve A. Goldfarb (Ed.), In The economics of artifical intelligence an agenda (pp. 197-236). Chicago and London: The University of Chicago Press.
  2. Acemoglu, D., ve Restrepo, P. (2019a), Automation and new tasks: How technology displaces and reinstates labor. Journal of Economic Perspectives, 33(2), 3-30. https://www.doi.org/10.1257/jep.33.2.3
  3. Akkuş, Z. (2025). İşletmelerde dijital dönüşümün iş modelleri üzerinde etkisinin değerlendirilmesi. İktisadi ve İdari Yaklaşımlar Dergisi, 7(1), 87-97. https://doi.org/10.47138/jeaa.1672821
  4. Akkuşçu, H. İ. (2019). Endüstri 4.0’ın çalışma hayatına etkisi: Bursa örneği [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Uludağ Üniversitesi.
  5. Akpınar, K., Dengiz, O., ve Dengiz B. (2024). KOBİ’ler ölçeğinde endüstri 4.0 farkındalık ve olgunluk düzeyinin belirlenmesi. Journal of Turkish Operations Management, 8(2), 459-473. https://doi.org/10.56554/jtom.1524092
  6. Autor, David H., Levy, F., ve Murnane, R. J. (2003). The skill content of recent technological change: An empirical exploration. The Quaterly Journal of Economics, 118(4), 1279-1333. https://doi.org/10.1162/003355303322552801
  7. Ayan, B. (2020). Teknolojik ve sosyo-mekansal dönüşüm: Türkiye’de akıllı fabrikalar [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Hacı Bektaş Veli Üniversitesi.
  8. Baltacı, A. (2018). Nitel araştırmalarda örnekleme yöntemleri ve örnek hacmi sorunsalı üzerine kavramsal bir inceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 231-274.
  9. Başkale, H. (2016). Nitel araştırmalarda geçerlilik, güvenirlik ve örneklem büyüklüğünün belirlenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 9(1), 23-28.
  10. Berger, S. (2018). Industry 4.0 and the impact on World of Work [Bachelor thesis]. Netherlands.
  11. Creswell, J. W. (2009). Research design: Qualitative, quantitative and mixed methods approaches. SAGE
  12. Çakmak Karapınar, D. (2018). Endüstri 4.0’ın endüstrilerin yapısı ve paydaş ilişkileri üzerine yansımalarına yönelik bir araştırma [Yayımlanmamış doktora tezi, Atatürk Üniversitesi, Erzurum.
  13. Çakmak, M. (2018). Impacts of industry 4.0 on labour force and business organizations: A qualitative analysis of consultants, experts and unions’ introspections [Unpublished master’s thesis]. Bilgi University.
  14. Çalış Duman, M. (2021). KOBİ’lerin Endüstri 4.0 hazırlık süreci: Bir meta-sentez çalışması. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(2), 624-641. https://doi.org/10.32709/akusosbil.817787
  15. Dağlı, İ., ve Kösekahyaoğlu, L. (2021). Skill-biased technological change and job polarization and evidences from the Turkish labor market. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi, 6(16), 348-359. https://doi.org/10.25204/iktisad.901039
  16. Doğru, B., ve Meçik, O. (2018). Türkiye’de Endüstri 4.0’ın işgücü piyasasına etkileri: Firma beklentileri. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 23, 1581-1606.
  17. Ekonomim (2025, 13 Haziran). Eskişehir sanayisi Türkiye’nin üretim ve katma değer gücünün merkezinde yer alıyor. https://www.ekonomim.com/sehirler/eskisehir-sanayisi-turkiyenin-uretim-ve-katma-deger- gucunun-merkezinde-yer-aliyor-haberi-824193
  18. EOSB (t.y.). Eskişehir yüksek teknoloji ihracatında Türkiye lideri. https://mobil.eosb.org.tr/news/eskisehir- yuksek-teknoloji-ihracatinda-turkiye-lideri
  19. Erdoğan, A., ve Aydıntan, B. (2023). Türk sanayisinin Endüstri 4.0 farkındalık ve olgunluk seviyesi. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 58(2), 1415-1439. https://doi.org/10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.23.06.2155
  20. Esmer, A. H. (2019). Dış ticaret firmalarının endüstri 4.0 uygulama ve süreçlerine dair nitel bir araştırma [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Sakarya Üniversitesi.
