KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 26 Sayı: 1

Sınıf Dışındaki Baskı: Öğretmenlerin Mobbing ve Sinizm Deneyimleri

Pressure Outside the Classroom: Teachers' Experiences of Mobbing and Cynicism

Ayşegül Taşdemir(İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-4061-1696
Halil Karadaş(MARDİN ARTUKLU ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-0855-3702
Sayfa
441–457
Yayın Tarihi
2026-03-25
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Elde edilen bulgular, öğretmenlerin mobbing ve örgütsel sinizm algı düzeylerinin cinsiyet, yaş ve medeni durum değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermediğini ortaya koymuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmanın amacı, öğretmenlerin mobbing yaşama düzeyleri ile örgütsel sinizm algıları arasındaki ilişkiyi incelemektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırma, 2024-2025 eğitim öğretim döneminde Mardin ilindeki devlet okullarında görev yapan öğretmenleri kapsamaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Elde edilen bulgular, öğretmenlerin mobbing ve örgütsel sinizm algı düzeylerinin cinsiyet, yaş ve medeni durum değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermediğini ortaya koymuştur.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:2024-2025 Verileri
⚙️Değişkenler:Mobbing · Yıldırma · Örgütsel sinizm

Özet

Bu çalışmanın amacı, öğretmenlerin mobbing yaşama düzeyleri ile örgütsel sinizm algıları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma, 2024-2025 eğitim öğretim döneminde Mardin ilindeki devlet okullarında görev yapan öğretmenleri kapsamaktadır. Çalışmada ilişkisel tarama modeli kullanılmış ve veri toplama aracı olarak Olumsuz Davranışlar Ölçeği (NAQ) ile Örgütsel Sinizm Ölçeği kullanılmıştır. Öğretmenlerin çalıştıkları kuruma yönelik mobbing algılarını belirlemek amacıyla NAQ kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, öğretmenlerin mobbing ve örgütsel sinizm algı düzeylerinin cinsiyet, yaş ve medeni durum değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermediğini ortaya koymuştur. Buna karşılık, okul türü değişkenine göre mobbing algılarında anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Özellikle okul öncesi öğretmenlerinin mobbing algılarının, ortaokul öğretmenlerine kıyasla daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, yapılan korelasyon analizi, mobbing algıları ile örgütsel sinizm algıları arasında pozitif yönde, orta düzeyde ve anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Sonuçlar, öğretmenlerin çalışma koşullarıyla maruz kaldıkları psikolojik baskılar ve örgüte yönelik olumsuz tutumları arasında karşılıklı bir etkileşim olduğunu göstermektedir.

Abstract

The purpose of this study is to examine the relationship between teachers' levels of experiencing mobbing and their perceptions of organizational cynicism. The research covers teachers working in public schools in Mardin province during the 2024-2025 academic year. A correlational survey model was used in the study, and the Negative Attitudes Questionnaire (NAQ) and the Organizational Cynicism Scale were used as data collection tools. The NAQ was used to determine teachers' perceptions of mobbing in their workplace. The findings revealed that teachers' perceptions of mobbing and organizational cynicism did not show statistically significant differences based on gender, age, and marital status variables. In contrast, significant differences were found in perceptions of mobbing based on school type. Specifically, it was determined that preschool teachers' perceptions of mobbing were higher than those of middle school teachers. Furthermore, the correlation analysis revealed a positive, moderate, and significant relationship between perceptions of mobbing and perceptions of organizational cynicism. The results indicate a reciprocal interaction between teachers' working conditions, the psychological pressures they are exposed to, and their negative attitudes toward the organization.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Taşdemir, A., Karadaş, H. (2026). Sınıf Dışındaki Baskı: Öğretmenlerin Mobbing ve Sinizm Deneyimleri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt: 26 Sayı: 1, 441–457. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2026..-1677131

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (49)

