Dergiler / Necmettin Erbakan Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi / 2023 / Cilt: 5 Sayı: Özel Sayı

Toptan ticaret şirketlerinin finansal performanslarına göre önceliklendirilmesi: Çok kriterli karar analizi (ÇKKA) yaklaşımı

Prioritizing wholesale companies based on their financial performance: A multi-criteria decision analysis (MCDA) approach

Sayfa
1–14
Yayın Tarihi
2023-12-17
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

İncelenen iki yöntemin de tutarlı sonuçlar üretmesi nedeniyle bu yöntemler, belirsizlik sürecinde finansal karar vericilerin birlikte kullanabileceği bir karar destek sistemi olarak önerilmişlerdir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Finansal piyasalar ülkelerin gelişmişliklerini gösteren önemli indikatörler arasında sayılmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Öte yandan, tıpkı birçok alanda olduğu gibi, sermaye piyasalarında da salgının getirdiği belirsizlik etkisini göstermiştir.
💡
Sonuç & Katkı:İncelenen iki yöntemin de tutarlı sonuçlar üretmesi nedeniyle bu yöntemler, belirsizlik sürecinde finansal karar vericilerin birlikte kullanabileceği bir karar destek sistemi olarak önerilmişlerdir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Sermaye Piyasaları · Finansal Performans · ÇKKA

Özet

Finansal piyasalar ülkelerin gelişmişliklerini gösteren önemli indikatörler arasında sayılmaktadır. Bu piyasalarda işlem gören hisse senetleri, birçok finansal paydaşın ilgisini çekmektedir. Öte yandan, tıpkı birçok alanda olduğu gibi, sermaye piyasalarında da salgının getirdiği belirsizlik etkisini göstermiştir. Birçok değişkenin devreye girdiği karmaşık senaryolarda, doğru çıkarımlar yapabilmek adına çoklu kriterli karar verme analizleri (ÇKKA) kullanılmaktadır. Türkiye'nin son yıllarda yakaladığı büyüme hızı ve ihracat seviyesine katkıda bulunan toptan ticaret sektöründe faaliyet gösteren ve Borsa Istanbul'da işlem gören firmalar, bu çalışmada ÇKKA yöntemleri aracılığıyla analiz edilmiştir. İlgili şirketler, pandeminin en yoğun hissedildiği 8 dönem için TOPSIS VE ELECTRE III yöntemleri ile incelenmişlerdir. Belirlenen 6 farklı kriterin CRITIC ile ağırlıklandırıldığı çalışmada, şirketler ilgili yöntemlerin ürettiği skorlara göre sıralanmışlardır. Dikkat çekici olarak, her iki yöntem de incelenen 8 dönemin 6'sı için aynı şirketleri en yüksek performans gösteren alternatif olarak belirlemiştir. İncelenen iki yöntemin de tutarlı sonuçlar üretmesi nedeniyle bu yöntemler, belirsizlik sürecinde finansal karar vericilerin birlikte kullanabileceği bir karar destek sistemi olarak önerilmişlerdir.

Abstract

Financial markets are considered among the vital indicators that can signalize the development of countries. Shares traded in these markets attract the attention of various financial stakeholders. On the other hand, capital markets, as in many other fields, have been affected by the uncertainty brought by the pandemic. In complex scenarios where many variables come into play, multi-criteria decision-making analyzes (MCDA) are used to make accurate inferences. Companies operating in the wholesale sector and traded on Borsa Istanbul, which contribute to the growth rate and export level that Türkiye has achieved in recent years, were analyzed through MCDA methods in this study. Relevant companies were examined with TOPSIS and ELECTRE III methods for 8 periods when the pandemic was felt most intensely. In the study, where 6 different criteria were weighted with CRITIC, companies were ranked according to the scores produced by the aforementioned methods. Notably, both methods identified the same companies as the top-performing alternative for 6 of the 8 periods examined. Since both methods examined produce consistent results, these methods are recommended as a decision support system that financial decision makers can use together in the periods of uncertainty.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ELMA, O. E. (2023). Toptan ticaret şirketlerinin finansal performanslarına göre önceliklendirilmesi: Çok kriterli karar analizi (ÇKKA) yaklaşımı. Necmettin Erbakan Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, Cilt: 5 Sayı: Özel Sayı, 1–14. https://ajindex.com/articles/1021999

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. Abdel-Basset, M., Ding, W., Mohamed, R., & Metawa, N. (2020). An integrated plithogenic MCDM approach for financial performance evaluation of manufacturing industries. Risk Management, 22, 192-218. https://doi.org/10.1057/s41283-020-00061-4.
  2. Aktaş, Ö. (2022). BİST’de İşlem Gören Bilişim Sektörü Şirketlerinin Pandemi Öncesi ve Pandemi Dönemi Finansal Performanslarının Promethee Yöntemi İle Ölçülmesi. İşletme, 3(2), 15-31.
  3. Aldalou, E., & Perçin, S. (2020). Application of integrated fuzzy MCDM approach for financial performance evaluation of Turkish technology sector. International Journal of Procurement Management, 13(1), 1-23. https://doi.org/10.1504/IJPM.2020.105198.
  4. Asker, V. (2022). Kovid-19 salgını öncesi ve kovid-19 salgını döneminde imalat sektöründe finansal performansın incelenmesi. Alanya Akademik Bakış, 6(2), 2261-2274. https://doi.org/10.29023/alanyaakademik.1037351.
  5. Aytekin, A. (2019). Evaluation of the financial performance of tourism companies traded in BIST via a hybrid MCDM model. International Journal of Applied Research in Management and Economics, 2(4), 20-32. https://doi.org/10.33422/ijarme.v2i4.274.
  6. Bağcı, H., & Yerdelen Kaygın, C. (2020). The financial performance measurement of the companies listed in The BIST holding and investment index by the MCDM methods. The Journal of Accounting & Finance / Muhasebe ve Finansman Dergisi, (87). 301-324. https://doi.org/10.25095/mufad.756394.
  7. Bayrakdaroğlu, A., & Yalçın, N. (2012). Strategic financial performance evaluation of the Turkish companies traded on ISE. Ege Academic Review, 12(4), 529-539.
  8. Beheshtinia, M. A., & Omidi, S. (2017). A hybrid MCDM approach for performance evaluation in the banking industry. Kybernetes, 46(8), 1386-1407. https://doi.org/10.1108/K-03-2017-0105.
  9. Bektaş, H., & Tekin, H. (2013). Finansal Oranlar ve Borsa Performans Oranları İlişkisi: İMKB’de İşlem Gören Bankaların Kononik Korelasyon Analizi. Marmara Üniversitesi İ.İ.B. Dergisi, 34(1), 317-329.
  10. Bulgurcu, B. K. (2012). Application of TOPSIS technique for financial performance evaluation of technology firms in Istanbul stock exchange market. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 62, 1033-1040. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2012.09.176.
  11. Chamodrakas, I., Leftheriotis, I., & Martakos, D. (2011). In-depth analysis and simulation study of an innovative fuzzy approach for ranking alternatives in multiple attribute decision making problems based on TOPSIS. Applied Soft Computing, 11(1), 900-907. https://doi.org/10.101