Dergiler / Mesned İlahiyat Araştırmaları Dergisi / 2020 / Cilt: 11 - Sayı: 1

Ahmed Emîn b. İbrâhîm et-Tabbâh’ın Fecrü’l-İslâm Adlı Eseri Bağlamında Mezheplere İlişkin Görüşleri

Sayfa
261–286
Yayın Tarihi
2020-06-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Mezheplerle ilgili bazı görüşlerinin yeni ve ilk elden değerlendirmelerden daha ziyade Ehl-i Sünnet dışında kalan ve İslâm âlimlerinin “ehl-i bid’at” şeklinde nitelendirdiği Şîa, Hâriciyye ve Muʻtezile gibi diğer itikadî mezheplerin tarih boyunca savundukları görüşlerle uyumlu olduğunu tespit ettik.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Ahmed Emîn (1886-1954) XIX. ile XX. yüzyıllarda Mısır’da yaşayan önemli ilim adamlarından biridir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu eserde cahiliyye döneminden başlayıp Emevîlerin sonuna kadar geçen süreçte düşünce, kültür ve medeniyet tarihi ile birlikte İslâmî ilimlerin gelişmeleri, tartışmaları, önde gelen şahsiyetler, siyasi etkiler ve benzeri pek çok konu ele alınmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Mezheplerle ilgili bazı görüşlerinin yeni ve ilk elden değerlendirmelerden daha ziyade Ehl-i Sünnet dışında kalan ve İslâm âlimlerinin “ehl-i bid’at” şeklinde nitelendirdiği Şîa, Hâriciyye ve Muʻtezile gibi diğer itikadî mezheplerin tarih boyunca savundukları görüşlerle uyumlu olduğunu tespit ettik.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Mezhepler Tarihi · Ahmed Emîn · Fecru’l-İslâm

Özet

Ahmed Emîn (1886-1954) XIX. ile XX. yüzyıllarda Mısır’da yaşayan önemli ilim adamlarından biridir. İslâm düşünce tarihiyle ilgili çalışmaları yanında tefsir, hadis, İslâm ve Arap edebiyatı tarihi gibi birçok alanda eserleri bulunmaktadır. Bunlardan bazıları; Fecru’l-İslâm, Duha’l-İslâm, Zuhru’l-İslâm ve Yevmü’l-İslâm’dır. Çalışmamıza konu olan Fecru’l-İslâm, İslam mezhepleri ile ilgili konuları içermektedir. Bu eserde cahiliyye döneminden başlayıp Emevîlerin sonuna kadar geçen süreçte düşünce, kültür ve medeniyet tarihi ile birlikte İslâmî ilimlerin gelişmeleri, tartışmaları, önde gelen şahsiyetler, siyasi etkiler ve benzeri pek çok konu ele alınmaktadır. İslâm coğrafyasının sınırlarının genişlemesiyle Müslümanların Yahudi, Hıristiyan, İran, Yunan gibi çeşitli dinlerin ve milletlerlerin tesirinde kaldıkları vurgulanır. Eski inanç ve akîdelerin İslâm’a taşınmasının çeşitli mezheplerin doğuşuna neden olduğu belirtilir. Bu çalışmada, Ahmed Emîn’in Fecru’l-İslâm adlı eseri çerçevesinde onun mezheplere dair düşüncesini tespit etmeye çalıştık. Onun Şîa, Havâric, Muʻtezile, Mürcie ve Kaderiyye gibi siyasî ve itikadî fırkaları ele alırken Eş‘arî, Şehristânî, Bağdâdî ve İbn Hazm gibi mezhepler tarihçilerinin eserleri ile Wellhausin, Goldziher, Dozy ve Browne gibi batılı müsteşriklerin kaynaklarına başvurduğunu belirledik. Mezheplerle ilgili bazı görüşlerinin yeni ve ilk elden değerlendirmelerden daha ziyade Ehl-i Sünnet dışında kalan ve İslâm âlimlerinin “ehl-i bid’at” şeklinde nitelendirdiği Şîa, Hâriciyye ve Muʻtezile gibi diğer itikadî mezheplerin tarih boyunca savundukları görüşlerle uyumlu olduğunu tespit ettik.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÇAM, S. (2020). Ahmed Emîn b. İbrâhîm et-Tabbâh’ın Fecrü’l-İslâm Adlı Eseri Bağlamında Mezheplere İlişkin Görüşleri. Mesned İlahiyat Araştırmaları Dergisi, Cilt: 11 - Sayı: 1, 261–286. https://ajindex.com/articles/104783