  1. Akkoç, S. & Cemaloğlu, N. (2023). The relationship between teachers’ mobbingexperiences, organizational silence, and organizational cynicism. International Journal of Contemporary Educational Research, 10(4), 860-874. https://eric.ed.gov/?id=EJ1416413
  2. Akpınar, E. N. (2016). Öğretmenlerin mobbing algısının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 15(56). https://doi.org/10.17755/esosder.90041
  3. Arar, K., Karadaş, H., & Culha, A. (2025). Exploring the sources of success for refugee students with high academic performance: experiences at two high schools in Southeast Turkey. Journal of Educational Administration and History, 1-17. https://doi.org/10.1080/00220620.2025.2505140
  4. Aslan, Ö. Ş., & Terzi, R. (2023). Örgütsel bağlılık ve örgütsel sinizm ilişkisi: Bir meta-analiz çalışması. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(1), 79-98. https://doi.org/10.18037/ausbd.1272553
  5. Berman, E. M., West, J. P., & Richter Jr., M. N. (1997). Workplace relations: Friendship patterns and consequences (according to managers). Public Administration Review, 57(3), 217–226. https://doi.org/10.1111/0033-3352.00172
  6. Brandes, P., Dharwadkar, R. ve Dean, J. W. (1999). Does Organizational Cynicism Matter? Employee and Supervisor Perspectives on Work Outcomes. Eastern Academy of Management Proceedings, 150–153.
  7. Cemaloğlu, N. (2007). Okul yöneticilerinin liderlik stilleri ile yıldırma arasındaki ilişki. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33(33), 77-87. https://izlik.org/JA83ZF39LG
  8. Cemaloğlu, N., & Kılınç, A. (2012). Okul müdürlerinin liderlik stilleri ile öğretmenlerin örgütsel güven düzeyleri arasındaki ilişki. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Education Faculty, 1(23), 132-156. https://izlik.org/JA78DF27EA
  9. Cevher, E., & Öztürk, U. C. (2015). İş yaşamında kadınların kadınlara yaptığı mobbing üzerine bir araştırma. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 4(4), 860-876. https://doi.org/10.15869/itobiad.59306
  10. Creswell, J. W. (2014). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (4th ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
  11. Dean, J. W., Brandes, P., & Dharwadkar, R. (1998). Organizational cynicism. Academy of Management Review, 23(2), 341–352. https://doi.org/10.5465/amr.1998.533230
  12. Daşçı, E., & Cemaloğlu, N. (2015). İlköğretim kurumu yöneticilerinin liderlik tarzları ile öğretmenlerin yaşadıkları yıldırma (mobbing) arasındaki ilişki. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19, 129-166. https://doi.org/10.14520/adyusbd.37328
  13. Daşcı Sönmez, E., & Cemaloğlu, N. (2018). İlköğretim kurumu yöneticilerinin liderlik tarzları ile öğretmenlerin yaşadıkları yıldırma (mobbing) ve örgütsel sessizlik davranışları arasındaki ilişki. Kastamonu Education Journal, 26(6), 1951-1960. https://doi.org/10.24106/kefdergi.2253
  14. Demirel, Y., & Gözaydın, M. (2017). Öğretmenlerin mobbing algılarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Uluslararası Liderlik ve Eğitim Dergisi, 3(1), 23–41.
  15. Develi, A., & Özer, H. (2024). Örgütsel sinizm ve örgütsel umursamazlık ilişkisi için önermeler. Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 10(2), 85-97. https://doi.org/10.29131/uiibd.1584293
  16. Dilekçi, Ü., Kaya, A., & Çiçek, İ. (2025). Occupational stress, burnout, and change fatigue as predictors of quiet quitting among teachers. Acta Psychologica, 254, 104812. https://doi.org/10.1016/j.actpsy.2025.104812
  17. Doubtfire, R. (1997). Understanding organizational behavior. New York: Prentice Hall.
  18. Einarsen, S., Raknes, B. I., & Matthiesen, S. B. (1994). Bullying and harassment at work and their relationships to work environment quality: An exploratory study. European Work and Organizational Psychologist, 4(4), 381–401. https://doi.org/10.1080/13594329408410497
  19. Einarsen, S., Raknes, B. I., Matthiesen, S. B., & Hellesøy, O. H. (1997). Harassment at work and victimization of men. Violence and Victims, 8(3), 247–263. https://doi.org/10.1891/0886-6708.12.3.247
  20. Einarsen, S. (1999). The nature and causes of bullying at work. International Journal of Manpower, 20(1/2), 16–27. https://doi.org/10.1108/01437729910268697
  21. Einarsen, S., Hoel, H., Zapf, D., & Cooper, C. L. (2011). Bullying and harassment in the workplace: Developments in theory, research, and practice (2nd ed.). CRC Press.
  22. Eray, G. K., Kaya, A., & Karadaş, H. (2021). Örgütsel sessizliğe ilişkin öğretmen algıları. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(2), 219-240. https://doi.org/10.53586/susbid.992144
  23. Goldner, F. H., Ference, T. P., & Ritii, J. (1977). The production of cynicism in work organizations. American Sociological Review, 42(4), 539–551. https://doi.org/10.2307/2094556
  24. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J. & Anderson, R. E. (2018). Multivariate data analysis. (8. Baskı). Cengage Learning EMEA
  25. İnan, A. N., Sözen, C., & Kızrak, M. (2023). Beyaz yakalı kadın çalışanların işyerlerindeki mobbing deneyimleri: nitel bir araştırma. Marmara Sosyal Araştırmalar Dergisi, 19, 43-82. https://doi.org/10.58793/marusad.1302468
