Dergiler / Turkish Studies (Elektronik) / 2011 / Cilt: 6 - Sayı: 3

Türk dili ve kültürü açısından XIV-XV. Yüzyıl Eski Anadolu Türkçesi Türkçe tıp yazmalarına eleştirel bir bakış

A Critical Review Of The XIVth-XVth Century Olden Anatolian Turkish Turkish Medical Literature in terms of Turkish Language and culture

Sayfa
841–850
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Dilimize ve kültür tarihimize katkısı olacağını umduğumuz bu araştırmayla XIV. ve XV. yüzyıl Türkçe tıp yazmalarının Türk dili ve kültürünün gelişmesinde ve zenginleşmesinde ne denli önemli işlevleri olduğuna dikkat çekilmek istenmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Ortaçağ İslâm tıbbının etkisinde kalan ve buna ait bilgileri X. yüzyıldan itibaren kendi çevrelerinde uygulamaya başlayan Türkler, XIV ve XV.
📊
Temel Bulgular & Veri:Kitaplarda, o yıllar bilim hayatına göre ileri günümüz bilim hayatına göre kayda değer tıbbî bilgiler yanında dil yönünden de zengin malzemeler vardır.
💡
Sonuç & Katkı:Dilimize ve kültür tarihimize katkısı olacağını umduğumuz bu araştırmayla XIV. ve XV. yüzyıl Türkçe tıp yazmalarının Türk dili ve kültürünün gelişmesinde ve zenginleşmesinde ne denli önemli işlevleri olduğuna dikkat çekilmek istenmiştir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Ortaçağ İslâm tıbbının etkisinde kalan ve buna ait bilgileri X. yüzyıldan itibaren kendi çevrelerinde uygulamaya başlayan Türkler, XIV ve XV. Yüzyılda çok sayıda Türkçe tıp kitabı yazmışlardır. Her biri ayrı bir kıymet ve ehemmiyet taşıyan bu kitaplar, Türk dilini ve kültürünü besleyen ve geliştiren önemli yazılı kaynaklardır. Kitaplarda, o yıllar bilim hayatına göre ileri günümüz bilim hayatına göre kayda değer tıbbî bilgiler yanında dil yönünden de zengin malzemeler vardır. Dilin leksik, fonetik, morfolojik, semantik ve sentaktik gibi farklı disiplinleri açısından yapılan örneklemli incelemeleri, bu düşüncemizi doğrular mahiyet “nitelik-öz”dedir. Dilimize ve kültür tarihimize katkısı olacağını umduğumuz bu araştırmayla XIV. ve XV. yüzyıl Türkçe tıp yazmalarının Türk dili ve kültürünün gelişmesinde ve zenginleşmesinde ne denli önemli işlevleri olduğuna dikkat çekilmek istenmiştir.

Abstract

Turks were severally influenced by the Islamic Medical Literature of Middle-Age and had begun to use this knowledge from the beginning of the Tenth Century. Consequently, Turks had written many medical books using olden Turkish during the Fourteenth and Fifteenth Centuries. Each of these books had exclusive value and importance on Turkish Language and culture. Additionally, these books were one of the most crucial sources of Turkish Language and culture. These Turkish medical books not only included advanced scientific knowledge for the time period in which they were written they also included noteworthy medical knowledge and rich material for the language science. This is proved to be true by the sampled analysis of language with regard to lexic phonetic, morphologic, semantic and syntactic, approaches. This study is not only an important contribution to the Turkish Language and Turkish History of Culture; it is also a demonstration of the importance and functional impact of Fourteenth and Fifteenth Century Turkish Medical Literature on the development and enrichment of Turkish Language and Culture

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GÜVEN, M. (2011). Türk dili ve kültürü açısından XIV-XV. Yüzyıl Eski Anadolu Türkçesi Türkçe tıp yazmalarına eleştirel bir bakış. Turkish Studies (Elektronik), Cilt: 6 - Sayı: 3, 841–850. https://ajindex.com/articles/102190

