On the Sociological Opinions of Mübeccel Belik Kıray

Abstract

This article critically examines the sociological views of Mübeccel B. Kıray, one of Turkey’s

Özet

Bu makalede Türkiye’nin önde gelen sosyologlarından Mübeccel B. Kıray’ın sosyolojik görüşleri eleştirel olarak ele alınmaktadır. Makalede, Kıray’ın sosyoloji yaklaşımına, toplumsal değişme anlayışına, Türkiye’nin toplumsal yapısını oluşturan farklı kesimler üzerindeki patronaj ilişkilerine dönük tespitlerine, Osmanlı toplum yapısına, toplumsal tabakalaşma, modernleşme ve tüketim göstergeleri etkileşimini içeren görüşlerine yer verilmektedir. Ampirist, pozitivist, evrimci ve evrenselci sosyolog olarak tanımlanan Kıray’ın Batılı siyasetçilerin ve bilim insanlarının Türkiye’ye bakışları konusundaki eleştirilerinin de yer aldığı bu yazıda, onun gecekondulaşmaya, kentleşmeye, metropolitenleşmeye ilişkin sosyolojik değerlendirmeleri, yapısal-işlevselci sosyoloji yaklaşımdan esinlenerek Türkiye koşullarında geliştirdiği teoriler de bu yazının kapsamındadır.

Keywords: Mübeccel Belik Kıray, Türk sosyologları, toplumsal değişme, yöntem, tampon mekanizmaları kuramı