KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Hitit Sosyal Bilimler Dergisi / 2019 / Cilt: 12 - Sayı: 1

İBN HALDUN DÜŞÜNCESİNDE TARİH, ZAMAN VE DÖNGÜSELLİK

Nureddin NEBATİ
Sayfa
141–158
Yayın Tarihi
2019-06-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Tarihi varlığa içkin gördüğü döngüsel bir süreç içinde tasavvur etmiş, devletler, toplumlar, asabiyet bağları ile insan organizması arasında bir ilinti kurmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Yahudilik ve Hıristiyanlık kültürünün getirdiği ilerlemeci çizgisel tarih anlayışı geçmiş, gelecek ve şimdiyi kesin bir şekilde birbirinden ayırarak tarihe sonul bir amaç yükler.
📊
Temel Bulgular & Veri:İslam’ın tarih yaklaşımı kategorik ayrıştırmaların ötesine geçen farklı bir yapı ihtiva etmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Tarihi varlığa içkin gördüğü döngüsel bir süreç içinde tasavvur etmiş, devletler, toplumlar, asabiyet bağları ile insan organizması arasında bir ilinti kurmuştur.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İbn Haldun · Tarih · Asabiyet

Özet

Yahudilik ve Hıristiyanlık kültürünün getirdiği ilerlemeci çizgisel tarih anlayışı geçmiş, gelecek ve şimdiyi kesin bir şekilde birbirinden ayırarak tarihe sonul bir amaç yükler. Böylece Ortaçağ’da zaman kutsallığından arındırılmış, insan özneleştirilmiştir. Tarihi kozmosa benzer bir döngüyle tekerrür eden biçimler olarak tasavvur eden döngüsel tarihten çizgisel tarih yaklaşımına geçilmiştir ve tüm Batı düşünce tarihi bu mirası benimsemiştir. İslam’ın tarih yaklaşımı kategorik ayrıştırmaların ötesine geçen farklı bir yapı ihtiva etmektedir. İslam tarihçisi İbn Haldun tarihi ilahi yasanın getirdiği zorunluluklar ve toplumların çeşitliliğini oluşturan arızi yönlerinin bağıntısı üzerinden analiz ederek ilk tarih metodolojisini kurmuş, tarihi bilimselleştirmiştir. Tarihi varlığa içkin gördüğü döngüsel bir süreç içinde tasavvur etmiş, devletler, toplumlar, asabiyet bağları ile insan organizması arasında bir ilinti kurmuştur.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

NEBATİ, N. (2019). İBN HALDUN DÜŞÜNCESİNDE TARİH, ZAMAN VE DÖNGÜSELLİK. Hitit Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 12 - Sayı: 1, 141–158. https://ajindex.com/articles/102517

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (29)

  1. Acun, F. (2011). “Tarihin İnşası Sürecinde Belge ve Kullanımı”, Cumhuriyet Döneminde Türkiye'de Tarihçilik ve Tarih yayıncılığı Sempozyumu, Bildiriler, Ankara 18- 20 Mart 2010, Türk Tarih Kurumu: Ankara, (67-74)
  2. Aşkın, Z,, G., E. (2008). “Tarihte Determinizm İndeterminizm Karşıtlığının Kategorial Çözümlenişi” Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Felsefe Bölümü Dergisi, Cilt 19, (127-139).
  3. Aysevener, K ve Barutca E., M., (2003).
  4. Tarih Felsefesi, İstanbul:
  5. Cem Yayınları.
  6. Aysevener, K. (2009). “Antikçağ’dan Günümüze Tarih Tasarımları”, ÇTTAD, Cilt 8, Sayı 18-19, (3-19).
  7. Aysevener, K. (2001). “Bir İlerleme Tasarımı Olarak Tarih”, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, Cilt 41, Sayı 1, (171-186).
  8. Bıçak, A. (2004a). Felsefe ve Tarih (Tarih Düşüncesi II), İstanbul:
  9. Dergah Yayınları.
  10. Bıçak, A. (2004b). Tarih Düşüncesinin Oluşumu (Tarih Düşüncesi I), İstanbul:
  11. Dergah Yayınları.
  12. Bilgi, A. (2012). “İbn Haldun: Marx’tan Beş Yüzyıl Önce”, İbn Haldun’da Uygarlıkların Yükselişi ve Çöküşü, İstanbul:
  13. Kaynak Yayınları.
  14. Carr, E., H. (2011).
  15. Tarih Nedir, İstanbul:
  16. İletişim Yayınları.
  17. Croce, B. (1921). History Its Theory and Practice. New York: Harcourt Brace and Company Publishing. Corbin, H. (1986). İslam Felsefesi Tarihi: Başlangıştan İbni Rüşd’ün Ölümüne Kadar (1198), İstanbul:
  18. İletişim Yayınları.
  19. Çamuroğlu, R. (2010). Dönüyordu: Bektaşilikte Zaman Kavrayışı, İstanbul:
  20. Kapı Yayınları.
  21. Çamuroğlu, R. (2000). Tarih Heterodoksi ve Babâiler, İstanbul:
  22. Doğan Kitap. Dağ, M. (1953). “İslam Felsefesinde Aristocu Zaman”, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt 19, (97-116).
  23. Davudoğlu, A. (1996). “İslam Düşünce Geleneğinin Temelleri, Oluşum Süreci ve Yeniden Yorumlanması, Divan, Sayı 1, (1-44).
  24. De Landa, M. (2006). Çizgisel Olmayan Tarih: Bin Yılın Öyküsü, İstanbul:
  25. Metis Yayınları.
  26. Dursun, Ç. (2000). “Zaman: Modern ve Postmodern”, Toplum Bilim, Sayı 84, (189- 212). Erdoğan, İ. (1997). “Bazı İslam Düşünürlerine Göre Zamanın Kıdemi Meselesi”, F.Ü. İlahiyat Fakültesi Dergisi, Sayı.2, (51-61).
  27. Haklı, Ş. (2007). “İslam Felsefesinde Mekân ve Boşluk Tasavvurunun Kozmolojiye Tatbiki”, Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt 6, Sayı: 12, (41-58).
  28. Hanefi, H. (2000). İslam Kültürü’nde İslam ve Tarih, İstanbul:
  29. Ayışığı Kitapları. Hassan, Ü. (2012). “İbn Haldun Düşüncesine Yaklaşımda Bütünsellik Sorunu”, İbn Haldun’da Uygarlıkların Yükselişi ve Çöküşü, İstanbul: Kaynak Yayınları. Hassan,Ü. (2010). İbn Haldun'un Metodu ve Siyasete Te