  26. İş, E., & Çolak Doğan, H. (2024). Okullarda öğretmenlerin mobbinge maruz kalma deneyimlerinin incelenmesi. Artuklu Humanities, 16, 1-15. https://izlik.org/JA83HC94XL
  27. Kalağan, G. (2009). Araştırma görevlilerinin örgütsel destek algıları ile örgütsel sinizm tutumları arasındaki ilişki. Yüksek Lisans Tezi, Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  28. Kalay, F., Oğrak, A., & Nişancı, Z. N. (2014). Mobbing, örgütsel sessizlik ve örgütsel sinizm ilişkisi: örnek bir uygulama. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 4(2), 127-143. https://izlik.org/JA43RP62ED
  29. Karadaş, H., & Özgün, N. (2023). Öğretmenlerin örgütsel stres ile işe yabancılaşma düzeylerinin incelenmesi. Artuklu İnsan ve Toplum Bilim Dergisi, 8(1), 93-112. https://doi.org/10.46628/itbhssj.1249621
  30. Karadaş, H., & Timur, F. (2023). The effect of school principals’ management style on teachers’ perceptions of organizational cynicism. ISPEC International Journal of Social Sciences & Humanities, 7(3), 746–771. https://doi.org/10.5281/zenodo.8359621
  31. Karadaş, H., & Kurtay, S. (2024). Sınıf öğretmenlerinin okul iklimi algılarının örgütsel sessizlik algı düzeyleriyle ilişkisi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 22(3), 1831-1856. https://doi.org/10.37217/tebd.1456320
  32. Karadaş, H., & Akın, M. A. (2023). Öğretmenlerin örgütsel mutlulukları ile örgütsel bağlılıklarının incelenmesi / Examining teachers’ organizational happiness and organizational commitment. E-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 14(2), 289-309. https://doi.org/10.19160/e-ijer.1247022
  33. Karasar, N. (2024). Bilimsel araştırma yöntemi (39. basım). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
  34. Kılıç, Ş., & Oktay, A. (2023). Liselerde görevli yöneticilerin çatışma yönetimi stratejileriyle öğretmenlerin mobbing algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Bolu merkez lise örneği). Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(3), 1267-1296. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2023.-1182833
  35. Kıranlı Güngör, S., & Potuk, A. (2018). Öğretmenlerin mobbing, örgütsel adalet ve örgütsel sessizlik algıları ve aralarındaki ilişki. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33(3), 723-742. https://izlik.org/JA43AL49MF
  36. Leymann, H. (1996). The content and development of mobbing at work. European Journal of Work and Organizational Psychology, 5(2), 165–184. https://doi.org/10.1080/13594329608414853
  37. Onbaş, D. (2007). Mobbingin örgütler üzerindeki etkileri ve yönetsel stratejiler. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  38. Öztürk Durmuş, E., & Berber Çelik, Ç. (2024). Mobbing ve örgütsel adaletin örgütsel bağlılık üzerindeki etkisi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi(62), 3034-3048. https://doi.org/10.53444/deubefd.1483846
  39. Schyns, B., & Koop, C. (2007). Organizational cynicism: An investigation of job satisfaction and turnover intentions. Human Relations, 60(5), 759–787. https://doi.org/10.1177/0018726707078720
  40. Sönmez, V. ve Alacapınar, F. G. (2019). Örneklendirilmiş Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Anı Yayıncılık.
  41. Şad, S. N., Özer, N., Yurtçu, M., Erdemir, N. (2019). Mobing aracı olarak ölçme ve değerlendirme ölçeği. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 220-236. https://doi.org/10.31592/aeusbed.612591
  42. Şahin, D., & Duygulu, E. (2015). Okul öncesi öğretmenlerinin iş yerinde yaşadıkları psikolojik şiddetin tükenmişlik düzeylerine etkisi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 4(2), 15–26.
  43. Tınaz, P., Gök, S., & Karatuna, I. (2010). Türkiye’de işyerinde psikolojik taciz oranının ve türlerinin belirlenmesi: Bir ölçek geliştirme çalışması. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Hakemli Dergisi, 9(34), 1–11
  44. Ulaş, D. (2002). Örgütsel sinizm: Kavramsal çerçeve. Süleyman Demirel Üniversitesi İİBF Dergisi, 7(1), 183–198.
  45. Ulukuş, D. (2017). Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin mobbing ve örgütsel sinizm algıları. Yüksek Lisans Tezi. Mersin Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
  46. Vice, S. (2011). Introducing philosophical cynicism. London: Routledge.
  47. Yücekaya, P., & İmamoğlu, Ö. (2020). Mobbing ve örgütsel sessizliğin iş performansına etkisi: Çanakkale ilinde bir araştırma. OPUS International Journal of Society Researches, 16(27), 319-352. https://doi.org/10.26466/opus.635147
  48. Zapf, D., & Einarsen, S. (2005). Mobbing at work: Escalated conflicts in organizations. In S. Fox & P. Spector (Eds.), Counterproductive work behavior (pp. 237–270). https://doi.org/10.1037/10893-010
  49. Kılıç, Ş., & Oktay, A. (2023). Liselerde görevli yöneticilerin çatışma yönetimi stratejileriyle öğretmenlerin mobbing algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Bolu merkez lise örneği). Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(3), 1267-1296. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2023.-1182833