  21. Fortune (2017). Akıllı üretim çağı: Endüstri 4.0. https://www.fortuneturkey.com/akilli-uretim-cagi-endustri-40- 42841
  22. Genç, S. (2018). Sanayi 4.0 yolunda Türkiye. Sosyoekonomi, 26(36), 235-243. https://doi.org/10.17233/sosyoekonomi.2018.02.14
  23. Gotz, M. (2019). The industry 4.0 induced agility and new skills in clusters. Foresight and STI Governance, 13(2), 72-83.
  24. Gönç Şavran, T. (2018). Nicel ve nitel araştırmalarda kullanılan araştırma teknikleri. T. Gönç Şavran, (Ed.). Sosyolojide araştırma yöntem ve teknikleri içinde (ss. 64-104). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi.
  25. Gönç Şavran, T. (2018a). Örneklem seçimi ve ölçüm. T. Gönç Şavran (Ed.). Sosyolojide araştırma yöntem ve teknikleri içinde (ss. 144-180). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi.
  26. Günaydın, D. (2018). Türkiye’de Dördüncü Sanayi Devrimini beklerken: Çerkezköy Organize Sanayi Bölgesi’nde bir araştırma. Istanbul Management Journal, 29(85), 73-106.
  27. Hirvonen, J., Stenhammar, A., ve Tuhkuri, J. (2022). New evidence on the effect of technology on employment and skill demand. ETLA Working Papers 93. The Research Institute of the Finish Economy.
  28. Kağnıcıoğlu, C. H., ve Ozdemir, E. (2017). Endüstri 4.0 bağlamında Eskişehir İlindeki KOBİ’lerin değerlendirilmesi. Press Academia Procedia (PAP), 3, 900-908.
  29. Karahan, S., Uca, S., ve Güdük, T. (2022). Nitel araştırmalarda görüşme türleri ve görüşme tekniklerinin uygulanma süreci. Nitel Sosyal Bilimler, 4(1), 78-101. https://doi.org/10.47105/nsb.1118399
  30. Karapolatgil, A. A., ve Şener, İ. (2023). KOBİ’lerin Endüstri 4.0 hazırlık durumu: Devrimin aktif katılımcıları mı yoksa sessiz izleyicileri mi?. Sosyoekonomi, 31(56), 279-289. https://doi.org/10.17233/sosyoekonomi.2023.02.13
  31. Kochetkov, D. M., Larionova, V. A., ve Vukovic, D. B. (2017). Entrepreneurial capacity of universities and its impact on regional economic growth. Ekonomika regiona [Economy of Region], 13(2), 477-488.
  32. Küçük, N. E. (2023). Endüstri 4.0’ın sanayi bölgeleri üzerine etkisi: İstanbul ilindeki organize sanayi bölgeleri üzerine bir değerlendirme [Yayımlanmamış doktora tezi]. Marmara Üniversitesi.
  33. Mühürdaroğlu, A., ve Akbaba, A. İ. (2024). Endüstri 4.0 bağlamında işletmelerde dijital olgunluk: Erzurum ili örneği. ETÜ Sentez İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 14, 1-24. https://doi.org/10.5281/zenodo.14643088
  34. Patton, M. Q. (2015). Qualitative research & evaluation methods: Integrating theory and practice. SAGE Publications.
  35. Pauceanu, A. M., Rabie, N., ve Moustafa, A. (2020). Employability in the Fourth Industrial Revolution. Economic & Sociology, 13(3), 269-283. https://www.doi.org/10.14254/2071-789X.2020/13-3/17
  36. Punch, K. F. (2020). Sosyal araştırmalara giriş – nicel ve nitel yaklaşımlar (D. Bayrak, H. B. Arslan ve Z. Akyüz, Çev.). Siyasal Kitabevi.
