Dergiler / Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2023 / Cilt: 25 Sayı: 48

Bir Çeviri Sorunsalı Olarak Kur’ân’da Geçen İşaret İsimlerinin Gösterim Türleri Bağlamında Yorumlanması

Interpretation of Demonstrative Pronouns in The Qur'ān as a Translation Problem in Terms of Types of Deixis

Sayfa
427–458
Yayın Tarihi
2023-12-15
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Klasik Arap dili ve tefsir kaynaklarında modern dilbilimsel bir yaklaşım olan gösterim türleri, artgönderim ve öngönderime bağlı gönderimlere değinildiği sonucuna varılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Gösterim, kişinin el, baş gibi azalarını kullanarak dilsel birimlerle söylem ve metin dışında bir durumun bileşenlerine işaret etme veya gösterme edimine denilmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Gösterim, bir konuşma ediminde kişisel, uzamsal, zamansal, sosyal veya söylem olarak gönderimde bulunmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Klasik Arap dili ve tefsir kaynaklarında modern dilbilimsel bir yaklaşım olan gösterim türleri, artgönderim ve öngönderime bağlı gönderimlere değinildiği sonucuna varılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Arap Dili ve Belagati · Gösterim Türleri · Gönderim

Özet

Gösterim, kişinin el, baş gibi azalarını kullanarak dilsel birimlerle söylem ve metin dışında bir durumun bileşenlerine işaret etme veya gösterme edimine denilmektedir. Gösterim, bir konuşma ediminde kişisel, uzamsal, zamansal, sosyal veya söylem olarak gönderimde bulunmaktadır. Dolayısıyla ataması iletişim eylemini çevreleyen bağlamla doğrudan ilişkili olan zamirler, işaret isimleri ve zarflar gibi dilbilimsel unsurlarla yapılmaktadır. Gösterim ifadelerinin gönderimleri sadece gerçek iletişim bağlamında tespit edilebildiği için edimbilimin ilgi alanına girmiştir. Çalışmada işaret isimlerinin Arap dilindeki yapısal ve gönderimsel özelliklerini tespit ederek Kur’ân’da geçen işaret isimlerinin gösterim türleri bağlamında gönderimlerini araştırılmaktadır. Ayetlerde geçen her işaret ismi ayrı ayrı gösterim türlerine gönderimleri açısından ele alınmaktadır. Yapılan araştırma neticesinde işaret isimlerinin Kuran’da kişisel, uzamsal, zamansal, söylem gösterimleri ve artgönderim ve öngönderim olarak kullanıldığı anlaşılmıştır. Klasik Arap dili ve tefsir kaynaklarında modern dilbilimsel bir yaklaşım olan gösterim türleri, artgönderim ve öngönderime bağlı gönderimlere değinildiği sonucuna varılmıştır. Yapılan çalışmada bazı Kur’ân meallerinde ilgili ayetlerdeki gösterici unsurların gönderimleri belirtilirken bazılarında gösterici unsurun müstakil anlamı verilerek yetinildiği görülmüştür.

Abstract

This study aims to analyse the demonstrative nouns used in the Qur’anic verses within the context of deixis and types of deixis, which are research areas of pragmatics, and to identify the types of deixis used in the Qur’an. This study also aims to provide insight into how to present the references of demonstrative nouns, especially in Qur’anic translations, to be understood correctly by the readers. This is because the translations of the Qur’an are presented in written form, and the references of the deictic units are not expressed clearly in some of them. In this case, it is assumed that the reader might have difficulty understanding the meanings of the deictic such as “this, to this, these”. This study, firstly by studying deixis and its types from the modern linguistics and pragmatics resources, aims to form a conceptual framework. After the first chapter, upon which the main problem of the study will be built, is completed, the demonstrative nouns are analysed in terms of their structural and referential aspects within balāg̲h̲a and tafsīr sources, classical Arabic language nahw sources being in the first place. After the obtained data is analysed, their references are determined by associating the demonstrative nouns in Qur’anic verses with types of deixis, anaphora and cataphora. In this direction, firstly, the demonstrative nouns in the Qur’an will be identified, and the type of deixis will be explained by providing one example for each one of the demonstrative nouns in terms of their referential variety. For this purpose, this study highlights the demonstrative nouns which cannot be directly understood but only can be identified by checking the context. That is, the demonstrative nouns that take adjectives or are adjectives themselves will not be included in the scope. The references to these nouns existing in the verses will be specifically analysed within the classical tafsīr works. This study is significant as it reveals the references of demonstrative nouns by analysing the types of deixis in order to understand the Qur’an more accurately. Though there are various studies regarding demonstrative nouns, there are no studies found analysing the references of these nouns according to their types of deixis.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

