Dergiler / Mesned İlahiyat Araştırmaları Dergisi / 2020 / Cilt: 11 - Sayı: 1

Mezheplerin Ana İhtilâf Konularından Biri Olarak Kabir Azâbı

Sayfa
9–32
Yayın Tarihi
2020-06-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada öncelikle itikadî fırkaların kabir azâbına dair argümanları aktarılacak, daha sonra da yapılan bu yorumlardan hangisinin gerçeğe daha yakın olduğu tespit edilmeye çalışılacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Akıl yürütme veya beş duyu vasıtasıyla bilinemeyip yalnızca vahiy yoluyla sâbit olan gaybî konulardan biri de kabir azâbıdır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu âyet ve hadisler itikadî mezhepler tarafından farklı yorumlanarak farklı sonuçlara ulaşılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada öncelikle itikadî fırkaların kabir azâbına dair argümanları aktarılacak, daha sonra da yapılan bu yorumlardan hangisinin gerçeğe daha yakın olduğu tespit edilmeye çalışılacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kabir hayatı

Özet

Akıl yürütme veya beş duyu vasıtasıyla bilinemeyip yalnızca vahiy yoluyla sâbit olan gaybî konulardan biri de kabir azâbıdır. Kabir azâbı konusunda bazı âyetlerin işareti ve çeşitli hadislerin de beyanları söz konusudur. Bu âyet ve hadisler itikadî mezhepler tarafından farklı yorumlanarak farklı sonuçlara ulaşılmıştır. Ehl-i Sünnet âlimleri, Fir’avun ve ona uyanların sabah akşam ateşe arz edildiğini, kıyamet gününde ise azâbın en şiddetlisine çarptırılacaklarını, münâfıkların iki defa azap gördükten sonra ayrıca büyük bir azâba da mâruz bırakılacağını, kâfirlere cehennemdeki büyük azaptan önce yakın bir azâbın da tattırılacağını bildiren âyetler ile Hz. Peygamber’in kabirde azap gören bazı kimselerin sesini işittiğine, kabir azâbından Allah’a sığındığına, cenaze namazını kıldırdığı ölüyü kabir azâbından koruması için Allah’a dua ettiğine dair birçok hadisin kabir azâbının varlığına açık delil olduğunu kabul etmişlerdir. Öte yandan Cehmiyye ve Râfızâ’nın kâhir ekseriyyeti, Mu’tezile’den ise bazı âlimler, hesap ve mizandan önce görülecek azâbı akla aykırı bularak, kabir azâbına delâlet ettiği söylenen âyetlerin işaretini reddetmiş ve âhâd haber oldukları gerekçesiyle hadislerin beyanını da kabul etmemişlerdir. Günümüz İslâm dünyasında bu iki farklı görüşün de izdüşümleri mesabesinde olan oluşumlar bulunmaktadır. Bu çalışmada öncelikle itikadî fırkaların kabir azâbına dair argümanları aktarılacak, daha sonra da yapılan bu yorumlardan hangisinin gerçeğe daha yakın olduğu tespit edilmeye çalışılacaktır.

Anahtar kelimeler
🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KUBAT, M. (2020). Mezheplerin Ana İhtilâf Konularından Biri Olarak Kabir Azâbı. Mesned İlahiyat Araştırmaları Dergisi, Cilt: 11 - Sayı: 1, 9–32. https://ajindex.com/articles/104767

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (10)

