KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi / 2017 / Cilt: 1 Sayı: 11

TÜRKMENCE-TÜRKÇE SÖZLÜK’TE YER ALAN SÖZCÜKLERE GÖRE TÜRKMEN TÜRKÇESİNDE DUDAK UYUMU

Semra Akgül0000-0003-0471-3772
Sayfa
382–407
Yayın Tarihi
2017-12-17
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuç kısmında elde edilen veriler ışığında Türkmen Türkçesinde dudak uyumuna aykırı olan sözcüklerin sözlüğün geneline oranı verilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türk dilinin Güney- Batı grubunda ve bu grubun da doğu kolunda yer alan Türkmen Türkçesi, çağdaş Oğuz şivelerinden olup Oğuz Türkçesinin karakteristik özellikleriyle birlikte, Doğu Türkçesinden de bazı özellikler barındırır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Batı grubu yazı dilleri arasında yer alan Türkmen Türkçesinde dudak uyumunun incelendiği bu yazıda Türkmence-Türkçe Sözlük’te yer alan madde başı sözcükler taranmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuç kısmında elde edilen veriler ışığında Türkmen Türkçesinde dudak uyumuna aykırı olan sözcüklerin sözlüğün geneline oranı verilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:dudak uyumu · Türkmen Türkçesi · Batı grubu yazı dilleri

Özet

Türk dilinin Güney- Batı grubunda ve bu grubun da doğu kolunda yer alan Türkmen Türkçesi, çağdaş Oğuz şivelerinden olup Oğuz Türkçesinin karakteristik özellikleriyle birlikte, Doğu Türkçesinden de bazı özellikler barındırır. Batı grubu yazı dilleri arasında yer alan Türkmen Türkçesinde dudak uyumunun incelendiği bu yazıda Türkmence-Türkçe Sözlük’te yer alan madde başı sözcükler taranmıştır. Giriş kısmında Türkmen Türkçesine dair kısa bilgiler verilmiş; bu şivedeki dudak uyumu, ait olduğu Batı grubu yazı dilindeki diğer şivelerle kıyaslanarak ele alınmıştır. Türkmen Türkçesinde dudak uyumunu zayıflatan sebepler Giriş kısmında sıralanmış; bu sebeplerin örneği olabilecek sözcükler taranan sözlükten verilmiştir. Türkmence-Türkçe Sözlük’te yer alan sözcükler “Yabancı kökenli olanlar” ve “Türkçe kökenli olanlar” olmak üzere iki gruba ayrılarak, dudak uyumu bakımından incelenmiştir. Tarama sonucunda ortaya çıkan sözcüklerin uyum dışında kalma sebepleri irdelenmiştir. Sonuç kısmında elde edilen veriler ışığında Türkmen Türkçesinde dudak uyumuna aykırı olan sözcüklerin sözlüğün geneline oranı verilmiştir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Akgül, S. (2017). TÜRKMENCE-TÜRKÇE SÖZLÜK’TE YER ALAN SÖZCÜKLERE GÖRE TÜRKMEN TÜRKÇESİNDE DUDAK UYUMU. TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi, Cilt: 1 Sayı: 11, 382–407. https://ajindex.com/articles/1013541

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (17)

  1. Altayev, S.; Açılova, G.; Gücükov, S., Türkmen Dilinin Frazeologik Sözlügi, Ilım Neşiryaatı, Aşgabat, 1976.
  2. Altınel, Esin, Türkmence-Türkçe Sözlük’e Göre Türkmen Türkçesinde Kelime Yapımı, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Niğde Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Niğde, 2003.
  3. Annanurov, A., Türkmen Dilinin Gusgaça Dialektologik Sözlügi, Ilım Neşiryaatı, Aşgabat, 1977.
  4. Azmun, Yusuf, Ana Çizgileriyle Türkmence Dilbilgisi, I. Cilt (Ses Bilgisi), Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Yayınları, Ankara, 1983.
  5. Baskakov, N. A.; Garriyev, B. A.; Hamzayev, M. Y., Turkmensko-Russkiy Slovar/ Türkmence- Rusça Sözlük, Türkmenistan Ilımlar Akademiyası Mağtımgulı Dil ve Edebiyat İnstitutı, Moskova, 1968.
  6. Çarıyarov, B., Türkmen Dilinin Orfoepik Sözlügi, Ilım Neşiryaatı, Aşgabat, 1978.
  7. Çeneli, İlhan, Türkmen Türkçesi Sözlüğü, TDAY- Belleten, 1982-1983, s. 29-84, Ankara, 1986.
  8. Doğan, L., “Türkmen Türkçesinin Fonetik ve Morfolojik Özellikleri Üzerine I”, Türk Lehçeleri ve Edebiyatı Dergisi 5, s. 65-75, Ankara, 1996.
  9. Ercilasun, Ahmet B. editörlüğünde, Türk Lehçeleri Grameri, Akçağ Yayınları, Ankara, 2012.
  10. Gökçür, Engin, “Türkmen Türkçesi İle Türkiye Türkçesi Ağızlarındaki Ortak Söz Varlığı Üzerine”, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, C. 8, S. 36, s. 135-155.
  11. Hamzayev, M., Türkmen Dilinin Sözlügi, Türkmenistan Ilımlar Akademiyası Dil Bilimi İnstitutı, Aşgabat, 1962.
  12. Kara, Mehmet, Türkmen Türkçesi Grameri, Gazi Kitabevi, Ankara, 2005.
  13. “Türkmen Türkçesinde Ünlü Uyumları”, Türk Lehçeleri ve Edebiyatı Dergisi, S. 19, s. 44-50, Haziran, 1998.
  14. Nepesova, R.; Nazarov, O.; Göklenov, J.; (çev. Suzan Tokatlı), “Türkmen Türkçesi”, The Studies in Languages, Ashgabad, s. 7- 29, RUH, 1998.
  15. Sağlık, Gürcü Selcan, Türkiye ve Türkmen Türkçelerinin Karşılaştırmalı Ses Bilgisi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara, 2001.
  16. Saray, Mehmet, Türkmen Tarihi, Yeni Türk Cumhuriyetleri Serisi, İstanbul, 1993.
  17. Tekin, Talat; Ölmez, Mehmet; Ceylan, Emine; Ölmez, Zuhal; Eker, Süer; Türkmence-Türkçe Sözlük, Türk Dilleri Araştırmaları Dizisi: 18, Simurg Yay. 1995