  37. Rodrigues, T., Filho, V. H. S., Pontes, J., ve de Resende, L. M. M. (2021). Government initiatives 4.0: A comparison between industrial innovation policies for industry 4.0. Revisto Gestaoe Desenvolvimento, 18(1), 120-147. https://doi.org/10.25112/rgd.v18i1.2411
  38. Romero Gázquez, J. L., Delgado, M. V. B., Gras, J. J. O, Lova, J. G., Gomez, M. V., ve Zbiec, M. (2021). Lack of skills, knowledge and competences in Higher Education about Industry 4.0 in the manufacturing sector. Revista Iberoamericana de Educación a Distancia, 24(1), s 285-313. https://doi.org/10.5944/ried.24.1.27548
  39. Rose, P., Beeby, J., ve Parker, D. (1995). Academic rigour in the lived experience of researchers using phenomenological methods in nursing. Journal of Advanced Nursing, (21)6, 1123-1129. https://www.doi.org/10.1046/j.1365-2648.1995.21061123.x
  40. Ruohomaa, H., Mäntyneva, M., ve Salminen, V. (2018). Renewing a university to support smart manufacturing within a region. A. Petrillo, R. Cioffi & F. De Felice (Ed.). In Digital transformation in smart manufacturing (pp. 133-145). London: Intech Open.
  41. Siau, K., Xi, Y., ve Zou, C. (2019). Industry 4.0: challenges and opportunities in different countries. Cutter Business Technology Journal, 32(6), 6-14.
  42. Sumer, B. (2018). Impact of Industry 4.0 on occupations and employment in Turkey. European Scientific Journal, 14(10), 1-17. https://doi.org/10.19044/esj.2018.v14n10p1
  43. Suswanto, H., Fauzi, J. A., ve Wibawa, A. P. (2019). Has the vs ready for industry 4.0?. International Conference on Electrical, Electronics and Information Engineering (ICEEIE) (pp. 350-353).
  44. Sürmen, Y. E., ve Güler E. (2021). Endüstri 4.0 ve Bursa otomotiv sanayi: SWOT (GZFT) analizi ile bir değerlendirme. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13(27), 329-347.
  45. Tortorella, G. L., ve Fettermann, D. (2017). Implementation of Industry 4.0 and lean production in Brazilian manufacturing companies. International Journal of Production Research, 56(8), 1-13. https://doi.org/10.1080/00207543.2017.1391420
  46. Ünal, A. N., ve Saygılı, M. S. (2019). Sanayi 4.0 dönüşümünde 4 boyutlu baskı teknolojisinin yeri ve tedarik zinciri yönetimine etkileri. Duzce University Journal of Science and Technology, 7(2), 1-14. https://doi.org/10.29130/dubited.421606
  47. Wang, S., Wan, J., Li, D., ve Zhang, C. (2016). Implementing smart factory of Industrie 4.0: An Outlook. International Journal of Distributed Sensor Networks, 12(1), 1-10. https://doi.org/10.1155/2016/3159805
  48. WEF (2023). Future of jobs report 2023. Switzerland
  49. Yapar Kabaca, D. (2019). Endüstri 4.0 devrimi ve uygulamaları ile etkilerinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi.
  50. Yıldırım, B. (2020). İşletmelerde Endüstri 4.0 dijital dönüşüm süreci ve çalışan motivasyonuna etkileri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Kırklareli Üniversitesi,
  51. Yıldırım, Y. (2019), Endüstri 4.0’a kapsamlı bir bakış: 2011’den bugüne. Bilgi Dünyası, 20(2), 217-249. https://doi.org/10.15612/BD.2019.754
  52. Yıldız, M. S., Yıldırım, Y., ve Kesici, B. (2021). Düzce bölgesindeki firmaların Endüstri 4.0 yaklaşımı. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 20(80), 1773-1797. https://doi.org/10.17755/esosder.900853
  53. Yılmaz, M., ve Arslantaş, C. C. (2022). İşletmelerde endüstri 4.0 farkındalığı ve işgücü üzerindeki etkileri: yönetici görüşleri üzerine çoklu örnek olay çalışması. Ardahan Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 4(2), 139-147. https://doi.org/10.58588/aruiibfdergisi.1192506
  54. Yiğitol, B., Güleş, H. K., ve Sarı, T. (2020). Endüstri 4.0 dönüşüm sürecinde KOBİ’lerin teknoloji seviyelerinin belirlenmesi: Konya İmalat Sanayi örneği. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences, 32(3), 320-332. https://doi.org/10.7240/jeps.665375
  55. Yüksel, H. (2020). An empirical evaluation of industry 4.0 applications of companies in Turkey: The case of a developing country. Technology in Society, 63, 1-9. https://doi.org/10.1016/j.techsoc.2020.101364
  56. Zaharah, S., Selamat, M. N., Alavi, K., ve Arifin, K. (2018). Industry 4.0: A systematic review in technical and vocational education and training. Jurnal Psikologi Malaysia, 32(4), 66-74.