Odun Dışı Orman Ürünlerinin Toplayıcı/Üretici Açısından Sosyoekonomik Önemi

Özet

Orman ekosistemlerinden yararlanma insanlık tarihi boyunca odun hammaddesi elde etmek ile sınırlı kalmamıştır. Odun hammaddesi olarak yararlanma biçimi yararlanmanın sadece bir boyutunu oluşturmaktadır. Besin, ilaç, barınma ve diğer nedenlerle her türlü bitki ve bitki parçalarının toplanması ve kullanılması ise yararlanmanın başka bir boyutunu temsil etmektedir. Odun Dışı Orman Ürünleri (ODOÜ) olarak adlandırılan, orman içi ve açıklıklarında, dolayısıyla orman ekosistemlerinde yetişen, ticari ve ticari olmayan amaçlarla hasat edilen ya da toplanan, ağaççık, çalı, her türlü bitki ve bunların parçalarından oluşmaktadır. Bu çalışmada Ege Bölgesi çalışma alanı olarak belirlenmiş ve bu bölgede önemli ihracat değerlerine sahip olan üç ürün, kekik, defne ve çamfıstığı alınarak bu ürünlerin ticareti ile ilgili gruplarla görüşülmüştür. Üretici veya toplayıcı olarak adlandırdığımız köylülerle yapılan anket çalışmasının sonuçları burada verilmiştir. Ormandan üretim yapan köylünün üretiminin tapulu arazilerinde üretim yapana göre daha düşük olduğu görülmüştür. Genel olarak ODOÜ üretimi ile ilgilenen grubun yaş ortalamasının 50 ve üzerinde olduğu gençlerin ilgisiz olduğu saptanmıştır. Bunlar ürünlerini aracı/tüccara satmakta fakat ODOÜ’nden elde edilen gelirlerinin düşük olmasından dolayı aynı zamanda tarım yaptıklarını belirtmişlerdir. Bu makalede doktora tezi verilerinden yararlanılmıştır.