Dergiler / İstanbul Üniversitesi Kadın Araştırmaları Dergisi / 2023 / Sayı: 27

Bir Perspektifin İnşası Olarak Ceylan Özgün Özçelik’in Kaygı Filminde Dişil Nazar

Constructing a Perspective: Female Gaze in Ceylan Özgün Özçelik’s Film Inflame

Sayfa
90–102
Yayın Tarihi
2023-11-29
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu bağlamda bir kadın yönetmen tarafından çekilmiş olan Kaygı filminin dişil nazar inşasında özel olarak kullanılan mizansen ve sinematografi araçlarının varlığı gözlenmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Dişil nazar, tanımı belirli kalıplar içine sınırlandıracak bir kavram olmaktan çok süreçsel olarak gelişen ve evrilmeye devam eden bir kavram olarak görülmelidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bununla birlikte dişil nazar, erkek yönetmenlerin sineması olarak bilinen geleneksel Hollywood sinemasının anlatı ve sinematografik kalıplarını sorgular, kadının toplumda sahip olduğu farklı deneyim ve farklı öznellikleri farklı bir sinemasal dil ile ortaya koymaya çabalar.
💡
Sonuç & Katkı:Bu bağlamda bir kadın yönetmen tarafından çekilmiş olan Kaygı filminin dişil nazar inşasında özel olarak kullanılan mizansen ve sinematografi araçlarının varlığı gözlenmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2017 Verileri
⚙️Değişkenler:Dişil Nazar · Ceylan Özgün Özçelik · Kaygı

Özet

Dişil nazar, tanımı belirli kalıplar içine sınırlandıracak bir kavram olmaktan çok süreçsel olarak gelişen ve evrilmeye devam eden bir kavram olarak görülmelidir. Bugüne kadar yapılan tanımlara bakıldığında sinemada dişil nazar denildiğinde, kadın bakış açısını, öznelliğini ve duygularını, kadınlara ait deneyimleri kadının gözünden, onun perspektifinden ve onun hissettiği biçim ile aktarmayı amaçlayan filmler ilk olarak akla gelir. Bununla birlikte dişil nazar, erkek yönetmenlerin sineması olarak bilinen geleneksel Hollywood sinemasının anlatı ve sinematografik kalıplarını sorgular, kadının toplumda sahip olduğu farklı deneyim ve farklı öznellikleri farklı bir sinemasal dil ile ortaya koymaya çabalar. Bu çalışma yakın dönem Türk sinemasında Ceylan Özgün Özçelik’in yönetmenliğini yaptığı Kaygı (2017) filminde dişil nazarın sinematografi ve mizansen araçları kullanılarak nasıl kurgulandığını araştırmayı hedeflemektedir. Bu amaçla filmde görsel ve işitsel araçlara odaklanmayı öneren filmsel metin analiz tekniğinden faydalanılmış ve bu analiz feminist bir perspektif ile ele alınmıştır. Kaygı bu çerçevede analiz edildiğinde, filmin baştan sona kadın karakterin bakış açısından çekildiği ve onun hem optik hem de zihinsel bakış ve algılayışını seyirciye gösterecek ve hissettirecek sinematografik araçların tercih edildiği dikkat çeker. Öznel plan, yakın plan, omuz arkası görüş noktası, seçmeli netlik, sallantılı el kamerası, tepki planı, öznel diegetik ses, geriye dönüş bu araçlardandır. Karakterin duyguları ve hisleri ön planda tutularak filmin mizanseni seyirciye bu duyguları görsel ve işitsel olarak hissettirecek biçimde tasarlanmıştır. Işık, ses, renk paleti, kostüm, dekor, mekân ve aksesuarlar ile oyunculuk bu mizansen araçlarındandır. Film gerek anlatı gerekse sinematografik olarak geleneksel sinema kalıplarının tamamıyla içinde kalmayı tercih etmez, seyirciyi rahatsız ederek uyarmayı amaçlayan araçları kullanmayı tercih ettiği dikkat çeker. Doğrudan kameraya bakan karakter, rahatsız edici temalar, çizgisel zaman dışılık, hareketli kamera bu araçlardandır. Bu bağlamda bir kadın yönetmen tarafından çekilmiş olan Kaygı filminin dişil nazar inşasında özel olarak kullanılan mizansen ve sinematografi araçlarının varlığı gözlenmiştir.

