Dergiler / Tehlikedeki Diller Dergisi / 2019 / Tuva Dosyası

Тыва Дылдың Диалектилерин Шинчилеп Келгени, Амгы Үеде Байдалы

Present State Of Tuvan Dialects and Subdialects

Sayfa
61–70
Yayın Tarihi
2019-04-25
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ажылда тыва дылдың диалектилериниң шинчилеттинип келгенин, диалектилерниң болгаш аялгаларның амгы үеде байдалының дугайында бижээн. Тургустунарының мурнунда үеге чедир тыва дылды шинчилеп Тыва бижик келгениниң дугайында кыска медээлерни киирген. Тыва дылдың диалектилерин шинчилээриниң чаа үе- чадазын айтып, амгы үеде бөлүктээшкин ёзугаар тыва дыл дөрт диалектилиг болгаш ийи холушкак аялгалыг деп аңгылавышаан, тус-тус диалектилерниң девискээрлерин, ылгавырлыг демдектерин болгаш оларга хамаарышкан эртем ажылдарын айыткан. Оон аңгыда Тывадан дашкаар девискээрлерде бөлүк чурттап чоруур этниктиг тываларның чугаазының дугайында медээлерни киирген.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Ажылда тыва дылдың диалектилериниң шинчилеттинип келгенин, диалектилерниң болгаш аялгаларның амгы үеде байдалының дугайында бижээн. Тургустунарының мурнунда үеге чедир тыва дылды шинчилеп Тыва бижик келгениниң дугайында кыска медээлерни киирген. Тыва дылдың диалектилерин шинчилээриниң чаа үе- чадазын айтып, амгы үеде бөлүктээшкин ёзугаар тыва дыл дөрт диалектилиг болгаш ийи холушкак аялгалыг деп аңгылавышаан, тус-тус диалектилерниң девискээрлерин, ылгавырлыг демдектерин болгаш оларга хамаарышкан эртем ажылдарын айыткан. Оон аңгыда Тывадан дашкаар девискээрлерде бөлүк чурттап чоруур этниктиг тываларның чугаазының дугайында медээлерни киирген.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ажылда тыва дылдың диалектилериниң шинчилеттинип келгенин, диалектилерниң болгаш аялгаларның амгы үеде байдалының дугайында бижээн. Тургустунарының мурнунда үеге чедир тыва дылды шинчилеп Тыва бижик келгениниң дугайында кыска медээлерни киирген. Тыва дылдың диалектилерин шинчилээриниң чаа үе- чадазын айтып, амгы үеде бөлүктээшкин ёзугаар тыва дыл дөрт диалектилиг болгаш ийи холушкак аялгалыг деп аңгылавышаан, тус-тус диалектилерниң девискээрлерин, ылгавырлыг демдектерин болгаш оларга хамаарышкан эртем ажылдарын айыткан. Оон аңгыда Тывадан дашкаар девискээрлерде бөлүк чурттап чоруур этниктиг тываларның чугаазының дугайында медээлерни киирген.
💡
Sonuç & Katkı:Ажылда тыва дылдың диалектилериниң шинчилеттинип келгенин, диалектилерниң болгаш аялгаларның амгы үеде байдалының дугайында бижээн. Тургустунарының мурнунда үеге чедир тыва дылды шинчилеп Тыва бижик келгениниң дугайында кыска медээлерни киирген. Тыва дылдың диалектилерин шинчилээриниң чаа үе- чадазын айтып, амгы үеде бөлүктээшкин ёзугаар тыва дыл дөрт диалектилиг болгаш ийи холушкак аялгалыг деп аңгылавышаан, тус-тус диалектилерниң девискээрлерин, ылгавырлыг демдектерин болгаш оларга хамаарышкан эртем ажылдарын айыткан. Оон аңгыда Тывадан дашкаар девискээрлерде бөлүк чурттап чоруур этниктиг тываларның чугаазының дугайында медээлерни киирген.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:тыва дыл · диалектилерниң бөлүктээшкини · диалект

Özet

Ажылда тыва дылдың диалектилериниң шинчилеттинип келгенин, диалектилерниң болгаш аялгаларның амгы үеде байдалының дугайында бижээн. Тургустунарының мурнунда үеге чедир тыва дылды шинчилеп Тыва бижик келгениниң дугайында кыска медээлерни киирген. Тыва дылдың диалектилерин шинчилээриниң чаа үе- чадазын айтып, амгы үеде бөлүктээшкин ёзугаар тыва дыл дөрт диалектилиг болгаш ийи холушкак аялгалыг деп аңгылавышаан, тус-тус диалектилерниң девискээрлерин, ылгавырлыг демдектерин болгаш оларга хамаарышкан эртем ажылдарын айыткан. Оон аңгыда Тывадан дашкаар девискээрлерде бөлүк чурттап чоруур этниктиг тываларның чугаазының дугайында медээлерни киирген.