AKYÜZ, Y. (2023). Bir Çeviri Sorunsalı Olarak Kur’ân’da Geçen İşaret İsimlerinin Gösterim Türleri Bağlamında Yorumlanması. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 25 Sayı: 48, 427–458. https://ajindex.com/articles/1021638

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (7)

  1. Akçakoca, Yusuf. Arap Dili Sözdiziminin Anlambilim Boyutu – Cümle Ögeleri, Kurgusu ve Anlam. Kayseri: Kimlik Yayınları, 2019.
  2. Akyüz, Yusuf. “Arap Dilinde Muktezây-ı Hâl ve Önvarsayım İlişkisi”. İlahiyat Tetkikleri Dergisi 1/59 (2023), 98-109. Bâkıllânî, Ebû Bekr Muhammed b. Tayyib b. Muhammed el-Basrî. el-İntisâr li’l-Kur’ân. thk. Muhammed ’İsâm el-Kudât. 2 Cilt. Ürdün: Dâru’l-Feth, 2001. Begavî, Ebu Muhammed el-Huseyn b. Mes’ûd. Tefsîru’l-Beğavî Meʿâlimu’t-Tenzîl. thk. Muhammed ʿAbdullâh en-Nemir vd. 8 Cilt. Riyad: Dâru Ṭaybe, 1989. Cevherî, Muhammed b. ‘Abdulmun‘îm. Şerhu Şuzûri’z-Zeheb fî Marifeti Kelâmi’l-‘Arab. thk. Nevvâf b. Cezâ el-Hârisî. 2 Cilt. el-Medînetu’l-Munevvere: ‘İmâdu’l-Bahsi’l-İlmî bi’l-Câmi‘âti’l-İslâmîyi, 2004.
  3. Coşkun Ögeyik, Muhlise. “Metindilbilim Ölçütleriyle Yabancı Dil Sınavlarının Değerlendirilmesi”. Milli Eğitim 40/186 (2010), 151-166.
  4. Diessel, Holger. “Deixis and Demonstratives”. Semantics – Interfaces. ed. Claudia Maienborn vd. Berlin/Boston: Walter de Gruyter GmbH, 2019. Düsûkî, Muhammed b. ‘Arefe. Hâşiyetu’d-Düsûkî ‘alâ Muhtasaris-Sa‘d. thk. Abdulhamîd Hindâvî. 4 Cilt. Beyrut: el-Mektebetu’l-Asriyye, ts. Ezherî, Ebû Mansûr Muhammed b. Ahmed. Tehẕîbu’l-Luga. thk. ʿAbdusselâm Muhammed Hârûn - Muhammed ʿAlî en-Neccâr. 16 Cilt. Kahire: el-Muʾessesetu’l-Mıs-riyyeti’l-ʿAmme li’t-Teʾlîf ve’l-Enbâʾ ve’n-Neşr – ed-Dâru’l-Mısriyye li’t-Teʾlîf ve’t-Terceme, 1964. Ferrâ, Yahyâ b. Ziyâd. Meʿâni’l-Kurʾân. Beyrut: ʿÂlemu’l-Kütüb, 1983.
  5. Fetzer, Anita. “Textual Coherence as a Pragmatic Phenomenon”. The Cambridge Handbook of Pragmatics. ed. Keith Allan - Kasia M. Jaszczolt. 447-468. Cambridge: Cambridge University Press, 2012. Galâyînî, Mustafa. Câmi‘u’d-Durûsi’l-‘Arabiyye. çev. Abdulmün’im Hafâce. 3 Cilt. Beyrut: el-Mektebetu’l-’Asriyye, 30. Basım, 1994.
  6. Green, Keith. “Deixis and Anaphora: Pragmatic Approaches”. Concise Encyclopedia of Pragmatics. ed. Jacob Mey. 178-181. Oxford: Elsevier, 2009. İbn Ebî Hâtim, Ebû Muhammed Abdurrahmân b. Muhammed b. İdrîs er-Râzî. Tefsîru’l-Kurʾâni’l-ʿAzîm. thk. Esʿad Muhammed et-Tayyib. 10 Cilt. Mekke: Mek-tebet-u Nizâr Musṭafâ el-Bâz, 1997.
  7. İbn Kuteybe, Ebû Muhammed Abdullah b. Muslim. Tefsîru Garîbi’l-Kurʾân. thk. es-Seyyid Ahmed Sakar. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 1978. İbn Manẓûr. Lisânu’l-ʿArab. thk. ʿAbdullâh ʿAliyyu’l-Kebîr vd. 6 Cilt. Kahire: Dâru’l-Meʿârif, 1984. İbn Serrâc, Ebû Bekr Muhammed b. Sehl el-Bağdâdî. el-Usûl fi’n-Nahv. thk. Abdulhü-seyn el-Fetelî. 3 Cilt. Beyrut: Muessetu’r-Risâle,