Batı Anadolu’da Ayânlık Mücadeleleri ve Bergama Voyvodası Sağancılı Veli

Özet

XVIII. yüzyılda âyânlar, merkezî otoritenin taşradaki zaaf ve çözülmesinden yararlanarak Osmanlı idâresinde en önemli yerel güçler hâline gelmişlerdi. Osmanlı Devleti’nin hemen hemen bütün taşrasına yayılan bu gelişim ülkenin özellikle iktisadi faaliyetler açısından dikkat çeken merkezlerinde yoğunlaşmıştı. XVIII. yüzyılın ikinci yarısında Bergama ve çevresinde hüküm süren Arapoğulları ailesinin hâkimiyetine son vererek Bergama ve çevresindeki idârî ve iktisâdî faaliyetleri kontrolü altına alan Sağancılı Veli, İzmir’i de kuşatmıştı. Sağancılı Veli’nin devlet için bir tehdit olarak ortaya çıkışı, Batı Anadolu’daki faaliyetleri ve öldürülmesinin ardından gelişen olaylar bu dönem tarihinin dikkate değer bir gerçeğidir