  1. ABDULCEBBÂR, Kâdî, Fadlu’l-İ’tizâl ve Tabakâtu’l-Mu’tezile, Tunus, 1972. ----------------, Şerhu’l-Usûli’l-Hamse, Kâhire, 1965.
  2. ABDULHAMİD, İrfan, “Eş’arî”, DİA, (XI/444-447), Ankara, 1995.
  3. AHMED B. HANBEL, Müsned, İstanbul, 1992.
  4. AKIN, Murat, “Mu’tezile’ye Göre Kabir Azâbı”, Diyanet İlmi Dergi [Diyanet İşleri Reisliği Yıllığı], 2017, Cilt: LIII, Sayı: 4, ss. 151-177.
  5. ATEŞ, Süleyman, Kur’ân-ı Kerîm Tefsiri, İstanbul, 1988. BEĞAVÎ, Ebû Muhammed Hüseyin b. Mes’ûd b. Muhammed el-Ferrâ’, Meâlimü’t-Tenzîl fî Tefsiri’l-Kur’ân, Riyad, 1997. BEYÂZİZÂDE, Ahmed b. Hasen b. Sinan, el-Usûlu’l-Munîfe li’l-İmâm Ebî Hanîfe, Thk. İlyas Çelebi, İstanbul 1996. CÜRCÂNÎ, Ebû Bekir Abdülkâhir b. Abdurrahman b. Muhammed, Dercü’d-Dürer fî Tefsîri’l-Âyi ve’s-Süver, Thk. Velid b. Ahmed b. Sâlih el-Hüseyin-İyâd Abdüllatîf el-Kaysî, Biritanya, 2008. CÜRCÂNÎ, Ebu’l-Hasen Ali b. Muhammed b. Ali es-Seyyid eş-Şerîf, Şerhu’l-Mevâkıf, İstanbul, 1311. BUHARÎ, Ebû Abdillah Muhammed b. İsmail, Sahîhu’l-Buhârî, İstanbul, 1992. DÂRİMÎ, Ebu Muhammed Abdullah b. Behram, es-Sünen (Sünenu’d-Dârimî), İstanbul, 1992.
  6. DEMİRCİ, Kürşat, “Kabir”, DİA, (XXIV/33-35), İstanbul, 2001. EBÛ DÂVÛD, Süleyman b. Eş’as es–Sicistanî, es-Sünen, İstanbul, 1992. ENES B. MÂLİK, el-Muvatta, İstanbul, 1992. EŞ’ARÎ, Ebu’l-Hasan, Makalâtu’l-İslâmiyyîn ve İhtilâfu’l-Musallîn, Nşr. Helmut Ritter, Weisbaden, 1980. ----------------, el-İbâne an Usûli’d-Diyâne, Medine, 1410. GAZZÂLÎ, Ebû Hâmid, el-İktisâd fi’l-İ’tikâd, Tlk. İ. Âgah Çubukçu-Hüseyin Atay, Ankara, 1962.
  7. GÖKÇE, Cüneyt, “Berzah”, DİA, (V/525), İstanbul, 1992.
  8. ELMALILI, Muhammed Hamdi Yazır, Hak Dini Kur’ân Dili, İstanbul, Trs. FÎRÛZÂBÂDÎ, Mecduddîn Muhammed b. Ya’kûb, el-Kâmusu’l-Muhît, Beyrut, 1994. İBN KESÎR, Ebü’l-Fidâ İsmâil b. Ömer, Tefsîru’l-Kur’âni’l-Azîm, İstanbul, 1985. İBN MÂCE, Ebû Abdillah Muhammed b. Yezîd el-Kazvinî, es-Sünen, İstanbul, 1992. İBN MANZÛR, Ebû’l-Fadl Cemaluddîn b. Muhammed, Lisânu’l-Arab, Beyrut, 2005. İSFEHÂNÎ, Râğıb, Müfredâtu Elfâzi’l-Kur’ân, Thk. Safvân Adnân Dâvûdî, Beyrut, 1997. İSFERÂYÎNÎ, Ebû’l-Muzaffer, et-Tabsîr fi’d-Dîn ve Temyizu’l-Fırkati’n-Nâciyeti ani’l-Fraki’l-Hâlikîn, Tah. Kemal Yusuf el-Hût, Beyrut, 1983. İZZUDDÎN B. ABDİSSELÂM, Ebu’l-Kâsım İbni’l-Hasen es-Sülemî ed-Dımeşkî, Tefsîru’l-Kur’ân, Thk. Dr. Abdullah b. İbrahim el-Vehbî, Beyrut, 1996.
  9. KAYA, Murat, “Kabir Azabıyla İlişkilendirilen Âyetlerin Tahlil ve Değerlendirilmesi”, Usûl: İslam Araştırmaları, 2016, Sayı: 25, ss. 159-204.
  10. KUBAT, Mehmet, İslâm’ın İlk Dönemin