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (9)

  1. Ahmed Emîn b. İbrâhîm et-Tabbâh. Fecru’l-İslâm (İslâm’ın Doğuşu). çev.: Ahmed Sedaroğlu, Ankara: Kılıç Kitabevi, 1976. Âşıkkutlu, Emîn. “Cerh ve Ta’tîl”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 7: 394-401. İstanbul: TDV Yayınları, 1993. Bağdâdî, Abdu’l Kâhir b. Muhammed. el-Fark Beyne’l Fırak. Lübnan: Dâru’l-Kütü’l-İlmiyye, 2009. Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmâîl b. İbrâhîm el-Cu‘fî. el-Câmiu’s-Sahîh. Riyad: Dârüsselam, 1419/1999.
  2. Demircan, Adnan. “Ahmed Emîn (Hayatı, Eserleri ve Bazı Görüşleri)”. Doğu Araştırmaları: Doğu Dil, Edebiyat, Tarih, Sanat ve Kültür Araştırmaları Dergisi, sy.1, 2008/1 Dixon, Abd al-Ameer ‘Abd. “Emevî Dönemi Haricî İsyanları”. çev.: Hüseyin Doğan, e-Makâlât Mezhep Araştırmaları, 7/1, (2014): 155-188. Ebû Dâvûd, Süleymân b. el-Eş‘as b. İshâk es-Sicistânî el-Ezdî. Sünenü Ebî Dâvûd. thk. Şuayb el-Arnaût vdğ., Dımeşk: Dâru’r-Risâleti’l-Âlemiyye, 2009. Ebû Zehra, Muhammed. İslâm’da İtikadî, Siyasî ve Fıkhî Mezhepler Tarihi. çev.: Sıbğatullah Kaya, İstanbul: Çelik Yayınevi, 2018. El-Fâhûrî, Hannâ. El-Câmi ‘fî Târîhi’l-Edebi’l- ‘Arabî el-EdEbû’l-Hadîs. Beyrut, 1986. Eş’ârî, İmam Ebû’l Hasan Ali b. İsmâil. Makâlâtü’l-iyyîn ve İhtilafu’l-Musallîn. thk: Na’îm Hüseyin Zerûzuru, Lübnan: el-Mektebetü’l-Asriyye, 1430/2009. Ez-Ziriklî, Ebû Gays Muhammed Hayrüddîn b. Mahmûd b. Muhammed b. Alî b. Fâris ed-Dımaşkī. el-A ‘lâm Kâmûsu Terâcimi li Esheri’r-Ricâl ve’n-Nisâ’ mine’l-‘Arab ve’l-Musta‘mirîn ve’l-Mustesrikîn. Beyrût, 1995.
  3. Fettah, İrfan Abdülhamid. “Nusayriyye”. çev: Avni İlhan, Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, sy. 9, 1995.
  4. İrfan Abdülhamid, İslam’da İ’tikadî Mezhepler ve Akaid Esasları. trc.: Mustafa Saim Yeprem, Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2011.
  5. Fığlalı, Ethem Ruhi. “Abdullah b. Sebe”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, 1: 133-134, İstanbul: TDV Yayınları, 1988.
  6. Fığlalı, Ethem Ruhi, Çağımızda İtikadî, İslâm Mezhepleri. Selçuk Yayınları, Ankara 1991.
  7. Hatipoğlu, Mehmed Said. “İslamda İlk Siyasi Kavmiyetçilik Hilâfetin Kureyşiliği”, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 23/1, (1979): 121-213.
  8. İbn Hazm, Ebû Muhammed Ali b. Ahmed b. Saîdb. Hazm. el-Fasl fi’l-Milel ve’l-Ehvâ ve’n-Nihal. thk.: Ahmed Seyyid Ahmed Ali, Mısır: el-Mektebetü’t-Tevfîk, trz. İrfan Abdulmahid. İslâm’da İtikadî Mezhepler ve Akaid Esasları. trc: Mustafa Saim Yeprem, Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2011.
  9. Karabela, Nevin. “Hayâtî Adlı Eserine Göre Ahmed Emîn”. Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat Fakültes