Dergiler / Kadim / 2024 / Sayı 7

Kuzey Afrika’da Nüfuz Mücadelesi ve Salih Münir Bey’in Diplomatik Girişimleri

The Struggle for Influence in North Africa and Salih Münir Bey's Diplomatic Initiatives

Dergi
Kadim
Sayfa
93–112
Yayın Tarihi
2024-04-15
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Osmanlı Arşivi’nde mahfuz belgeler ile konu hakkındaki ikincil kaynaklar üzerine inşa edilen çalışmanın kapsamı Münir Bey’in elçilik yıllarıyla (1896-1908) sınırlıdır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması’yla ortaya çıkan yeni düzen, Osmanlı Devleti için sorun çözücü olmaktan ziyade mevcut problemleri artırmaya yönelik maddeler içermekteydi.
📊
Temel Bulgular & Veri:Antlaşma, imparatorluğun büyük toprak kayıpları yaşamasına sebep olduğu gibi Fransa ve İngiltere’nin etkisine aldığı Tunus ve Sudan gibi bölgelere sınır olan Trablusgarb ve Bingazi’yi işgale müsait hâle getirdi.
💡
Sonuç & Katkı:Osmanlı Arşivi’nde mahfuz belgeler ile konu hakkındaki ikincil kaynaklar üzerine inşa edilen çalışmanın kapsamı Münir Bey’in elçilik yıllarıyla (1896-1908) sınırlıdır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kuzey Afrika · Hinterland · Trablusgarb

Özet

1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması’yla ortaya çıkan yeni düzen, Osmanlı Devleti için sorun çözücü olmaktan ziyade mevcut problemleri artırmaya yönelik maddeler içermekteydi. Antlaşma, imparatorluğun büyük toprak kayıpları yaşamasına sebep olduğu gibi Fransa ve İngiltere’nin etkisine aldığı Tunus ve Sudan gibi bölgelere sınır olan Trablusgarb ve Bingazi’yi işgale müsait hâle getirdi. Osmanlı İmparatorluğu ekonomik ve askerî açıdan zayıf durumda olduğundan işgal girişimlerine uluslararası antlaşmaların sağladığı imkânlar çerçevesinde hukukî yollarla cevap vermeye çalıştı. Bu çalışmada, sömürgecilik yarışında hedef hâline gelen Osmanlı'nın Afrika’daki toprakları ve nüfuz alanlarının korunması yönündeki diplomatik girişimler, Paris Büyükelçisi Salih Münir Bey’in faaliyetleri üzerinden incelenmiş, Münir Bey’in Yıldız Sarayı’nın dış politika tercihlerine yaptığı etki tespit edilmeye çalışılmıştır. Osmanlı Arşivi’nde mahfuz belgeler ile konu hakkındaki ikincil kaynaklar üzerine inşa edilen çalışmanın kapsamı Münir Bey’in elçilik yıllarıyla (1896-1908) sınırlıdır.

Abstract

The Treaty of Berlin signed in 1878 caused the Ottoman Empire to suffer great territorial losses; moreover, major Ottoman holdings in North Africa, Tripoli, and Benghazi came under the threat of occupation by France and Britain, which controlled the neighboring Tunisia and Sudan, respectively. The Ottoman Empire did not have the military and economic means to counteract these threats, thus it was forced to rely on legal and diplomatic measures within the framework of international treatises. One of the prominent diplomats in this regard was the Ottoman Ambassador to Paris, Salih Münir Bey. Focusing on the activities of Salih Münir Bey as an ambassador for more than a decade (1896 -1908), this study analyses the diplomatic attempts to protect the Ottoman territories and spheres of influence, which became a target in the colonial race in Africa, as well as Münir Bey’s influence n the foreign policy decisions of the Ottoman court.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Hızlı, K., Uğuz, S. (2024). Kuzey Afrika’da Nüfuz Mücadelesi ve Salih Münir Bey’in Diplomatik Girişimleri. Kadim, Sayı 7, 93–112. https://ajindex.com/articles/1023187