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. AKALIN Ş. Hâlûk, “Eski Anadolu Türkçesinde Cümle Başı Edatlarıyla Kurulmuş Cümleler”, Türk Dili Dergisi, TDK Yayınları, Sayı 518, s.156-163, Ankara 1995
  2. AKSAN Doğan, Eski Türkçenin İzlerinde, Simurg, İstanbul 2000 ALTINTAŞ Ayten, “Eski Türk Tıbbına Bir Bakış”, Türk Tıp Eğitiminin önemli Adımları İstanbul CSA Global publishing Şubat 2006.Türkçe 1. Baskı, İstanbul 2006
  3. ARGUNŞAH Mustafa, Tuhfe-i Murâdî İnceleme-Metin-Dizin, TDK Yayınları, Ankara 1999 ARGUNŞAH Mustafa, “Edviye-i Müfredenin Üzerine Düşünceler”, Türk Kültürü 2009/2, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü, s. 185-196, Ankara 2009
  4. ATALAY Besim, Divanü Lûgat-it Türk, C.1, 2, 3, 4, TDK Yayınları, Ankara 1991-1992 BAŞKAN Özcan, “Terimlerde Özleşme Sorunu”, Türk Dili Araştırmaları Yıllığı-Belleten, TDK Yayınları s.173-184, Ankara 1973-1974
  5. BAYAT A. Haydar vd., Muhammed bin Mahmûd-ı Şirvânî –Mürşid, AKM Yayınları, Ankara 2004 BAYAT A Haydar, “Beylikler Dönemi Anadolu Türk Devletlerinde Tababet”, Türk Tıp Eğitiminin önemli Adımları CSA Global publishing Şubat Türkçe 1. Baskı, İstanbul 2006 BÖLÜKBAŞI Okan, “Türkçe Tıp Eğitimi, Eski Ama Gerçekleşmemiş Bir Hayalin El Birliği İle Yok Edilişi” STED cilt 13, S. 11, s. 415–416, Ankara 2006
  6. CANPOLAT Mustafa, ÖNLER Zafer, İshak Bin Murad Edviye-i Müfrede TDK yayınları, Ankara 2007
  7. ÇAĞIRAN Önder, Tıbb-ı Nebevî (İmlâ-Fonetik-Morfoloji-Karşılaştırmalı Metin), Doktora Tezi İnönü üniversitesi I. C., Malatya 1992 DEMİR Nurettin, “Bilimsel Dergilerde Yayın Dili Sorunu”, Sosyal Bilimlerde Süreli Yayınlar ve Bilgi Teknolojileri Sempozyumu, Bildiriler, Yeni Avrasya Yayınları, s.191-208, Ankara 2005
  8. DERİN Adnan, Tuhfe-i Mübârizî-Metin- Gramer Notları-Sözlük (Gazi Üniversitesi,
  9. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Ankara 1987 DiLAÇAR Agop, “Terim Nedir”, Türk Dili, C. IV, sayı 64, s.207-210, Ankara 1957 DOĞAN Levent, “Türk Dilinde Organ Adları Üzerine Bir İnceleme-Ana ve Temel Kavramlar” Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Cilt 6, sayı 1, s. 141–163, Edirne 2005
  10. ERGİN Muharrem, Türk Dil Bilgisi, Bayrak Basım-Yayım-Dağıtım, İstanbul 1981
  11. GABAİN A. Von, Eski Türkçenin Grameri, çev. Mehmet Akalın, TDk yayınları, Ankara 1988
  12. GÜVEN Meriç, Abdulvehhâb bin Yusuf‟un Müntahab fi‟tTıbbı (Dizin-Metin-İnceleme), Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Basılmamış Doktora Tezi, Denizli 2005
  13. İHSANOĞLU Ekmeleddin, Türk dilinin Türkçeleşmesi meselesi, Osmanlılarda Sağlık.C.I Bofarma Yayınları, İstanbul 2006
  14. İLHAN Nadir, Eşref bin Muhammed Hazâ‟inu‟