Abstract

The female gaze should be viewed as an evolving concept and a continually progressive process rather than a phenomenon limited to a specific definition. Definitions assigned thus far present films associated with the female gaze as narratives that convey a woman’s perspective, subjectivity, emotions, and experiences from her own point of view and articulate or elicit her feelings. The female gaze questions the narrative and cinematographic patterns of traditional (Hollywood) movies, also known as the cinema of male directors. The female gaze strives to use a different cinematic language to present societal experiences and subjectivities distinctive to women. This study utilizes the cinematography and mise-en-scène techniques applied in director Ceylan Özgün Özçelik’s film Inflame (Kaygı, 2017) to investigate how the female gaze is constructed in contemporary Turkish cinema. To this end, it employs textual film analysis techniques, focusing on visual and auditory elements from a feminist perspective. The analysis of Inflame evidences that it is viewed entirely from the perspective of the female protagonist. It uses cinematographic tools that showcase her optical and mental gaze as well as her perceptions and thus engage the audience in her experiences. Some of these tools include point-of-view shots, close-ups, over-the-shoulder shots, selective focus, handheld cameras, reaction shots, subjective diegetic sounds, and flashbacks. The lighting, sound, color palette, costumes, set design, and props represent some of the elements of the mise-en-scène, which is designed to visually and audibly evoke the female protagonist’s emotions in the audience. The film does not strictly adhere to traditional cinematic patterns, both in terms of its narrative and cinematography. Instead, it opts for disruptive and provocative means of engaging and exciting the audience, for instance, characters looking straight into the camera, unrestful themes, non-linear narratives, and moving cameras. Given this context, it becomes apparent that the film Inflame, directed by a woman, employs specific cinematographic and mise-en-scène techniques in constructing the female gaze.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

UĞUZ, B. (2023). Bir Perspektifin İnşası Olarak Ceylan Özgün Özçelik’in Kaygı Filminde Dişil Nazar. İstanbul Üniversitesi Kadın Araştırmaları Dergisi, Sayı: 27, 90–102. https://ajindex.com/articles/1019660

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (3)

  1. Abisel N. (2005). Türk Sineması Üzerine Yazılar. Ankara: Phoenix Yayınevi. google scholar Ayala, D. (2023, May 20). The Female Gaze: Simply, What is it? [Blog yazısı]. Erişim Adresi: https://www.sociomix.com/diaries/lifestyle/the-female-gaze-simply-what-is-it/1607449923. google scholar Arslan, U. T. (2005). Bu Kâbuslar Neden Cemil? - Yeşilçam’da Erkeklik ve Mazlumluk. İstanbul: Metis Yayınları. google scholar Asiltürk, C. T. (2014).
  2. Sinemada Yaratıcı Yönetmen, İstanbul: Kalkedon Yayınları. google scholar Bateman, J. E. and Wildfeuer J. (Eds.) (2017). Introduction: Bringing Together New Perspectives of Film Text Analyses. Film Text Analysis: New Perspectives on the Analysis of Filmic Meaning. New York, Oxon: Routledge, pp: 1-23. google scholar Bonitzer, P. (1995). Bakış ve Ses, (İ. Yaşar, Çev.). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. google scholar Bordwell, D. ve Thompson, K. (2012). Film Sanatı: Giriş. (E. Yılmaz ve E. S. Onal, Çev.). Ankara: De Ki Basım Yayın. google scholar Brown, B. (2018). Sinematografi-Kuram ve Uygulama. (S. Taylaner, Çev.). İstanbul: Hil Yayınları. google scholar Buckland, W. (2013). Sinemayı Anlamak. (T. Göbekçin, Çev.). İstanbul: Optimist Yayım Dağıtım. google scholar Burns, H. (2022, April 5). What is the Female Gaze in Film? [Blog yazısı]. Erişim Adresi: https://watchargo.com/what-is-the-female-gaze-in-film/ google scholar Chatman, S. (1990). Coming to Terms - The Rhetoric of Narrative in Fiction and Film. Ithaca and London: Cornell University Press. google scholar Costa, D. (2016, September 12). Director April Mullen on how “Below Her Mouth” is all about the female gaze. [Blog gönderisi]. Erişim Adresi: https://afterellen.com/director-april-mullen-mouth-female-gaze/ google scholar Cowie, E. (1997). Representing The Woman: Cinema and Psychoanalysis, London: MacMillan Press. google scholar Çağıltay, M. (2019). Post Travmatik Türküler. Sekans Sinema Kültürü Dergisi içinde eleştiri, e-11, Ağustos, 12-17. google scholar Doane, M. A. (1991). Femmes Fatales: Feminism, Film Theory, Psychoanalysis. New York: Routledge. google scholar De Lauretis, T. (1984). Alice Doesn’t: Feminism, Semiotics, Cinema. Bloomington: Indiana University Press. google scholar Dyer, R. (2016).
  3. The Persistence of Textual Analysis, Kracuer Lectures in Film and Media Theory. [Video]. Erişim Adresi: https://www.kracauer-lectures.de/en/winter-2015-2016/richard-dyer/ google scholar Edgar-Hunt, R., Marland, J. ve Rawle, S. (2015). Film Dili. (S. Aytaç, Çev.). İstanbul: Lite