Abstract

In the following article, we present the issue of research and state of Tuvan dialects and subdialects. We review the period of research of Tuvan dialects up to creation of the latinized Tuvan writing system. The new period of dialect research is described in more detail. Weoffer a territorial classification of dialects and subdialects, where four dialects and two mixed subdialects are distinguished. We briefly analyze the research of each dialect, as well as specific dialect traits. We pay special attention to materials regarding ethnic outside of Tuva (Russian Federation, Mongolia, and China).

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Куулар, Е. М. (2019). Тыва Дылдың Диалектилерин Шинчилеп Келгени, Амгы Үеде Байдалы. Tehlikedeki Diller Dergisi, Tuva Dosyası, 61–70. https://ajindex.com/articles/100671

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (1)

  1. Аранчын, Ю.Л. (1975). Новые этнографические и филологические материалы из Северо- Западной Монголии. УЗ ТНИИЯЛИ, вып XVII. Кызыл. Арцыбашева, Т.И. (1935). О некоторых особенностях диалекта Тоджи. Языки зарубежного Востока. М. No 1, 19. С. 18-28. Бавуу-Сюрюн, М.В. (2011). Отражение диалектного членения тувинского языка в фольклорных текстах. Сибирский филологический журнал. No 4. С. 163-172. Бавуу-Сюрюн, М.В. (2018). История формирования диалектов и говоров тувинского языка: Автореф. дис. докт. филол. наук. Новосибирск 49 с. Бадарч, Баярсайхан (2009). Лексика животноводства в цэнгэльском диалекте тувинского языка (в сравнительно-сопоставительном аспекте): Автореф. дис. канд. филол. наук. Новосибирск. 25 с. Баскаков, Н.Н. (1964). Этнолингвистическая классификация диалектных систем современных тюркских языков. М. 14 с. Бичелдей, К.А. (2001). Звуковой строй диалектов тувинского языка. М. 155 с. Дамбыра, И.Д. (2003). Вокализм каа-хемского говора в сопоставлении с другими говорами и диалектами тувинского языка. Новосибирск. 190 с. Доржу, М.Д. (2002). Бай-Тайгинский говор в системе диалектов тувинского языка. Кызыл. 112 с. Катанов, Н.Ф. (1903). Опыт исследования урянхайского языка с указанием главнейших родственных отношений его к другим языкам тюркского корня. Казань. Кечил-оол, С.В. (2004). Типологическая специфика консонантизма сут-хольского говора в системе говоров и диалектов тувинского языка. Новосибирск. 210 с. Кунаа А.Ч. (1958). Звуковой состав тес-хемского говора тувинского языка. АКД. Л. 14 с. Кунаа А.Ч. (1973). О фонетических особенностях речи населения Эрзинского района. З ТНИИЯЛИ. Вып. XVI. Кызыл. С. 251-254. Куулар, Е.М. (2012). Юго-восточный диалект тувинского языка. Кызыл. 213 с. Куулар, Е.М. (2016). Некоторые особенности речи усинских тувинцев Красноярского края. Казанская наука No 9. Казань. С. 58-62. Куулар, Е.М. (2015). Особенности речи цаатанов Хубсугульского аймака Монголии. Филологические науки. Вопросы теории и практики. Тамбов, No 3 (45). С. 127-130. Куулар, Е.М.; Сувандии, Н.Д. (2015). Лексические особенности речи жителей сумона Цагаан-Нур Монголии. Казанская наука No 10. Казань. С. 190-193. Монгуш, Д.А. 1983). О языке тувинцев Северо-Западной Монголии. Вопросы тувинской филологии. Кызыл. С. 127-145. Монгуш, М.В. (1997). Тувинцы в Китае. Историко-этнографический очерк. Кызыл. 78 с. Монгуш, М.В. (2002). Тувинцы Монголии и Китая. Этнодисперсные группы (История и современность). Новосибирск: Наука. 126 с. Пальмбах А.А. (1968). О классиф