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. Başkanlık Osmanlı Arşivi (BOA). Bâbıâlî Evrak Odası (BEO), nr. 1789/134126. Yıldız Sadaret Hususi (Y.A.HUS), nr. 424/53. Yıldız Esas Evrakı Defterleri (Y.EE.d), nr. 1116, 1117, 1118. Yıldız Esas Evrakı (Y.EE), nr. 102/33; 102/36. Yıldız Perakende Elçilik, Şehbenderlik ve Ateşemiliterlik Evrakı (Y.PRK.EŞA), nr. 28/86; 33/68; 38/12. Meclis-i Vükela Mazbataları (MV), nr. 97/49; 103/81. Akarlı, Engin Deniz. “The Defence of the Libyan Provinces (1882-1908)”. Studies on Ottoman Diplomatic History. 5/75-87. İstanbul: ISIS Press, 1990.
  2. Akyıldız, Ali – Kurşun, Zekeriya. Osmanlı Arap Coğrafyası ve Avrupa Emperyalizmi: Filistin-Basra Körfezi-Kızıldeniz-Kuzey Afrika (Diplomatik Belgeler). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2015.
  3. Armaoğlu, Fahir. 19. Yüyzıl Siyasi Tarihi (1789-1914). İstanbul: Timaş Yayınları, 2017.
  4. Artuç, Nevzat. “II. Abdülhamid Dönemi Trablusgarp’ta Hamidiye Alaylarının Teşkili”. Sultan II. Abdülhamid Sempozyumu 20-21 Şubat 2014. 1/55-78. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 2014.
  5. Bostan, İdris. “The Ottoman Empire and The Congo: The Crisis of 1893-95”. Studies on Ottoman Diplomatic History. 5/103-120. İstanbul: The ISIS Press, 1990.
  6. Can, Ömer Faruk. Bir Osmanlı Aydın ve Bürokratı: Azmzade Sadık el-Müeyyed Paşa’nın Hayatı ve Faaliyetleri (1860-1910). İstanbul: İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi,
  7. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2022.
  8. Çavdar, Necati. “II. Abdülhamid Devri Osmanlı Dış Politikası”. Türk Dış Politikası (1830-1989). ed. Serkan Kekevi vd. 175-265. Ankara: Berikan Yayınları, 2017.
  9. Çaycı, Abdurrahman. Büyük Sahra’da Türk Fransız Rekabeti (1858-1911). Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 1995.
  10. Çorlu, Salih Münir. “Ecnebi Fikirlerine Sükûn Vermeye Çalışırken”. Cumhuriyet (3 Birincikanun 1934), 4-5.
  11. Çorlu, Salih Münir. Geçmiş Zamanlar: Sultan 2. Abdülhamit’in Paris Sefir-i Kebirinin Diplomasi Yazıları ve Hatıraları. haz. İsmail Dervişoğlu. İstanbul: Kitabevi Yayınları, 2013.
  12. Deringil, Selim. “II. Abdülhamid’in Dış Politikası”. Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Türkiye Ansiklopedisi. 12/304-306. İstanbul: İletişim Yayınları, 1985.
  13. Deringil, Selim. “Some Comments on the Concept of Legitimacy in the Foreign Policy of Abdulhamid II”. Studies on Ottoman Diplomatic History. 1/97-104. İstanbul: The ISIS Press, 1987.
  14. Fulton, L. Bruce. “Fransa ve Osmanlı İmparatorluğu’nun Sonu”. Osmanlı İmparatorluğu’nun Sonu ve Büyük Güçler. çev. Ahmet Fethi. 219-263. İstanbul: Alfa Yayınları, 2013.
  15. Hızlı, Kasım. Sultanın Sefiri Salih Münir Paşa-II. Abdülhamid,