\r\n Eski Türkçede {-dOk} isim-fiil şekli genellikle geçmişte yapılan eylemleri ifade etmektedir: üze kök teŋri asra yaγız yer qılın-toq-da "üstte mavi gök (yüzü) altta (da) yağız yer yaratıldığında" (Kül Tigin D 1), bil-tök-üm-ün ö-dök-üm-ün bunča bitig bitidim "Bildiğimden ve düşündüğümden (dolayı) bu kadar kitap yazdım" (Küli Çor G 3), bilme-dök-üg-in üçün "bilmediğin için" qazγan-toq-in üčün "kazandığın için", yarlıqa-doq-in üčün …qaγan olortum "(Tanrı) lütufkâr olduğu için… Hakan (olarak tahta) oturdum." (Kül Tigin G 9), [qaŋım] qaγan uč-doq-da "[Babam] kağan öldüğünde" (Bilge Kağan D 13-14), olor-toq-um-a "(tah-ta) oturduğumda" (Bilge Kağan D 2).\r\n
📌 3 Maddede Bu Makale
🎯
Amaç & Hipotez:\r\n Eski Türkçede {-dOk} isim-fiil şekli genellikle geçmişte yapılan eylemleri ifade etmektedir: üze kök teŋri asra yaγız yer qılın-toq-da "üstte mavi gök (yüzü) altta (da) yağız yer yaratıldığında" (Kül Tigin D 1), bil-tök-üm-ün ö-dök-üm-ün bunča bitig bitidim "Bildiğimden ve düşündüğümden (dolayı) bu kadar kitap yazdım" (Küli Çor G 3), bilme-dök-üg-in üçün "bilmediğin için" qazγan-toq-in üčün "kazandığın için", yarlıqa-doq-in üčün …qaγan olortum "(Tanrı) lütufkâr olduğu için… Hakan (olarak tahta) oturdum." (Kül Tigin G 9), [qaŋım] qaγan uč-doq-da "[Babam] kağan öldüğünde" (Bilge Kağan D 13-14), olor-toq-um-a "(tah-ta) oturduğumda" (Bilge Kağan D 2).\r\n
📊
Temel Bulgular & Veri:\r\n Eski Türkçede {-dOk} isim-fiil şekli genellikle geçmişte yapılan eylemleri ifade etmektedir: üze kök teŋri asra yaγız yer qılın-toq-da "üstte mavi gök (yüzü) altta (da) yağız yer yaratıldığında" (Kül Tigin D 1), bil-tök-üm-ün ö-dök-üm-ün bunča bitig bitidim "Bildiğimden ve düşündüğümden (dolayı) bu kadar kitap yazdım" (Küli Çor G 3), bilme-dök-üg-in üçün "bilmediğin için" qazγan-toq-in üčün "kazandığın için", yarlıqa-doq-in üčün …qaγan olortum "(Tanrı) lütufkâr olduğu için… Hakan (olarak tahta) oturdum." (Kül Tigin G 9), [qaŋım] qaγan uč-doq-da "[Babam] kağan öldüğünde" (Bilge Kağan D 13-14), olor-toq-um-a "(tah-ta) oturduğumda" (Bilge Kağan D 2).\r\n
💡
Sonuç & Katkı:\r\n Eski Türkçede {-dOk} isim-fiil şekli genellikle geçmişte yapılan eylemleri ifade etmektedir: üze kök teŋri asra yaγız yer qılın-toq-da "üstte mavi gök (yüzü) altta (da) yağız yer yaratıldığında" (Kül Tigin D 1), bil-tök-üm-ün ö-dök-üm-ün bunča bitig bitidim "Bildiğimden ve düşündüğümden (dolayı) bu kadar kitap yazdım" (Küli Çor G 3), bilme-dök-üg-in üçün "bilmediğin için" qazγan-toq-in üčün "kazandığın için", yarlıqa-doq-in üčün …qaγan olortum "(Tanrı) lütufkâr olduğu için… Hakan (olarak tahta) oturdum." (Kül Tigin G 9), [qaŋım] qaγan uč-doq-da "[Babam] kağan öldüğünde" (Bilge Kağan D 13-14), olor-toq-um-a "(tah-ta) oturduğumda" (Bilge Kağan D 2).\r\n
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Eski Türkçe · -dOk · İsim-Fiil
Özet
\r\n Eski Türkçede {-dOk} isim-fiil şekli genellikle geçmişte yapılan eylemleri ifade etmektedir: üze kök teŋri asra yaγız yer qılın-toq-da "üstte mavi gök (yüzü) altta (da) yağız yer yaratıldığında" (Kül Tigin D 1), bil-tök-üm-ün ö-dök-üm-ün bunča bitig bitidim "Bildiğimden ve düşündüğümden (dolayı) bu kadar kitap yazdım" (Küli Çor G 3), bilme-dök-üg-in üçün "bilmediğin için" qazγan-toq-in üčün "kazandığın için", yarlıqa-doq-in üčün …qaγan olortum "(Tanrı) lütufkâr olduğu için… Hakan (olarak tahta) oturdum." (Kül Tigin G 9), [qaŋım] qaγan uč-doq-da "[Babam] kağan öldüğünde" (Bilge Kağan D 13-14), olor-toq-um-a "(tah-ta) oturduğumda" (Bilge Kağan D 2).\r\n
TEKİN, T., DEMİRCİ, Ç. D. Ü. Ö. (2020). Eski türkçedeki {-dok} isim-fiil eki üzerine. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Cilt: 1 Sayı: 47. https://ajindex.com/articles/1029260